Avropaya qaz ixracının artırılması Azərbaycana Avrasiyanın enerji xəritəsini yenidən cızmağa imkan verəcək
Bakı, 29 aprel, AZƏRTAC
Azərbaycanın həyata keçirdiyi uğurlu enerji siyasəti öz bəhrəsini verməkdədir. Bunun nəticəsidir ki, son illərdə, xüsusilə də Cənubi Qaz Dəhlizi işə düşdükdən sonra ümumilikdə Avropanın, o cümlədən Balkan ölkələrinin Azərbaycanın enerji resurslarına olan marağı və ehtiyacı artmaqdadır. Son illərdə Balkan ölkələrinin bir neçəsi Azərbaycan təbii qazını idxal etməyə başlayıb. Bir çox digər ölkələr isə Azərbaycan qazına çıxış əldə etmək üçün infrastruktur layihələri üzərində işləyir.
Bu baxımdan Bolqarıstan, Rumıniya, Macarıstan, Slovakiyanın ötürücü sistem operatorları və SOCAR arasında əməkdaşlığın təşviqi ilə bağlı Anlaşma Memorandumunun imzalanması böyük əhəmiyyət daşıyır. Bu sənəd Azərbaycan qazının Avropa İttifaqına (Aİ) çatdırılması üçün yeni marşrutun formalaşmasına imkan yaradaraq iştirakçı ölkələr arasında strateji tərəfdaşlığın təmin edilməsinə ciddi töhfə verəcək. Bu üsul alternativ marşrut olaraq Azərbaycanın təbii qazının yeni bazarlara çıxışını təmin edəcək, ölkəmizin etibarlı tərəfdaş kimi sabit enerji təchizatında strateji mövqeyini möhkəmləndirəcək, ümumilikdə Avropanın enerji təhlükəsizliyinin təmin edilməsindəki rolunu daha da artıracaq.
Ötən il Avropa İttifaqı ilə imzalanan Strateji Tərəfdaşlığa dair Anlaşma Memorandumu 2027-ci ilə qədər Azərbaycandan Aİ-yə təbii qazın həcminin iki dəfəyə qədər artırılaraq 20 milyard kubmetrə çatıdırlmasını nəzərdə tutur. Bolqarıstanda imzalanan sənəd isə əlavə marşrutlar vasitəsilə Avropaya qaz ixracının artırılmasına töhfə verəcək. Yeni memorandum həm də “Həmrəylik Halqası” təşəbbüsünün (Solidarity Ring) reallaşması üçün böyük əhəmiyyət daşıyır. Avropa Komissiyası tərəfindən dəstəklənən və Bolqarıstan tərəfindən təklif edilən bu təşəbbüs Avropa İttifaqı, Mərkəzi və Cənub-Şərqi Avropa ölkələrinə təbii qaz nəqlinin təhlükəsizliyinin artırılması məqsədi daşıyır. “Həmrəylik Halqası” təşəbbüsünün icrası Azərbaycanın Avropa İttifaqı və Balkan ölkələri ilə münasibətlərini yeni mərhələyə daşıyacaq. Bu təşəbbüsün icrasında Azərbaycan əhəmiyyətli rola malikdir. Belə ki, bu çərçivədə Azərbaycan tərəfindən atılan addımlar, əldə edilmiş razılaşmalar Prezident İlham Əliyevin həyata keçirdiyi uğurlu enerji siyasətində yeni tarixi səhifənin açılmasına səbəb olub.
Bu fikirləri AZƏRTAC-a açıqlamasında Cənubi Qafqaz Tədqiqatlar Mərkəzinin (CQTM) baş elmi işçisi, iqtisadiyyat üzrə fəlsəfə doktoru Orxan Bağırov söyləyib.
Baş elmi işçi deyib: “Avropa ölkələrinin Azərbaycan təbii qazına olan marağının artması və bu sahədə əməkdaşlığı genişləndirmələri təkcə ölkəmizin böyük qaz ehtiyatlarına, ixrac üçün texniki imkanlara malik olması ilə bağlı deyil, həm də Azərbaycanın etibarlı tərəfdaş kimi özünü sübut etməsi, Avropa liderlərinin şəxsən Prezident İlham Əliyevə rəğbəti və inamıdır. Uzun illər enerji sahəsində müxtəlif layihələrin icrasında və əməkdaşlığın genişləndirilməsində dövlətimizin başçısı tərəfindən ortaya qoyulan siyasi iradə, əzmkarlıq, götürülmüş öhdəliklərin zamanında, məsuliyyətlə icrası olunması bu inam və rəğbətin formalaşmasına gətirib çıxarıb. Bolqarıstanda Anlaşma Memorandumunun imzalanması mərasimində iştirakçı ölkələrin rəsmi nümayəndələrinin Azərbaycan və şəxsən Prezident İlham Əliyev haqqında səsləndirdiyi fikirlər bunu bir daha sübut edir.
Macarıstanın xarici işlər və ticarət naziri Peter Siyarto qeyd edib ki, Avropada qaz təchizatının şaxələndirilməsi baxımından ən real və səmərəli yol təbii qazın Azərbaycandan idxal olunmasıdır. O deyib: “Azərbaycan və SOCAR enerji təchizi üçün uzunmüddətli, etibarlı və dürüst tərəfdaşdır və növbəti onillikdə biz ölkələrimizin Azərbaycanla əməkdaşlığının yeni erasını yaradacağıq”.
Bolqarıstanın Prezidenti Rumen Radev isə bildirib ki, Prezident Əliyev Azərbaycanın etibarlı ticarət tərəfdaşı olduğunu sübut etdi.
Avropa İttifaqının energetika məsələləri üzrə komissarı Kadri Simson da Azərbaycan haqqında danışaraq qeyd edib ki, Azərbaycan Avropa İttifaqının etibarlı tərəfdaşı olduğunu sübuta yetirdi. Bu fikirlər bir daha göstərir ki, Azərbaycan Avropanın əhəmiyyətli və etibarlı enerji tərəfdaşı kimi özünü təsdiq edib. Buna görə də Avropada Azərbaycan qazına tələbat artmaqda davam edir. Getdikcə daha çox ölkə öz enerji təhlükəsizliyini Azərbaycanın enerji resursları hesabına təmin etmək istəyir. Eyni zamanda, son illərdə baş verən geosiyasi proseslər səbəbindən Avropada yaranmış enerji böhranının artaraq daha təhlükəli həddə çatmasının qarşısının alınmasında Azərbaycan böyük rol oynayır. Ölkəmiz Avropada enerji təhlükəsizliyinin təmin edilməsində iştirak etməklə həm də Avropada siyasi və iqtisadi sabitliyin qorunmasına da töhfə vermiş olur. Bu da Avropada Azərbaycanın strateji mövqeyini möhkəmləndirir və tərəfdaş kimi əhəmiyyətini daha da artırır.
“Azərbaycan Avropa ilə enerji əlaqələrinin genişləndirilməsində təkcə təbii qaz ilə kifayətlənmir. Eyni zamanda, Azərbaycan bərpaolunan enerji, o cümlədən elektrik enerjisinin ixracı layihələri üzərində işləyir və gələcəkdə qazla yanaşı, həm də Avropanın əsas yaşıl enerji təchizatçılarından birinə çevrilmək istəyir.
Enerji sahəsində Azərbaycanın əldə etdiyi bütün uğurlar Prezident İlham Əliyevin uzaqgörən siyasətinin nəticələridir. 1994-cü ildə “Əsrin müqaviləsi”nin imzalanması ilə başlayan bu siyasət, 2020-ci ildə CQD-nin tam olaraq işə düşməsi ilə daha da möhkəmlənib və Azərbaycanın enerji resurslarının ixracı imkanlarını daha da genişləndirib. Zamanında yaradılmış yeni və çoxşaxəli qaz nəqliyyatı infrastrukturu Azərbaycana imkan verib ki, bir çox ölkələri təbii qazla təmin etsin. Əməkdaşlıq çərçivəsində Azərbaycanın resurslarının ixracı həm də Avropa ölkələrinə enerji mənbələrinin şaxələndirilməsi və təminatının coğrafiyasının genişləndirilməsi üçün yeni imkanlar yaradıb. Bu sahədə əldə edilmiş uğurlar gələcək planlar üçün də gözəl zəmin yaradır. Beləliklə, Azərbaycan fəal enerji diplomatiyasını davam etdirməkdədir. Avropaya qaz ixracının artırılması, gələcəkdə yaşıl enerji və hidrogen enerjisinin ixracı, elektrik enerjisinin ötürülməsi ilə bağlı planlaşdırılan layihələr tamamilə yeni vəziyyət yaradaraq Azərbaycana tərəfdaşları ilə birlikdə Avrasiyanın enerji xəritəsini yenidən cızmağa imkan verəcək”, - deyə Orxan Bağırov vurğulayıb.
Bölmənin digər xəbərləri
