Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi

MƏDƏNİYYƏT

Bu gün Xalq şairi Məmməd Arazın anım günüdür

Bu gün Xalq şairi Məmməd Arazın anım günüdür

Bakı, 1 dekabr, AZƏRTAC

Xalq şairi Məmməd Araz mənalı, keşməkeşli və şərəfli, bütövlükdə Vətənə və sənətə həsr olunmuş əsl şair-vətəndaş ömrü yaşayıb. Sənətkarın tərcümeyi-halının, taleyinin daha çoxu onun yaradıcılığında əksini tapıb. Məmməd Araz özü də şeirlərində bunu dəfələrlə etiraf edib. Kitablarından birinə yazdığı müqəddimədə deyilir: “Əsl tərcümeyi-hal şairin şeirləridir. Şair çox halda öz yazılarının baş qəhrəmanı ola bilir”.

Dərin məzmunlu, oxunaqlı və milli mündəricəli şeirlərilə Məmməd Araz vətəndaş qeyrətli ədəbiyyat nəhəngidir. Bu görkəmli şair həm də milli azadlıq ideyalı əsərləri ilə istiqlal şairi olaraq əbədi şöhrət qazanıb.

AZƏRTAC xəbər verir ki, bu gün Xalq şairi Məmməd Arazın vəfatından 19 il ötür. Böyük sənətkarın təkrarolunmaz yaradıcılığı zəngin ənənələrə malik milli ədəbiyyatımızı yeni mərhələyə çıxarıb, Azərbaycan fəlsəfi və siyasi lirikası onun dühası hesabına daha da zənginləşib.

Məmməd Araz böyük poetik ilhama malik olan sənətkarlardan idi. Sözün və sənətin Məmməd Araz zirvəsinə gedən yol heç də həmişə hamar olmayıb. Onun həyatı da sənəti kimi daşlı-qayalı yollardan keçib.

1933-cü il oktyabrın 14-də Şahbuz rayonunun Nursu kəndində dünyaya göz açan Məmməd Araz ilk təhsilini həmin kənddə alıb. 1954-cü ildə Azərbaycan Pedaqoji İnstitutunu bitirən böyük sənətkar 1961-ci ildə Moskvada Maksim Qorki adına Ədəbiyyat İnstitutunda oxuyub. Azərbaycan Dövlət Nəşriyyatında bədii ədəbiyyat redaksiyasının müdiri, sonra isə baş redaktorun müavini, “Ulduz” jurnalında məsul katib, “Ədəbiyyat və İncəsənət” qəzetində baş redaktorun müavini işləyib. 1971-1981-ci illərdə Azərbaycan Yazıçılar İttifaqının poeziya bölməsinə rəhbərlik edən Məmməd Araz 1974-cü ildən ömrünün sonunadək “Azərbaycan təbiəti” jurnalının baş redaktoru olub.

Böyük sənətkar 2004-cü il dekabrın 1-də Bakıda vəfat edib və Fəxri xiyabanda dəfn olunub.

Harada işləməsindən, hansı vəzifəni tutmasından asılı olmayaraq, Məmməd Araz, əslində, bütün ömrü boyu bir vəzifəni icra edib. O da poetik Azərbaycan dünyasına xidmət, Vətən qarşısında vətəndaşlıq borcunu yerinə yetirməkdir. Böyük istedadı və poetik bacarığı sayəsində Məmməd Araz Nizami Gəncəvi, Məhəmməd Füzuli, Mirzə Ələkbər Sabir və Səməd Vurğun poeziyası ilə ona qədər gəlib çatan klassik şeir ənənəsini və üslubunu təkmilləşdirərək hamının gördüyü və bildiyi, lakin dilə gətirməyi bacarmadığı məsələləri ictimai düşüncənin məhsulu edib, Azərbaycanda vətəndaşlıq poeziyasının əsasını qoyub. Gənc yaşlarından başlayaraq yarım əsrdən artıq davam edən Məmməd Araz yaradıcılığı mənsub olduğu xalqa layiqli şair – vətəndaş xidməti nümunəsidir. Onun şeirinin əvvəli də, axırı da Vətəndir. Məmməd Araza məxsus “Vətən daşı olmayandan olmaz ölkə vətəndaşı” məşhur misraları müasir dövrdə poeziyada və ictimai mühitdə vətəndaşlığın milli düsturu kimi qəbul olunur.

Məmməd Araz yaradıcılığının baş qəhrəmanı Azərbaycandır. Onun “Vətən mənə oğul desə”, “Məndən ötdü, qardaşıma dəydi”, “Mənim Naxçıvanım”, “Ata ocağı”, “Ana yurdum, hər daşına üz qoyum” şeirləri vətən mövzusunda ən yaxşı əsərlər kimi dillər əzbəridir. Poeziyamızda Azərbaycan mövzusunda çox yazılıb. Amma Məmməd Arazın “Azərbaycan – dünyam mənim” şeirinin bənzəri yaradılmayıb. Bu şeirin bütün intonasiyası şair qəlbinin ağrılarından, fəal vətəndaş narahatlığından keçir. Şeir yaradıcılığında olduğu kimi, poemaları ilə də Məmməd Araz təkrarsızdır. Onun “Üç oğul anası”, “Araz axır”, “Mən də insan oldum”, “Paslı qılınc”, “Əsgər qəbri”, “Atamın kitabı” poemaları hər şeydən əvvəl insan mənəviyyatının mürəkkəbliyi, tarix və müasirlik, milli tale və tarixi yaddaşın bərpası kimi fundamental məsələlərə həsr olunub.

Ümummilli Lider Heydər Əliyev Xalq şairi, poeziyamızın istedadlı nümayəndəsi Məmməd Araz yaradıcılığına və şəxsiyyətinə daim yüksək qiymət verib. Təsadüfi deyil ki, Məmməd Araz ilk yaradıcılığa ötən əsrin 50-ci illərindən başlasa da, onun təkrarsız istedadı 1970-ci illərdə, Ulu Öndərin Azərbaycana rəhbərliyinin birinci dövründə parlayıb. Məmməd Araza böyük şöhrət gətirən “Atamın kitabı”, “Həyatın və sözün rəngləri”, “Oxucuya məktub”, “Qanadlı qayalar”, “Aylarım, illərim” kitabları məhz bu illərdə çap olunub, əsərləri xarici dillərə tərcümə edilərək geniş oxucu kütləsinin məhsuluna çevrilib. 1975-ci ildə Azərbaycan Ali Soveti Rəyasət Heyətinin Fəxri fərmanı ilə təltif olunan böyük şairə 1978-ci ildə “Əməkdar mədəniyyət işçisi” fəxri adı verilib, 1995-ci ildə isə Ümummilli Lider Heydər Əliyev Xalq şairi Məmməd Arazı “İstiqlal” ordeni ilə təltif edib. Ulu Öndər Məmməd Araz sənətini yüksək dəyərləndirərək deyib: “Bu gün bir daha Məmməd Arazın Azərbaycan xalqının mədəniyyətinə, ədəbiyyatına verdiyi töhfələri gördük, eşitdik və bunların xalqımız üçün nə qədər faydalı olduğunu bir daha bildik, bir daha dərk etdik ki, Azərbaycan xalqının həyatında Məmməd Arazın yaradıcılığının nə qədər böyük əhəmiyyəti var”. Ümidvaram ki, Azərbaycan xalqı daim müstəqilliyini qoruyub saxlayacaq və müstəqil Azərbaycanın ilk “İstiqlal” ordeninə layiq görülmüş şəxsiyyətlərdən biri kimi Məmməd Araz, Azərbaycan xalqının tarixində indi olduğu kimi, gələcəkdə də öz yerini tutacaqdır”.

Azərbaycan ədəbiyyatının inkişafındakı xidmətlərini nəzərə alan Prezident İlham Əliyev görkəmli sənətkarın xatirəsinin əbədiləşdirilməsi, yubileylərinin keçirilməsi haqqında sərəncamlar imzalayıb. Bu sərəncamlar Azərbaycan ədəbiyyatının, bütövlükdə yaradıcı ziyalılarının, o cümlədən Məmməd Araz sənətinin və şəxsiyyətinin böyük himayədarı, ulu öndər Heydər Əliyev ənənələrinin müasir şəraitdə uğurlu davamı kimi yüksək dəyərə malikdir.

Hər bir şeiri, hər bir misrası ədəbiyyatımızın, yaddaşımızın, bütövlükdə xalqımızın söz xəzinəsinin incisi sayılan və sağlığında xalqının şairi olan Məmməd Araz öz orijinal fikirləri, poetik düşüncə və tapıntıları ilə daim yaşayacaq.

 

Xəbəri sosial şəbəkələrdə paylaşın

Bizi sosial şəbəkələrdə izləyin

Almaniya və Ukraynanın xarici işlər nazirləri Odessaya gəliblər

Göyçayda tədbir: “Duolingo” ilə ingilis dili hamı üçün əlçatandır!”

Yubiley turnirinin qalibləri məlum olub

Müdafiə Nazirliyi: Ermənistan silahlı təxribatlarını dezinformasiya ilə ört-basdır etməyə çalışır

Azərbaycan Premyer Liqası: “Səbail” “Sabah”a qalib gəlib

Azərbaycan İƏT-in İstanbulda keçirilən nazirlər konfransının sessiyasında təmsil olunub

İstanbulda keçirilən “Dekolonizasiya: İntibah dövrünün başlanğıcı” mövzusunda beynəlxalq konfrans başa çatıb YENİLƏNİB VİDEO

Dörd il əvvəl itkin düşmüş şəxsin qəsdən öldürülməsi müəyyən olunub

Azərbaycan gimnastları beynəlxalq turnirdə gümüş medal qazanıblar

Robert Kurto: Bakı Təşəbbüs Qrupunun sayəsində Yeni Kaledoniya öz problemini beynəlmiləlləşdirə bilib

Prezident İlham Əliyevin andiçmə mərasimindəki nitqi yeni inkişaf erasında qazanılacaq uğurlarımızın formuludur – Təhlil

Azərbaycan basketbol millisinin heyətində dəyişiklik edilib

Gürcüstanın Baş naziri və Türkiyənin Tbilisidəki səfiri regional layihələri müzakirə ediblər

Polşada ikinci Azərbaycan Evi açılıb

Pedaqoji Universitetin filiallarında Xocalı soyqırımının ildönümü ilə bağlı tədbirlər keçirilib

® Rəna Soltanova: Sevinirik ki, “Estetik Kosmetologiya Mütəxəssisləri” İctimai Birliyi olaraq keçirdiyimiz layihələrdən faydalananlar çoxdur

Cəlil Məmmədquluzadənin Tbilisidəki ev-muzeyinin bərpasına başlanılıb

Deputat: Xocalı qətliamına bütün dünya siyasi-hüquqi qiymət verməlidir

Tunç Demirtaş: Türkiyə də, Azərbaycan da hər zaman müstəmləkəçiliyə qarşı çıxış edən dövlətlər olub

Azərbaycan gimnastı: Finala çıxdığım üçün özümü əla hiss edirəm

Keçmiş döyüşçü: Qara qaya yaxınlığında dəhşətli mənzərənin şahidi olduq

Əli bəy Hüseynzadənin 160 illik yubileyinə həsr olunmuş dəyirmi masa keçirilib

Harri Potter haqqında serialın premyerası 2026-cı ildə olacaq

Azərbaycan rusiyalı turistlərin ən çox ziyarət etdikləri ölkələrin ilk beşliyinə daxildir

Fərid Şəfiyev: Ermənistan yenidən hər hansı təxribatlara əl atarsa, bizim cavabımız proporsional olacaq

Ümumi cərrah: Öd kisəsində olan patologiyalarla bağlı müraciətlər çoxalıb

Fənn olimpiadalarının yarımfinalında Naxçıvan üzrə 338 şagird biliyini sınayıb

ADPU-da yazıçı Varisin “Qırmızı ləçəklər” romanı müzakirə olunub

Xocalı sakini: “Heç kəs Xocalı soyqırımını yaxınlarını itirmiş insanlardan daha yaxşı anlaya bilməz”

“Neftçi” “Turan Tovuz”la oyunda qələbəni əldən verib

İqor Korotçenko: Fransa Cənubi Qafqaz regionundan sıxışdırılıb çıxarılan Rusiyanı əvəz etməyə başlayıb

Gözdən Əlillər Cəmiyyətinin hesabat yığıncağı olub

Londonda COP29-a hazırlıq haqqında məlumat verilib

Keniya Respublikası Baş prokurorunun ölkəmizə səfəri başa çatıb

Xocalı soyqırımı tarixi dərs kimi yaddaşımızda qalacaq

Rəcəb Tayyib Ərdoğan: Dünya Qarabağda törədilən qırğınlara qarşı heç bir tədbir görmədi VİDEO

İşə düzəlməyimdə dil biliklərim mənə kömək oldu – “Yüksəliş” qalibinin uğur hekayəsi

Azərbaycanın iki gimnastı Bakıdakı Dünya Kubokunda finala yüksəlib

Türk Dövlətləri Təşkilatı vahid güc mərkəzinə çevrilir ŞƏRH

Küveyt Dövlətinin Əmiri Əlahəzrət Şeyx Məşəl əl-Əhməd əl-Cabir əs-Sabaha

Fövqəladə hallar naziri Kəmaləddin Heydərov Masallıda vətəndaşları qəbul edib

Baronessa Emma Nikolson: Azərbaycanın COP29-a çox gözəl ev sahibliyi edəcəyini düşünürəm

Kəlbəcər istiqamətində mövqelərimiz yenidən atəşə tutulub VİDEO

Roma Papası səhhətindəki problem səbəbindən görüşlərini ləğv edib

Eldar Səmədov: Xocalı soyqırımında itkin düşənlərin sayının 200-ü keçəcəyi ehtimal olunur

Naxçıvanda piyada vurulub

La Liqanın prezidenti Mbappenin “Real Madrid”ə keçidini təsdiqləyib

Qazaxıstanda baş verən yanğında 4 uşaq ölüb

Toy mərasiminə hazırlaşan kənd sakini avtomobil qəzası nəticəsində dünyasını dəyişib

Hərbi ekspert: Azərbaycan Cənubi Qafqazda kifayət qədər yüksək döyüş hazırlığına malik Silahlı Qüvvələr yaradıb - ŞƏRH

Makron G7-nin Ukrayna ilə bağlı sammitində iştirak etməyəcək

Dohada Azərbaycan Mədəniyyəti Günləri çərçivəsində qala-konsert olub

Qərbi Azərbaycanın rayonları və kəndləri üzrə icmaların sədrlərinin birinci toplantısı keçirilib

Milli Kitabxanada “XX əsrin faciəsi – Xocalı soyqırımı” adlı sərgi təşkil olunub

Ukraynalı ekspert: Xocalı soyqırımı bir insanlıq faciəsidir

Rusiyalı politoloq: Ermənistanın KTMT ilə əlaqələrini kəsməsi Parislə razılaşdırılıb

Azərbaycanlı müəllifdən qeyri-adi kitablar

Qazaxıstanla Azərbaycan arasında müdafiə sənayesi sahəsində əməkdaşlığın perspektivləri müzakirə edilib

Azərbaycanda iş və istirahət günlərinin yerləri dəyişdirilib

Türkiyədə fəlakət zonasının bərpasına 110 min işçi cəlb olunub

Laosda 1075 nəfər “denge” qızdırmasına yoluxub

Millinin baş məşqçisi: Kosovo ilə matçda əvvəlki səhvləri təkrarlamamağa çalışacağıq

Bakıda I Azərbaycan Endouroloji Simpoziumu keçirilir

İstanbulda Fransanın müstəmləkəçilik siyasəti müzakirə olunub

Hindistanda dəhşətli yol qəzası: 22 nəfər ölüb, 10 nəfər yaralanıb

“Şən Elf və cadugər” yenidən Gənc Tamaşaçılar Teatrının səhnəsində

Xocalı itkinləri mövzusunda çəkilmiş “13” adlı bədii-sənədli filmin təqdimatı olub YENİLƏNİB VİDEO

Prezident mükafatçısı: Növbəti məqsədim “Yüksəliş” müsabiqəsində iştirak etməkdir

Fənn olimpiadalarının yarımfinalında Şəki-Zaqatala bölgəsi üzrə 860 şagird iştirak edib

Alimlər 240 milyon illik heyrətamiz “əjdaha” fosili tapıblar

Qəbələdə Xocalı soyqırımı qurbanlarının xatirəsi anılıb

Mübariz Əsgərov: Kütləvi məzarlıqlar aşkar ediləndən Xocalıda itkin düşmüş 13 nəfərin taleyi ilə maraqlanırıq

Dağlıq və dağətəyi rayonlarda qar yağacaq

“Şiddətli soyuqlarda döyüş əməliyyatlarının aparılması” mövzusunda taktiki-xüsusi təlim keçirilib

Reza Deqati: Xocalı həqiqətlərinin dünyaya çatdırılması istiqamətində böyük işlər görülür

Fahrettin Altun: Türkiyənin müdafiə sənayesinin uğurları hərbi çəkindirmə potensialına töhfədir

Gürcüstanın Ticarət-Sənaye Palatasının baş direktoru David Aptsiauridən

Çin millisinin yeni baş məşqçisi bəlli olub

Rusiya millisinin məşqçisi: Lunyov “Qarabağ”da karyerasının ən yaxşı dövrünü yaşayır

A.A.Əli Zadənin “Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fəxri diplomu” ilə təltif edilməsi haqqında
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı

Portuqaliya fermerlərə dəstək üçün 204 milyon avro ayırıb

Hərbi vəzifəlilər atəşin aparılması üzrə tapşırıqları icra ediblər VİDEO

FHN: Ötən sutka ərzində 18 halda yanğına çıxış olub

Uran və Neptun planetləri ətrafında üç yeni peyk aşkarlanıb

Türkiyə XİN: Ankara Ukraynada uzunmüddətli və ədalətli nizamlanmanın tərəfdarıdır

Bloomberg: Ukraynaya yardım məsələsi Avropanı parçalayıb

Sergey Naqornyak: Sivil dünyanın Xocalı faciəsini unutmağa haqqı yoxdur

London Kiyevə 300 milyon dollardan çox vəsait ayıracaq

Valensiyada yanğın nəticəsində ölənlərin sayı 10 nəfərə çatıb

Husilərin hücum etdiyi yük gəmisi batmaq təhlükəsi ilə üzləşib

“Qəbələ”nin baş məşqçisi istefa verib

İtaliya, Kanada və Belçika liderləri Kiyevə gəlib

ABŞ Yəməndə husilərin yeddi qanadlı raketini vurub

Mübariz Əsgərov: Növbəti faciələrin baş verməməsi üçün unutqan olmamalıyıq

Hadruta 30 il əvvəl götürdüyü gəlinciklə qayıtdı...

Xalq rəssamı Cəmil Müfidzadənin rənglər dünyası

Eldar Səmədov: Bütün itkin vətəndaşlarımızın taleyi ilə sona qədər maraqlanacağıq

Siyasi cığallıq

Aygün Əliyeva: Xocalıda tapılan kütləvi məzarlıq haqqın, ədalətin səsidir

Sənətkarlar diyarı Şəkidə yaradıcı gənclər əl işlərini ilk dəfə nümayiş etdiriblər VİDEO