Azərbaycanın Şimal-Cənub dəhlizində iştirakı ölkənin beynəlxalq nəqliyyat sistemində geostrateji əhəmiyyətini artırır
Bakı, 2 oktyabr, AZƏRTAC
“Şimal-Cənub” Beynəlxalq Nəqliyyat Dəhlizi Azərbaycan üçün xüsusi strateji əhəmiyyət daşıyır. Dəhliz Şimali Avropa və Rusiyanı İran, Hindistan və Cənubi Asiya ölkələri ilə birləşdirən çoxfunksiyalı nəqliyyat marşrutudur. Azərbaycanın coğrafi mövqeyi isə bu marşrutun mühüm hissələrindən birinin ölkə ərazisindən keçməsinə imkan yaradır.
AZƏRTAC xəbər verir ki, “Şimal-Cənub” Beynəlxalq Nəqliyyat Dəhlizinin əsas məqsədlərindən biri Avropa ilə Cənubi Asiya arasında yükdaşımaların daha səmərəli və sürətli təşkil edilməsidir. Dəhliz dəmir yolu, avtomobil və dəniz nəqliyyatının qarşılıqlı əlaqəsindən istifadə edən multimodal marşrut kimi formalaşır.
Azərbaycan dəhlizin əsas marşrutlarından biri olan Qərb istiqamətində mühüm tranzit ölkədir. Bu marşrut Rusiya-Azərbaycan-İran xətti üzrə hərəkət edir. Ölkənin əlverişli coğrafi mövqeyi, inkişaf etmiş nəqliyyat infrastrukturu və Xəzər dənizinə çıxışı Azərbaycanın dəhlizin fəaliyyətində rolunu artırır.
Azərbaycan ərazisində Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanı, dəmir yolları və avtomobil yolları kimi infrastruktur obyektlərinin inkişaf etdirilməsi ölkənin beynəlxalq tranzit imkanlarını genişləndirib. Xüsusilə Bakı–Astara dəmir yolu bağlantısının yaradılması Azərbaycan ərazisindən keçən Şimal-Cənub marşrutunun formalaşması baxımından mühüm addım olub.
Şimal-Cənub dəhlizinin Azərbaycan üçün əsas üstünlüklərindən biri tranzit gəlirlərinin artırılması və logistika sektorunun inkişafıdır. Beynəlxalq yük axınlarının ölkə ərazisindən keçməsi nəqliyyat, anbar, gömrük, sığorta və digər xidmət sahələrinin inkişafına şərait yaradır.
Dəhlizin geniş istifadəsi Azərbaycanın yalnız enerji resursları ixrac edən ölkə kimi deyil, həm də mühüm nəqliyyat və logistika mərkəzi kimi mövqeyinin möhkəmlənməsinə xidmət edə bilər. Tranzit daşımalarının artması yeni investisiyaların cəlb olunmasına, logistika mərkəzlərinin və sənaye müəssisələrinin inkişafına əlavə imkanlar yaradır.
Bundan başqa, nəqliyyat əlaqələrinin genişlənməsi Azərbaycan sahibkarlarının Rusiya, İran və daha uzaq bazarlara çıxış imkanlarını artırır. Beləliklə, dəhliz xarici ticarətin şaxələndirilməsi baxımından da əhəmiyyətli vasitədir.
Azərbaycanın Şimal-Cənub dəhlizində iştirakı ölkənin beynəlxalq nəqliyyat sistemində geostrateji əhəmiyyətini artırır. Azərbaycan Şərqlə Qərb, Şimalla Cənub arasında yerləşən coğrafi mövqeyindən istifadə etməklə müxtəlif iqtisadi məkanları bir-biri ilə əlaqələndirən tranzit ölkəyə çevrilmək imkanına malikdir. Lakin nəzərə çatdırmaq lazımdır ki, bu dəhlizin əsas iştirakçısı olan Rusiya və İranda davam edən müharibələr dəhlizin tam fəaliyyətinə maneə yaradıb. İqtisadi çətinlik İrana dəhlizin əsas seqmenti olan Rəşt-Astara(İran)-Astara(Azərbaycan) dəmir yolunun tikilib başa çatdırılmasına imkan vermir.
İranlı ekspert Nəvid Daneşvər AZƏRTAC-a bildirib ki, hazırda 100 kilometr ərazi əhalidən alınıb və reyslər tikinti məntəqəsinə çatdırılıb: “160 kilometrlik Rəşt-Astara dəmir yolu xətti “Şimal-Cənub” Beynəlxalq Nəqliyyat Dəhlizinin dəmir yolu seqmentinin əsasını təşkil edir. Ukraynadakı hərbi əməliyyatlara görə sanksiyalara məruz qalan Rusiyanın yolun çəkilişinə 1,6 milyard avro vəsait ayırması da onu deməyə əsas verir ki, dəhlizin qərb istiqaməti rəsmi Moskva üçün olduqca böyük əhəmiyyət daşıyır. Lakin müharibə kreditin reallaşmasına imkan vermir ki, bu da işləri gecikdirir”.
Ekspertin sözlərinə görə, tranzit ölkə kimi Azərbaycan özünün infrastrukturunu hazır vəziyyətə gətirib ki, bu da Rəşt-Astara(İran)-Astara(Azərbaycan) dəmir yolu xəttinin istismara buraxılmasını tezləşdirib.
“İran həm tranzit ölkə kimi, həm də Cənubi Qafqaz, Rusiya, Şərqi Avropa və Baltikyanı ölkələrlə ticarət əlaqələrini artırmaq imkanı əldə edəcək. Eyni zamanda İran bu regionların Körfəz ölkələri ilə nəqliyyat əlaqəsini yaradacaq. Hələlik isə İran Azərbaycan ərazisindən tranzit olaraq istifadə edərək Rusiya ilə ticarət əlaqələrini davam etdirir. Dəmir yolu istismara verildikdən sonra isə İranın həm Azərbaycan həm də Rusiya ilə ticarət dövriyyəsində böyük artım müşahidə olunacaq”, - deyə ekspert vurğulayıb.
Bölmənin digər xəbərləri
