Yüzillik ideyanın XXI əsr reallığı: Bakı Türkoloji Qurultayından ortaq türk əlifbasına
İstanbul, 2 iyun, AZƏRTAC
İyunun 2-də İstanbulda “1926-cı il Bakı Türkoloji Qurultayının baxışı və Beynəlxalq Türk Akademiyası” mövzusunda elmi-mədəni tədbir keçirilib.
AZƏRTAC xəbər verir ki, Beynəlxalq Türk Akademiyası və Türkiyənin Mərmərə Universitetinin əməkdaşlığı ilə keçirilən tədbir XX əsrin əvvəllərində Türk dünyasının aparıcı ziyalılarını bir araya gətirmiş tarixi forum barədə beynəlxalq akademik görüşlər və elmi müzakirələr silsiləsinin davamıdır.
Proqram çərçivəsində Beynəlxalq Türk Akademiyasının elmi nəşrlərindən, eləcə də Birinci Türkoloji Qurultayın tarixi və irsini əks etdirən arxiv fotoşəkilləri və materiallarından ibarət sərgi açılıb. Sərgiyə təqdim olunan əsərlər arasında altı türk dilində nəşr edilən “1926-cı il Bakı Türkoloji Qurultayının albomu” da yer alıb. Nəşrdə tarixi qurultayın 131 nümayəndəsi haqqında məlumat verilir. Həmçinin türk və rus dillərində nəşr olunan, qurultayın tarixi kontekstini və əhəmiyyətini üzə çıxaran unikal arxiv materialları əsasında hazırlanan “1926-cı il Bakı Türkoloji Qurultayının arxiv sənədləri” kitabı da təqdim edilib.
Tədbirdə Beynəlxalq Türk Akademiyasının prezidenti akademik Şahin Mustafayev, Mərmərə Universitetinin rektoru Mehmet Emin Okur, türkoloq-alimlər, tədqiqatçılar və Türkiyənin akademik ictimaiyyətinin nümayəndələri iştirak ediblər.
Proqram zamanı 1926-cı ildə Birinci Türkoloji Qurultayın iştirakçıları tərəfindən irəli sürülən ideyaların XXI əsrdə də aktuallığını qoruyub saxlamasına xüsusi diqqət yetirilib.
Tədbirin rəsmi hissəsində çıxış edən akademik Şahin Mustafayev qeyd edib ki, yüz il əvvəl Bakıda müzakirə olunan bir çox məsələlər, o cümlədən türkologiyanın inkişafı, elm və təhsil vasitəsilə türk xalqlarının yaxınlaşması, ortaq elmi terminologiyanın və ümumi əlifbanın formalaşdırılması kimi məqamlar bu gün yenidən elmi ictimaiyyətin diqqət mərkəzindədir. O xatırladıb ki, 2023-cü ildə Türk Akademiyasının koordinasiyası ilə türk ölkələrindən olan alimləri birləşdirən Beynəlxalq Ortaq Türk Əlifbası Komissiyası yaradılıb və onun fəaliyyətinin nəticəsi olaraq 2024-cü ildə ortaq türk əlifbası qəbul edilib. “Bu gün akademiya 50-dən çox elmi layihə üzərində çalışır. Həmin layihələrin əhəmiyyətli hissəsi birbaşa 1926-cı il Bakı Türkoloji Qurultayında müzakirə edilən mövzularla bağlıdır. Bunların sırasında türk dillərinin terminoloji lüğətləri, türk mifologiyasının ensiklopedik lüğəti, türk-runik abidələrinin kataloqu, “Türk dünyasının sakral coğrafiyası: arxeoloji və memarlıq abidələri” layihəsi, eləcə də digər fundamental nəşrlər yer alır. Bundan əlavə, “Türk ölkələrinin tarixi” layihəsi üzərində də iş davam etdirilir”, - deyə akademiyanın rəhbəri bildirib.
Tədbir iştirakçıları çıxışlarında vurğulayıblar ki, Birinci Türkoloji Qurultaydan yüz il keçməsinə baxmayaraq, dil, elm və mədəniyyət sahələrində qarşılıqlı əməkdaşlıq məsələləri hələ də aktuallığını qoruyur və Türk Akademiyasının fəaliyyəti ümumi ideyaların müzakirəsindən onların beynəlxalq səviyyədə praktik həyata keçirilməsinə keçidi nümayiş etdirir.
Proqram mövzu əsasında panel iclasla davam etdirilib.