Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi

REGİONLAR

Nərgiztəpə Azərbaycan tarixinin bütöv bir mərhələsinə işıq sala bilər

Xocavənd, 6 avqust, Tahir Ağaməmmədov, AZƏRTAC

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Arxeologiya və Etnoqrafiya İnstitutu Mil-Qarabağ ekspedisiyasının Nərgiztəpə dəstəsi 2017-ci ilin yayında Xocavənd rayonu ərazisində arxeoloji tədqiqatları davam etdirib.

Arxeoloji qrupun rəhbəri, tarix üzrə fəlsəfə doktoru Təvəkkül Əliyev AZƏRTAC-a Nərgiztəpədə və ətraf ərazilərdə aparılan aqxeoloji tədqiqat işləri barədə məlumat verib. Bildirib ki, Qarabağın Mil düzü ilə kəsişən dağətəyi ərazisində yerləşən Nərgiztəpədə ilk tədqiqatlar 2013-cü ildə başlanıb. 2014-2015-ci illərdə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Elmin İnkişafı Fondunun dəstəyi ilə burada araşdırmalar daha intensiv xarakter alıb.

Nərgiztəpədə həyat Tunc dövrünün sonlarından başlayıb

Nərgiztəpə arxeoloji kompleksinə müxtəlif tarixi dövrlərə aid yaşayış məskənləri, müdafiə qurğuları, qəbir abidələri daxildir. Nərgiztəpə ətrafında aparılan kəşfiyyat-axtarış işləri göstərir ki, bu ərazidə Tunc dövrünün sonlarından başlayaraq ardıcıl həyat olub. 

T.Əliyev məlumat verib ki, cari ilin yayında Nərgiztəpə yaşayış məskənində arxeoloji qazıntı işləri 60 kvadratmetr sahədə (A1 və A2 kvadratlarında) aparılıb. A2 kvadratında təmizləmə işləri görülüb, A1 kvadratında isə mədəni təbəqə materikə qədər açılıb tədqiq olunub, müxtəlif dövrlərə aid tikinti qatları aşkar edilib. Builki qazıntılar araşdırılan qazıntı sahəsindəki mədəni təbəqə və bütövlükdə Nərgiztəpə yaşayış məskəninin xronoloji çərçivəsi haqqında ümumi və dolğun təsəvvür yaradır. Orta əsrlərə aid üst mədəni təbəqədə şirli və şirsiz saxsı qab nümunələrinə, daşdan əmək alətlərinə, ocaq yerlərinə, zolaqlara rast gəlinib. Abidədə Erkən orta əsrlər nisbətən zəif təmsil olunub. Qalınlığı 2 metrdən artıq olan antik təbəqə isə həm memarlığına, həm də artefaktların rəngarəngliyinə görə çox zəngindir. Burada antik dövr üçün səciyyəvi olan kvadratşəkilli çiy kərpiclərdən inşa olunmuş tikili qalıqları diqqəti cəlb edir. A1 və A2 kvadratlarının kəsişməsində üst-üstə bir metr qalınlığında düzülmüş kərpic hörgüyə - döşəməyə təsadüf olunub. Onun bünövrəsinə araları palçıqla doldurulmuş müxtəlif ölçülü çay daşları qoyulub. Döşəmənin ortasında uzunsov dördbucaqlı şəklində ocaq yeri açılıb. Antik təbəqə eradan əvvəl I minilliyin birinci yarısına aid qalın kül və yanıq izləri ilə müşayiət olunan təbəqənin üzərində bərqərar olub.

Son tədqiqatlar zamanı burada 300-dən çox qəbir qeydə alınıb

Burada Erkən Alban dövrünə və Dəmir çağına aid çay daşından və obsidiandan əmək alətləri, sümükdən iynə, qaşov və bizlər, qalın divarlı küpün parçaları, narın gildən hazırlanmış müxtəlif tipli mətbəxt qablarının qırıqları və sair aşkarlanıb. Alt qatda isə Son Tunc dövrü üçün səciyyəvi olan qaracilalı qab fraqmentlərinə, daş əmək alətlərinə rast gəlinib. Bu təbəqə iri və girdə çay daşlarından inşa olunmuş qala divarları ilə əhatəyə alınıb. Tədqiqatların nəticəsi göstərir ki, Nərgiztəpədə həyat başlananda onun ətraf sahələrlə müqayisədə hündürlüyü 3,5 metrə yaxın olub. 

Nərgiztəpə və onun ətraflarında XX əsrin sonlarınadək intensiv yaşayış davam edib. Abidənin şərq ətəyində yerləşən və geniş sahəni əhatə edən müsəlman qəbiristanlığı bunu aydın göstərir. Son tədqiqatlar zamanı burada 300-dən çox qəbir qeydə alınıb, onların topoqrafik planı çıxarılıb. Bəzi qəbirüstü daşların üzərinə qazıma üsulla müxtəlif işarə və damğalar, oyma naxışlar çəkilib. XIII-XIV əsrlərdən etibarən baş daşları üzərində epiqrafik mətnlər ərəb qrafikası ilə Azərbaycan dilində həkk olunub. Bəzi qəbirlərin ətrafına düzülən iri yumru daşlar diqqəti cəlb edir. Rəvayətə görə, “Kitabi Dədə Qorqud” dastanlarında təsvir olunan hadisələrin bir çoxu, xüsusilə Qaraca Çobanla bağlı əhvalatlar məhz bu yerlərdə cərəyan edib. Ümumiyyətlə, Nərgiztəpə ətrafındakı toponimlər bu ərazinin oğuz türklərinin yurd yerləri olduğunu göstərir.

Abidənin tariximiz üçün böyük informasiya yükü daşıması burada məqsədyönlü tədqiqatların aparılmasının zəruriliyini şərtləndirir

T.Əliyev qeyd edib ki, Nərgiztəpə Azərbaycan tarixinin bütöv bir mərhələsinə işıq sala biləcək bir abidədir. Burada qədim Azərbaycan dövləti olan Albaniyanın həm antik, həm də erkən orta əsrlər tarixini bütün çalarları ilə izləmək olar. Nərgiztəpədə aparılan arxeoloji tədqiqatlar qədim Azərbaycan əhalisinin mədəni təsərrüfat həyatında və dünyagörüşündə varisliyini bir daha təsdiq edir.

Tədqiqat zamanı Beyləqan rayonu ərazisindəki Antik və Erkən Orta əsrlərə aid Təzəkənd şəhər yerinin də nəzərdən keçirildiyini bildirən T.Əliyev deyib: “Burada hələ ötən əsrin ortalarında kəşfiyyat xarakterli işlər aparılıb. Təəssüf ki, qədim Azərbaycan dövləti olan Albaniyanın əsas vilayətlərindən birinin (Paytakaranın) mərkəzi olmuş bu yaşayış məskəni indiyədək tədqiqata cəlb edilməyib. Hazırda onun kiçik bir hissəsi kəndin ortasında, şəxsi həyət sahələri arasında qalıb. 60 il əvvəl aşkar edilən daş sütun altlıqlarının da yol kənarında bu günədək qalmasını xoş təsadüf saymaq olar. Abidənin tariximiz üçün böyük informasiya yükü daşıması burada məqsədyönlü tədqiqatların aparılmasının zəruriliyini şərtləndirir”.

Xəbəri sosial şəbəkələrdə paylaşın

Bizi sosial şəbəkələrdə izləyin

ABŞ günəş enerjisinin inkişafı üçün 7 milyard dollar ayırıb

Bloomberg: Rusiyada neft emalı minimuma enib

“İnter” 20-ci dəfə futbol üzrə İtaliya çempionu olub

Kemeron: Tacikistana səfər edən ilk britaniyalı xarici işlər naziri olmaqdan şadam

Duda: Polşada nüvə silahının yerləşdirilməsi ilə bağlı qərar qəbul edilməyib

Qambiya gənc diplomatlarını təcrübə qazanmaq üçün Azərbaycana göndərməkdə maraqlıdır

Kiyevdə 1913-cü ildə azərbaycanlı tələbələrin gizli yığıncağına həsr olunmuş tədbir keçirilib

Prezident İlham Əliyevin Rusiyaya işgüzar səfəri başa çatıb

Tayvanda güclü zəlzələ baş verib

Türkiyə Superliqası: “Fənərbağça” səfərdə xal itirib

Bayden Zelenskiyə yeni silah paketinin tezliklə ayrılacağını vəd edib

Rusiyanın “Birinci kanal”ı Prezident İlham Əliyevin işgüzar səfəri haqqında reportaj yayımlayıb

Prezident İlham Əliyev: Heydər Əliyev amili Rusiya və Azərbaycanın dövlətlərarası münasibətlərində həmişə mühüm rol oynayıb və oynayacaq

Ceyhun Bayramov Çex Respublikasına rəsmi səfərə yola düşüb

Ödənişli yolda qəza baş verib, yaralananlar var VİDEO

“Forbes” jurnalı əsas varlanma sahələrini açıqlayıb

Prezident İlham Əliyev: Vladimir Putin və Heydər Əliyev Azərbaycan ilə Rusiya arasında dostluq, mehriban qonşuluq münasibətlərinin əsasını qoyublar

Azərbaycan və Rusiya prezidentlərinin Baykal-Amur Magistralının 50 illik yubileyi münasibətilə dəmir yolu sahəsinin veteranları və işçiləri ilə birgə görüşü keçirilib YENİLƏNİB VİDEO

Prezident İlham Əliyev: Fəxr edirik ki, azərbaycanlı mütəxəssislər BAM-ın tikintisində fəal iştirak ediblər

Türkiyə, İraq, Qətər və BƏƏ “İnkişaf Yolu” layihəsi üçün səylərini birləşdirəcək

Prezident Vladimir Putin: Heydər Əliyev Baykal-Amur Magistralının tarixində müstəsna, böyük rol oynayıb

Prezident Vladimir Putin: BAM bütün XXI əsrdə böyük dərəcədə qlobal logistikanı müəyyən edəcək

Gürcüstan Azərbaycan ilə Ermənistan arasında əldə olunmuş razılaşmanı alqışlayır

Keniya ilə iqtisadi əməkdaşlıq imkanları müzakirə olunub

Azərbaycan və Rusiya prezidentləri birgə nahar ediblər

II Ramzesın 3400 yaşı olan heykəli vətənə qaytarılıb

“Murov Az Terminal”ın baş məşqçisi: Rəqib hücumda və müdafiədə yaxşı oynadı

Gennadi Şmal: BAM veteranları Heydər Əliyevə minnətdardırlar

Kəngərli rayonunda avtomobillər toqquşub, yaralananlar var

BSU-da akademik Vaqif Abbasovla görüş təşkil edilib

UNEC-də “Ulu Öndər Heydər Əliyev xatirələrdə” kitabının təqdimatı keçirilib

Rusiya mediası Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin bu ölkəyə səfərini geniş işıqlandırır

İrakli Çikovani: Gürcüstan Cənubi Qafqazda sülh və sabitliyin bərqərar olmasına töhfə verməyə hazırdır

Qərbi azərbaycanlılara qarşı soyqırımı və deportasiya cinayətləri Helsinkidə müzakirə edilib

Macarıstanın öz istehsalı olan yaşıl enerjiyə ehtiyacı var

Dostluqdan şöhrətə uzanan yol: Görkəmli azərbaycanlı memarların uğurlu həyat hekayəsi

Gürcüstan parlamentarisi: Azərbaycanla münasibətlərin hazırkı səviyyəsindən məmnunuq

Azərbaycan səfiri Gürcüstanın iqtidar partiyasının sədri ilə regiondakı vəziyyəti müzakirə edib

Azərbaycan diasporu ilə Moldova hakimiyyəti arasında əməkdaşlıq məsələləri müzakirə olunub

Ətraf mühitin qorunması, dayanıqlı inkişaf və iqlim dəyişikliyi – təlim

Faktiki hava: Oğuz və İsmayıllıya dolu düşüb

David Sonqulaşvili: Xalqlarımızın tarixi ənənələrə söykənən əlaqələri bu gün də dinamik inkişaf edir

BDU-da icbari tibbi sığorta ilə bağlı infosessiya

Kişi voleybolçular arasında Azərbaycan çempionatının qalibi bəlli olub

“Xalqın mədəni sərvəti” sənət layihəsinin bağlanış mərasimi olub VİDEO

Prezident İlham Əliyevin Prezident Vladimir Putinlə təkbətək görüşü olub YENİLƏNİB VİDEO

® “Caspian Investment Forum Bishkek 2024” 10 ölkə sahibkarlarını bir araya toplayıb

Rusiyalı politoloq: Azərbaycan özünü etibarlı tərəfdaş kimi göstərib

V “Məmməd Araz Poeziya günü”nə yekun vurulub

Ölkə üzrə 38 min hektar sahəyə çiyid səpilib - proses davam edir

Azərbaycan Mətbuat Şurası ilə Özbəkistan Jurnalistlər İttifaqı arasında əməkdaşlıq genişlənir

ETX “Azərpoçt” əməkdaşları üçün maarifləndirmə tədbiri təşkil edib

AQTA: Bəzi “ekspert”lər və “mütəxəssis”lər həqiqətə uyğun olmayan populist bəyanatlar yayır

Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin “Dövlət büdcəsinin, büdcədənkənar dövlət fondları büdcələrinin tərtibi, icrası və icrasına nəzarət üzrə əməliyyatların əlaqələndirilməsinə dair Tədbirlər planı”nın təsdiq edilməsi haqqında” 2004-cü il 12 iyul tarixli 93 nömrəli və “Dövlət büdcəsinin gəlirlərinin, o cümlədən dövlət büdcəsinin qeyri-neft gəlirlərinin və dövlət büdcəsinin neft gəlirlərinin proqnozlaşdırılması Qaydası”nın təsdiq edilməsi haqqında” 2020-ci il 10 yanvar tarixli 4 nömrəli qərarlarında dəyişiklik edilməsi barədə
Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin QƏRARI

“Ovçuluq haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda dəyişiklik edilməsi barədə” Azərbaycan Respublikasının 2023-cü il 24 oktyabr tarixli 1013-VIQD nömrəli Qanununun icrasını təmin etmək məqsədilə Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin bəzi qərarlarında dəyişiklik edilməsi haqqında
Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin QƏRARI

Avropa çempionatı: Azərbaycan boksçusu erməni rəqibini məğlub edib

Azərbaycan-Çin əməkdaşlığı: iqtisadi, mədəni və insanlar arasında mübadilələr – panel iclas

Naxçıvanda 22 Aprel - Beynəlxalq Yer Günü qeyd olunub

İordaniya Azərbaycan və Ermənistan arasındakı razılaşmanı və demarkasiya səylərini alqışlayıb

® ABB-nin baş sponsorluğu ilə alış-veriş festivalı davam edir!

GDU-da bədii yaradıcılıq festivalının baxış müsabiqəsi keçirilib

Britaniyadakı qanunsuz miqrantlar 10-12 həftə ərzində Ruandaya yollanacaq

Prezident İlham Əliyev: Rusiya ilə əlaqələrimizin inkişafından çox razıyıq VİDEO

"Barselona" "Real Madrid"lə oyunun təkrarlanmasını tələb edə bilər

Al-qırmızı xalıya bürünmüş Ağgöl Milli Parkından reportaj FOTO

Müəllimlərin iş yerinin dəyişdirilməsi üzrə növbəti vakansiya seçimi mərhələsi başlanır

BDU-da IFLA-nın fəaliyyətinə həsr olunmuş elmi seminar

Gürcüstan parlamentinin komitə sədri Milli Məclisdə olub

İstanbul hava limanlarından üç ayda 27,1 milyon sərnişin istifadə edib

Azərbaycan və Özbəkistan arasında elmi əməkdaşlıq genişlənir

Naxçıvan şəhərində narkotik vasitələrin qanunsuz dövriyyəsində şübhəli bilinən 2 nəfər saxlanılıb

Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin 140 illik yubileyi Sankt-Peterburqda qeyd olunub

Hərbi Prokurorluq və Dövlət Sərhəd Xidməti Qubadlıda ekoloji mövzuda birgə tədbir keçiriblər

Tərtərdə keçmiş məcburi köçkünlərin müraciətləri dinlənilib

Aqrar Universitet ilə Diclə Universiteti arasında memorandum imzalanıb

MEDİA sosial şəbəkə istifadəçilərini məsuliyyətli olmağa səsləyib

Almaniyada Ulu Öndərin doğum günü və Naxçıvan Muxtar Respublikasının 100 illiyi ilə əlaqədar idman yarışları keçiriləcək

YAP Səbail rayon təşkilatında gənclərin “91-lər”lə görüşü təşkil edilib

“Azərpoçt”un “İnternet bankçılıq” xidməti istifadəyə verilib

® “Azercell Telekom” Azərbaycan Cüdo Federasiyası ilə əməkdaşlıqda “Doğru yol budur” layihəsinə start verir

Aİ-nin növbəti sanksiyası Rusiyanın neft tankerlərindən ibarət “kölgə donanması”na qarşı olacaq

Professor Musa Qasımlı: Azərbaycanın dörd kəndinin geri qaytarılması rəsmi İrəvanın reallığı dərk etməsidir

Azərbaycan Prezidenti: Rusiya rəhbərliyinin və ictimaiyyətinin Heydər Əliyevin əziz xatirəsinə ehtiramını yüksək qiymətləndiririk VİDEO

Nasir Kənani: Cənubi Qafqaza xarici hərbçilərin yerləşdirilməsi xalqlarımızın maraqlarına cavab vermir

Rusiya Prezidenti: Heydər Əliyev BAM layihəsinin icrasında böyük rol oynayıb VİDEO

“Qlaqolitsa” ədəbi mükafatı üçün ərizələrin qəbuluna start verilib

Dilçilik İnstitutu Qazaxıstan Milli Avrasiya Universiteti ilə əməkdaşlıq edəcək

Milli Azərbaycan Tarixi Muzeyinin yeni ekspozisiyası təqdim edilib

Xəzər dənizinin Azərbaycana mənsub sularına icazəsiz daxil olan iki İran vətəndaşı saxlanılıb VİDEO

Abşeron rayonunda ağacəkmə aksiyası keçirilib

Azərbaycan qılıncoynadanları dünya birinciliyində çıxışlarını başa vurublar

Britaniyada iki nəfər Çinə casusluqda ittiham olunur

“Türk dünyasında ortaq əlifba və ünsiyyət dili” kitabının təqdimatı keçirilib

Azərbaycan Naşirlərinin I Forumunun proqramı açıqlanıb

Zümrüd Dadaşzadə: Fərəc Qarayev Azərbaycan musiqi mədəniyyətində müstəsna rola malikdir

Ağdərədə odlu silahlar tapılıb

Mütəxəssis: Xora həzm sistemi xəstəlikləri arasında geniş yayılıb

Cəbrayıl sakini doğma rayonuna 70 baş dəvəsilə qayıtmaq istəyir VİDEO FOTO

İctimai şuranın üzvləri “Qaradağ” Günəş Elektrik Stansiyasında olublar

Azərbaycan Gürcüstanla nəqliyyat və İKT sahəsində əməkdaşlıq məsələlərini müzakirə edib