Ukraynalı ekspert: Florida danışıqları sülh planı yolunda əhəmiyyətli oldu VİDEO
Kiyev, 2 dekabr, AZƏRTAC
Rusiya-Ukrayna müharibəsinin tənzimlənməsi istiqamətində danışıqların intensivləşməsi atəşkəsin əldə edilməsinə ümidləri artırır. Ağ Evin Ukrayna və Rusiya nümayəndə heyətləri ilə sinxronlu şəkildə müzakirələr aparması öz nəticəsini verə bilər. Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski Floridada Ukrayna və Amerika nümayəndə heyətləri arasında aparılan danışıqlardan sonra sülh planının daha yaxşı göründüyünü açıqladı.
Ukraynalı siyasi ekspert Oleksiy Buryaçenko isə AZƏRTAC-a açıqlamasında Florida danışıqlarını sülh planı yolunda əhəmiyyətli olduğunu söyləyib. “Florida danışıqları onu göstərdi ki, bu mərhələdə Ukrayna Amerika Birləşmiş Ştatları Prezidenti Donald Trampa konstruktiv müzakirələrə maraqlı olduğuna dair siyasi siqnal verməyi bacardı. Trampın Ukrayna-Rusiya müharibəsinin tənzimlənməsindəki siyasi nəticəni əldə edilməsinə dəstək verir. Digər tərəfdən Ukrayna çox gözəl anlayır ki, Amerikanın münaqişənin həllinə dair sülh planı Vaşinqtonda yazılmayıb. Sülh planın mətninin əsası Moskvada yazılıb. Bu iddianı Rusiya Prezidenti Putin, xarici işlər naziri Lavrov yaxına buraxmasa da, niyyət bəllidir. Rusiya Amerikanın əli ilə Ukraynanı kapitulyasiyaya sürükləmək istəyir. Ona görə də Amerika Rusiya danışıqları fonunda sülh planı Moskvada yazılıb. Sözsüz ki, Ukrayna Kremldə yazılan sülh planını qəbul edə bilməzdi. Ona görə də Ukrayna tərəfdaşları, xüsusilə Avropadakı tərəfdaşları ilə koordinasiyalı şəkildə işləyərək ilkin olaraq Cenevrə danışıqlarına nail oldu. Prinsipcə Cenevrə müzakirələri ilə Moskvanın xüsusi planı baş tutmadı”, - deyə Oleksiy Buryaçenko əlavə edib.
Rəsmi Kiyev Ukrayna üçün əsl sülh və təminatlı təhlükəsizliyə nail olmağa çalışır və bunu açıq şəkildə Florida danışıqlarında da bəyan edib. Ukrayna üçün aydın göstərişlər və prioritetlər var: Ukraynanın maraqlarını qorumaq, əsaslı dialoq və Cenevrədə əldə olunmuş nailiyyətlər əsasında danışıqları davam etdirmək əsas hədəflərdən biridir. Bu baxımdan Florida danışıqlarını effektli hesab etmək olarmı?
Ukraynalı ekspert hesab edir ki, Florida danışıqları çox gərgin, diskussiyalı və uzun müddət çəkdi. Təxminən 6 saat davam edən danışıqlarda Ukrayna nümayəndə heyətinin rəhbəri bütün detallarla bağlı Prezident Zelenski ilə əlaqə saxladı. Bütün məqamlar razılaşdırılırdı.“Danışıqların nəticələri barədə Amerika və Ukrayna nümayəndə heyətləri birgə açıqlamalarında müzakirələrin nəticələrini konstruktiv və uğurlu olduğunu açıqladılar. Müharibənin sona çatması üçün mövqelərin yaxınlaşdığını bildirdilər. Amerikanın Dövlət katibi Marko Rubio bəyan etdi ki, Floridada müzakirələr zamanı təkcə hər hansı sülh planının razılaşmasından yox, Ukraynanın həm də dayanıqlı inkişafı, dünya iqtisadiyyatına inteqrasiya olunması kimi məsələlər əksini tapıb. Məncə, bu Florida danışıqlarının konstruktivliyini bir daha göstərdi”,- deyə ukraynalı ekspert bildirib.
Florida danışıqlarının sülh üçün həlledici görüş olduğunu düşünmədiyini deyən Oleksiy Buryaçenko qeyd edib ki, sadəcə Florida danışıqları müharibənin başa çatması istiqamətində təkliflərin koordinasiya edilməsi, qarşılıqlı anlaşma baxımından önəmli idi.
“Rusiyanın Ukraynaya qarşı müharibəsi regional müharibə deyil. Bunu Rusiya təbliğatçıları dünyaya belə çatdırmaq istəyirlər. Bu, qlobal müharibədir. Bu müharibənin ədalətli həlli bütün aktorların, qüvvələrin maraq çərçivəsindədir. O cümlədən Avropa, Türkiyə, Yaxın Şərq, Çin ölkələrinin də maraq dairəsindədir. Ona görə də bu danışıqlar prosesi çox balanslı olmalıdır. Sözsüz ki, Rusiya cəzadan kənar qalmamalıdır. Konpensasiyalı mexanizm işləməlidir. Proseslərin görünən tərəfi budur ki, artıq Ukrayna və Rusiya dörd ilə yaxındır davam edən müharibədən yorulub. Lakin tərəflər öz maraqlarını qorumaq üçün mübarizələrini davam etdirirlər. Ədalətli sülhə nail olunub-olunmayacağını isə zaman göstərəcək”, - deyə ukraynalı ekspert vurğulayıb.
Emil Hüseynli
AZƏRTAC-ın xüsusi müxbiri
Kiyev