Bakı-Moskva-Astana videokörpüsündə Xəzər dənizinin ekoloji vəziyyətinə dair müzakirələr aparılmışdır
Bakı, 31 oktyabr (AZƏRTAC). Oktyabrın 31-də Rusiyanın “RİA Novosti” xəbərlər agentliyi tərəfindən Xəzər dənizinin ətraf mühitinin mühafizəsi haqqında” Çərçivə Konvensiyasının 19-cu ildönümünə həsr olunmuş Bakı-Moskva-Astana videokörpüsü təşkil edilmişdir.
AZƏRTAC xəbər verir ki, videokörpüdə Azərbaycanı Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin təbiəti mühafizə siyasəti şöbəsinin müdiri Rasim Səttarzadə, Milli Ekoloji Proqnozlaşdırma Mərkəzinin rəhbəri Telman Zeynalov və Azərbaycan Elmi Tədqiqat Balıqçılıq Təsərrüfatı İnstitutunun direktoru Mehman Axundov təmsil etmişlər. Tədbirə Moskvadan Rusiya Elmlər Akademiyası Dinamiki Geosfer və Okeanologiya İnstitutunun baş elmi işçisi Boris Qolubov, Yerin öyrənilməsi üzrə ekspert Aleksey Kuçeyko, Astanadan Qazaxıstanın “Təbiət” Ekoloji Assosiasiyasının rəhbəri Mels Eleusizov qatılmışlar.
Əvvəlcə “Xəzər dənizinin ətraf mühitinin mühafizəsi haqqında” Çərçivə Konvensiyası haqqında məlumat verilmişdir. Bildirilmişdir ki, konvensiyanın mətni 1995-ci ildən 2003-cü ilədək keçirilmiş görüşlərdə müzakirə edilmiş və 2003-cü il noyabrın 4-də yekun olaraq Tehranda Azərbaycan Respublikası, İran İslam Respublikası, Qazaxıstan Respublikası və Rusiya Federasiyasının, həmin ilin 7 noyabr tarixində isə Türkmənistan Respublikasının səlahiyyətli nümayəndələri tərəfindən imzalanmışdır.
Diqqətə çatdırılmışdır ki, “Xəzər dənizinin dəniz ətraf mühitinin mühafizəsi haqqında” Çərçivə Konvensiyası Xəzər dənizinin sahilində yerləşən beş dövlət arasında Xəzər dənizi regionunda təbiəti mühafizə şərtlərini və müvafiq təşkilati mexanizmi əks etdirən ilk hüquqi sazişdir. İmzalanaraq təsdiq olunduğu şəhərin adı ilə bağlı olaraq, həmçinin “Tehran Konvensiyası” kimi də tanınan bu Konvensiya Xəzər dənizinin ətraf mühitinin bütün növ mənbələrdən çirklənməsinin qarşısının alınmasına, eyni zamanda Xəzər dənizinin ətraf mühitinin mühafizəsi, saxlanması və bərpasına qulluq edir. Konvensiyada Xəzər dənizinin bioloji sərvətlərinin davamlı və səmərəli istifadəsinə, ətraf mühitə təsirin qiymətləndirilməsinə, ekoloji monitorinqə və elmi tədqiqatlara aid müddəalar da öz əksini tapmışdır.
Qeyd edilmişdir ki, konvensiyanın imzalanması BMT-nin Ətraf Mühit Proqramının dəstəyi ilə Xəzər Ekoloji Proqramı çərçivəsində 8 illik hökumətlərarası danışıqların yekun nəticəsi olmuşdur. Tehran Konvensiyası beş Xəzəryanı dövlətin hökumətləri tərəfindən ratifikasiya olunduqdan sonra 2006-cı il 12 avqust tarixində qüvvəyə minmiş və sonradan bu tarix “Xəzər günü” kimi qeyd edilməyə başlanmışdır.
Sonra Azərbaycanın, Rusiyanın və Qazaxıstanın ekologiya ilə bağlı nazirliklərinin məsul şəxsləri və mütəxəssisləri “Xəzərin ekologiyası, problemlər və onların həlli yolları” mövzusunda müzakirələrə başlamışlar.
A.Kuçeyko Xəzərin ekoloji problemlərinin həlli məqsədi ilə vahid kosmik monitorinqin aparılması təşəbbüsü ilə çıxış etmişdir.
R.Səttarzadə çıxış edərək sahilyanı ölkələrin sənaye müəssisələri və yaşayış məntəqələrinin tullantılarının, eyni zamanda, Gürcüstan və Ermənistan ərazilərindən sənaye müəssisələrinin çirkab sularının təmizlənmədən Kür və Araz çayları vasitəsi ilə Xəzərə axıdılmasını dənizin çirklənməsinin əsas səbəblərindən biri olduğunu bildirmişdir.
T.Zeynalov bildirmişdir ki, Xəzərdəki ekoloji problemin həlli Konvensiyanın müddəalarının yerinə yetirilməsindən sonra mümkün olacaqdır.
Tədbirdə Xəzərdəki canlı aləmlə bağlı yaranan problemlərə toxunulmuş, sənaye tullantılarının dənizə atılmasının qarşısının alınmasının vacibliyi vurğulanmışdır.
Videokörpüdə, həmçinin iştirakçıların sualları cavablandırılmışdır.