Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi

Efiopiyasayağı erməni əlifbası - Araşdırma

Efiopiyasayağı erməni əlifbası -  Araşdırma

Bakı, 15 sentyabr, AZƏRTAC

Qarabağ və Şərqi Zəngəzur regionlarının qədim erməni torpaqları olması barədə son 30 ildə Ermənistanın qeyri-qanuni iddiasının məqsədi işğal altında saxladığı Azərbaycanın 20 faiz torpaqlarına sahib olmaq istəyinə haqq qazandırmaq məqsədi güdürdü. Burada ermənilərin məqsədi Azərbaycanın müxtəlif əsrlərə aid olan daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin bir qismini dağıdaraq yox etmək, digər bir hissəsini isə mənimsəyərək xəyallarında yaratdıqları “Böyük Ermənistan” dövlətinin mədəni irs nümunələri kimi təqdim etmək idi. Bəs erməni dövləti olubmu? Bu suala elə erməni tarixçisi Gevorq Aslan 1914-cü ildə “Ermənistan və ermənilər” əsərində belə cavab verib: “Ermənilərin dövlətləri olmayıb. Onlarda vətən hissi, vətənə bağlılıq siyasəti yoxdur. Erməni təəssübkeşliyi yalnız yaşadıqları yerlərlə bağlıdır”. Erməni tarixçisinin məlumatından bu qənaətə gəlmək olar ki, əgər erməni dövləti olmayıbsa, o zaman nə mükəmməl erməni dili, nə də erməni əlifbası olub. Hazırda ermənilər istifadə etdikləri əraziləri, mədəniyyəti və əlifbanı digər xalqlardan və dövlətlərdən oğurlayaraq mənimsəyiblər.

AZƏRTAC xəbər verir ki, bu barədə AMEA-nın A.A.Bakıxanov adına Tarix İnstitutunun əməkdaşı Faiq İsmayılovun saxta erməni əlifbası ilə bağlı araşdırmasında qeyd olunub.

Bildirilib ki, ermənilərin “qürurla” təqdim etdikləri əlifba Afrika ölkəsi olan Efiopiyaya məxsusdur. Efiopiyadan olan alim və tədqiqatçı Tekola Haqosun “Efiopiya əlifbası, onun yaradılması və təkmilləşdirilməsi tarixi” adlı əsərində müəllif bir sıra erməni saxtakarlıqlarını elmi sübutlarla ifşa edib. Müəllif bu barədə düşüncələrini 2020-ci ilin noyabrında keçirdiyi mətbuat konfransında jurnalistlərlə bölüşüb. Araşdırmalar nəticəsində keçən əsrlərdə Efiopiya əlifbasının və mədəni irsinin ermənilər tərəfindən mənimsənilməsi faktı aşkarlanıb.

Efiopiya əlifbasının köklərini və bu əlifbaya yaxın olan əlifbaları araşdıran Tekola Haqos Ermənistanda erməni əlifbasının yaradıcısı kimi təqdim olunan Mesrop Maştotun, əslində, Efiopiyadan olan missioner olduğu və bu ölkədə casus kimi çalışdığı haqqında təkzibedilməz sübutlar üzə çıxarıb. Belə ki, V əsrdə Aksum krallığının təsiri xeyli artmışdı. Krallıq xristian dini dəyərlərini yaymaqla Efiopiyanın geosiyasi maraqlarını həll etməyə nail olub. Aksum kralı I Nezulunun tapşırığı ilə sarayda diplomat kimi işə qəbul edilən əslən erməni Mesrop Maştot kralın ona olan etimadından sui-istifadə edərək Efiopiya əlifbasını sadələşdirərək, dünyada pərakəndə və köçəri həyat sürən erməni tayfaları arasında yaymağa nail olub. Mesrop Maştot erməni olması barədə Efiopiyada heç vaxt heç kimlə məlumat paylaşmayıb. Professor Haqos bu barədə deyir: “Bizim dövlətimiz (Efiopiya) ermənilərə təkcə əlifba vermədi, biz erməni milli kimliyinin qorunub saxlanmasında da mühüm rol oynadıq. Biz müasir dövrdə erməni ədəbiyyatının və yazısının, milli məktəbinin və pedaqoji fikrinin banisinə çevrildik. Bunu Avropa mühitində sensasiya kimi qəbul edənlər bilməlidirlər ki, bu məsələ Efiopiyanın elmi dairələrində kifayət qədər çoxdan məlum olan faktlardır”.

Məlum həqiqətə erməni tarixçilərini inandırmağa çalışan professor erməni alimləri tərəfindən ələ salınaraq irqçi çıxışlarla təhqir olundu. Ermənilər professoru və bütün Afrika xalqlarını meymunlara bənzədir və rişxənd edirdilər. Professor ermənilərə başa salmağa çalışırdı ki: “efiopiyalılar Qafqaz irqinin xüsusi cənub qoludur, təbii ki, mənim xalqımın tarixində aborigen zənci tayfaları ilə nikahlar olub. Amma bunu qınamaq xüsusən də savadlı bir alim qrupu üçün yolverilməzdir”. Amma bacarmadı.

Bu cür sərt tənqidlərə cavab olaraq ermənilər arasında məsuliyyətli alimlərin tapılmasına ümid edən Tekola Haqos 2016-cı ildə bütün erməni tarixçilərinə açıq müraciət etsə də, bundan da heç bir nəticə əldə edə bilmədi.

Bundan sonra Tekola Haqos Ermənistanın elmi ictimaiyyətinə müraciət ünvanlasa da, bu müraciət erməni mətbuatında dərc olunmadı. İnadından əl çəkməyən professor müraciətini Ermənistanda geniş yayımlanan “Literary Georgia” qəzetində çap etdirdi.

Efiopiyalı professorun bu xoşməramlı münasibətinə cavab olaraq ermənilər tərəfindən ona çoxsaylı təhdidlər gəlməyə başladı. Erməni diasporu, “WoS və Scopus”un məlumat bazalarında professorun nəşrlərinə mane olmağa başlayır və hətta Efiopiya mətbuatında professoru bir alimin şəxsiyyətini ləkələyən bir neçə sifarişli yazılar da çap etdirirlər. Ermənistandan feysbukda professorun profilini tapanlar, onu dostluqlarına dost kimi əlavə edənlər, onunla ünsiyyət qurmağa və “dost olmağa” cəhd göstərənlər də var idi. Lakin bu qisim adamlar professordan bundan sonra əlifba araşdırmalarını dayandırmağı xahiş etdilər. Ermənilər onu bir xristian olaraq tarixi saxtakarlığa göz yummağa çağırırdılar.

Professorun bu məsələnin sonunda gəldiyi qənaət belə oldu: “Lakin mən “kiçik” görünən yalanlara göz yuma bilmirdim. Amma erməni tədqiqatçılarının tarixi manipulyasiya problemi mənimsənilən əlifbadan qat-qat genişdir. Erməni yalanları böyük bir bina kimi görünür, onu yalan adlandırmaq olar, bu yalanın əsası, Ermənistan dövlətinin “böyüklüyünün və qədimliyinin” illüziyası Mesrop Maştotun mənşəyi kimi yalandır. Bu hekayədən sonra mən getdikcə daha ətraflı araşdırmalar aparmağa başladım. Nəticədə yeni kitabım çıxdı. Mən orada ermənilərin bütün yalanlarını ifşa etdim, erməni tarixçilərinin Efiopiya xalqının elmi və mədəni irsini oğurlamaq cəhdindən bütün dünyanın xəbər tutmasını istədim”.

Xəbəri sosial şəbəkələrdə paylaşın

Bizi sosial şəbəkələrdə izləyin

Murad Hüseynov: Üzeyir Hacıbəyli Festivalı mədəni əlaqələri genişləndirir

Fransa Böyük Britaniya ilə qeyri-qanuni miqrasiya sazişini dayandırır

Azərbaycan Basketbol Liqası: "Sabah" mövsümə qələbə ilə başlayıb

Şamaxıda yol qəzası ölümlə nəticələnib

Mərkəzi Asiyanı Pakistan limanları ilə birləşdirəcək yeni layihə

İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə tərbiyəçi-müəllim vəzifəsinə işə qəbul üzrə müsahibə elan edilib

Azərbaycan – Rusiya arasında hərbi sahədə əlaqələrin inkişaf istiqamətləri müzakirə olunub

Bakıda “Tamo sənəti: Azərbaycanda Kolumbiya əl işləri ənənəsi” sərgisi açılıb

MDB ölkələrinin xarici işlər nazirləri Türkmənistanda görüşəcəklər

“ADEX 2026”: BDU rektoru elm–universitet–sənaye əməkdaşlığının vacibliyini diqqətə çatdırıb

“ASELSAN”ın baş direktoru: Qardaş ölkə Azərbaycanla əməkdaşlığımızı gücləndirməyə davam edirik

Üzeyir Hacıbəyli XVIII Beynəlxalq Musiqi Festivalı başa çatıb

Səməd Vurğunun oğlu: Atamın poeziyası ideologiyalardan asılı olmayaraq dəyərini qoruyub

Azərbaycan-Yunanıstan enerji tərəfdaşlığının perspektivləri nəzərdən keçirilib

Bu saata olan əsas xəbərlər

“ASELSAN” “ADEX 2026”ya hansı silahlarla gəlib? VİDEO

“ASELSAN” “ADEX 2026”ya hansı silahlarla gəlib? VİDEO

Kəngərlidə ağır qəza olub, 5 nəfər xəsarət alıb VİDEO

Kəngərlidə ağır qəza olub, 5 nəfər xəsarət alıb VİDEO

Ayxan Abbasov: Milli komandalar səviyyəsində zəif rəqib anlayışı qalmayıb

“Birliyin Gücü – 2026” birgə hərbi təlimində hərbi qulluqçular qarşılıqlı təcrübə mübadiləsi aparırlar

İstanbulda beynəlxalq konfransda Kimya İnstitutunun tədqiqatları təqdim olunub

Almaniyada inflyasiya son üç ildə ilk dəfə 3 faizi ötüb

Turan Məmmədəliyeva: “Arşın mal alan” layihəsinin festivala daxil edilməsi bizim üçün qürurvericidir

Emin Mahmudov: Sabah bizim üçün vacib oyun olacaq, qalib gəlmək istəyirik

Azərbaycanın Müdafiə Nazirliyi ilə Türkiyənin müdafiə sənayesi şirkətləri arasında əməkdaşlığa dair müqavilələr imzalanıb

“Mingəçevir Reqatası-2026”nın qızıl medalçısı: Uğurun əsas səbəbi özünəinam və məqsədyönlü məşqlərdir VİDEO

“Mingəçevir Reqatası-2026”nın qızıl medalçısı: Uğurun əsas səbəbi özünəinam və məqsədyönlü məşqlərdir VİDEO

MI5: Çinin kəşfiyyat qurumları Britaniya universitetlərində aparılan tədqiqatlardan istifadə edib

“Mingəçevir Reqatası-2026”nın iştirakçısı: Güclü rəqiblərə baxmayaraq, qalib gəldik VİDEO

“Mingəçevir Reqatası-2026”nın iştirakçısı: Güclü rəqiblərə baxmayaraq, qalib gəldik VİDEO

“Qaya” ansamblının “Arşın mal alan” fantaziyası illər sonra səhnədə

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı və narıncı xəbərdarlıq verilib

Azər İlyasov: “Mingəçevir Reqatası-2026”da qalibiyyətə əzmlə nail oldum VİDEO

Azər İlyasov: “Mingəçevir Reqatası-2026”da qalibiyyətə əzmlə nail oldum VİDEO

Azərbaycan məhsulları Minskdə beynəlxalq sənaye sərgisində nümayiş olunur

Cəlilabadda aqrar sahənin inkişafı və yeni subsidiya mexanizmlərinə həsr olunmuş regional müşavirə baş tutub

Ekspert: “ADEX 2026” Cənubi Qafqazda təhlükəsizliyin gücləndirilməsi baxımından əhəmiyyətlidir VİDEO

Ekspert: “ADEX 2026” Cənubi Qafqazda təhlükəsizliyin gücləndirilməsi baxımından əhəmiyyətlidir VİDEO

“Birliyin Gücü-2026” təlimləri Azərbaycan Ordusunun yeni inkişaf mərhələsi üçün zəmin yaradacaq - RƏY

“Yerli icra hakimiyyəti orqanlarının strukturunun və idarə edilməsinin təkmilləşdirilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2025-ci il 10 dekabr tarixli 546 nömrəli Fərmanının icrası ilə əlaqədar Azərbaycan Respublikası Prezidentinin bəzi fərmanlarında və Sərəncamında dəyişiklik edilməsi barədə” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2026-cı il 24 aprel tarixli 651 nömrəli Fərmanının icrası ilə bağlı Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin bəzi qərarlarında dəyişiklik edilməsi barədə
Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin QƏRARI

Baş prokuror MDB-yə üzv dövlətlərin Baş Prokurorlarının Əlaqələndirmə Şurasının 36-cı iclasında iştirak edib

Mingəçevir Reqatasının gümüş mükafatçısı: Hədəfim qızıl medal qazanmaqdır VİDEO

Mingəçevir Reqatasının gümüş mükafatçısı: Hədəfim qızıl medal qazanmaqdır VİDEO

Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2015-ci il 2 fevral tarixli 21 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Bağlaşma əsasında həqiqi hərbi xidmətə daxilolmanın halları və Qaydası”nda dəyişiklik edilməsi barədə
Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin QƏRARI

2026-2030-cu illərdə enerji səmərəliliyinə investisiyalar ildə 3,2 trilyon dollara çatdırılmalıdır - HESABAT

“Gənclər arasında ailənin və nikahın əhəmiyyəti, onun qorunması və möhkəmləndirilməsi məqsədilə erkən nikahın və qohumlar arasında nikahın mənfi nəticələrinə dair maarifləndirmə Qaydası”nın təsdiq edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2020-ci il 23 iyun tarixli 213 nömrəli Qərarında dəyişiklik edilməsi barədə
Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin QƏRARI

Prezident İlham Əliyevin sosial şəbəkə hesablarında “ADEX 2026” sərgisi ilə bağlı paylaşım edilib VİDEO

"ADEX 2026": İki qardaş ölkənin birgə istehsalı olan zərbə PUA-sı

Bakıda XIV Beynəlxalq Akustika Mühəndisliyi Forumu keçiriləcək

Azərbaycan istehsalı olan 30 millimetrlik QK qumbaraatanı “ADEX 2026”da nümayiş etdirilir

Tarixçi-alim: Albanlar Qafqaz regionunun yerli əhalisi olub

Mingəçevir Reqatasında medal qazanan Azərbaycan avarçəkənləri mükafatlandırılıb VİDEO

Mingəçevir Reqatasında medal qazanan Azərbaycan avarçəkənləri mükafatlandırılıb VİDEO

Azərbaycan-Türkiyə əlaqələrinin inkişafı regionda yeni investisiya imkanları yaradır - ŞƏRH

Hava şəraiti qeyri-sabit keçəcək, temperatur 5-8 dərəcə enəcək - XƏBƏRDARLIQ

“Hürkuş” yeni nəsil təlim təyyarəsi ilk dəfə “ADEX 2026”da

Prezident İlham Əliyev “ADEX 2026” və “Securex Caspian” sərgiləri ilə tanış olub YENİLƏNİB VİDEO

Azərbaycan Alpaqut Federasiyasının İcraiyyə Komitəsində yeni təyinatlar olub

Baş nazir Əli Əsədov Beynəlxalq Üzgüçülük Federasiyasının prezidenti ilə görüşüb

Azərbaycanın “Erkən hisslər” filmi Avstriyada beynəlxalq festivalda nümayiş olunacaq

Elektron pul köçürmələri ilə bağlı yeni qaydanın qüvvəyə minmə tarixi dəyişdirilib - YENİLƏNİB

Rusiya dizel ixracına qadağanın müddətini uzadıb

Azərbaycan istehsalı olan BARS kamikadze dronu ilk dəfə “ADEX 2026”da nümayiş etdirilir

Aqrar Sığorta Fondu bölgələrdə fəaliyyət göstərən mütəxəssisləri əməkdaşlığa dəvət edir

® "Prime Leasing" Cənub bölgəsində: Cəlilabadda yeni filial qapılarını açdı

Azərbaycan istehsalı olan KİQR 01, KİQR 02 və KİQR 03 ilk dəfə “ADEX 2026“da

Daşkənddə Azərbaycan dili kurslarının yeni tədris ilinin açılışı olub VİDEO

Daşkənddə Azərbaycan dili kurslarının yeni tədris ilinin açılışı olub VİDEO

Qeyri-neft-qaz ixracında yeni mərhələ: Sahibkarlar üçün yeni imkanlar

“ADEX 2026” - Azərbaycanın ilk dəfə nümayiş etdirilən hərbi texnika və silahları açıqlanıb

“Böyük Qayıdış” ekran işığında: “Sabaha doğru”

SOCAR “Halliburton” şirkəti ilə mümkün əməkdaşlıq perspektivlərini dəyərləndirib

“Turan Tovuz” – “İmişli” oyununun yeri dəyişdirilib

Vüqar Bayramov: Maliyyə Monitorinqi Xidmətinin yeni qaydaları çirkli pulların yuyulmasına qarşı mübarizəni gücləndirəcək

Azərbaycan istehsalı olan SİQR 01 və SİQR 02 ilk dəfə ictimaiyyətə nümayiş olunur

Recep Öztop: Türkiyə olaraq Mingəçevir Reqatasında təmsil olunmaqdan məmnunluq duyuruq VİDEO

Recep Öztop: Türkiyə olaraq Mingəçevir Reqatasında təmsil olunmaqdan məmnunluq duyuruq VİDEO

İranın Gürcüstandakı səfiri XİN-ə çağırılıb

® “PAŞA Holding” AFAQ layihəsinə dəstəyini davam etdirir

İndoneziyada gəmi qəzasında ölənlərin sayı 78-ə çatıb

Azərbaycan Ordusunun Baş Qərargah rəisi İran hərbi nümayəndə heyəti ilə görüşüb

Tədqiqat: Dəniz səviyyəsinin yüksəlməsi yabanı dəniz növlərinin yayılma arealını genişləndirə bilər

Vinil valdan notlara: Niyazinin “Arşın mal alan” üzərindəki redaktəsi bərpa edilir

Bakıda Beynəlxalq Konfutsi İnstitutu Günü qeyd olunub

Şavkat Mirziyoyev FIFA prezidenti ilə Azərbaycan və Özbəkistanda keçiriləcək dünya çempionatını müzakirə edib

İnformasiya Texnologiyaları İnstitutunun rəsmisi: “OpenAI” ilə əməkdaşlıq yeni imkanlar yaradacaq

Azərbaycanın stolüstü tennisçiləri Tbilisidən 5 medalla qayıdırlar

“Qarabağa Qayıdış – İlk Texnika Festivalı” Zəngilanda VİDEO

“Qarabağa Qayıdış – İlk Texnika Festivalı” Zəngilanda VİDEO

Mustafa Mehmandarov: Üzeyir bəyin “Azərbaycan xalq musiqisinin əsasları” kitabı bu gün də misilsiz qaynaqdır

Beynəlxalq İnvestisiya Forumu xarici investorlarla yerli sahibkarlar arasında əməkdaşlıq imkanlarını genişləndirir – MÜSAHİBƏ VİDEO

Beynəlxalq İnvestisiya Forumu xarici investorlarla yerli sahibkarlar arasında əməkdaşlıq imkanlarını genişləndirir – MÜSAHİBƏ VİDEO

Mingəçevir Reqatası: Azərbaycan avarçəkənləri daha 7 medal qazanıblar VİDEO

Mingəçevir Reqatası: Azərbaycan avarçəkənləri daha 7 medal qazanıblar VİDEO

“Elm və həyat” jurnalında ədəbiyyat məsələləri” monoqrafiyası çap olunub

BMU “ADEX 2026”da müdafiə sənayesi üçün əhəmiyyətli 11 elmi-tədqiqat nəticəsini təqdim edir

Azərbaycanı U-17 Avropa çempionatında 21 boksçu təmsil edəcək

Payızın ilk “Ulduz”u

Qazi: Övladının gözü yolda qalan silahdaşımın yerinə şəhid olmaq istəyirdim VİDEO

Qazi: Övladının gözü yolda qalan silahdaşımın yerinə şəhid olmaq istəyirdim VİDEO

Böyük Britaniyanın Aİ-yə yenidən qoşulması nəzərdən keçirilə bilər

“Həzrəti-Sultan” muzey-qoruğunun direktoru: Xoca Əhməd Yəsəvinin irsi türk xalqlarını ümumi mənəvi dəyərlər ətrafında birləşdirir

Statistika Şurasının iclasında Milli Statistika Sisteminin inkişaf istiqamətləri müzakirə olunub

Lixtenşteyn millisinin baş məşqçisi: Sabahkı oyunun favoriti Azərbaycan yığmasıdır

Maştağada saxta alkoqollu içkilərin istehlaka təqdim edilməsinin qarşısı alınıb

Azərbaycanın turizm brendi Brüssel sammitinin diqqət mərkəzində

“ASAN xidmət”in ixrac coğrafiyasına Karib ölkələri də daxil olub

Azərbaycan Ordusunun müasir silah və texnika ilə təminatı istiqamətində mühüm işlər həyata keçirilir - ŞƏRH

Qəbələnin turizm imkanları İstanbulda təqdim olunub

Lixtenşteynli futbolçu: Azərbaycan millisi ilə oyuna tam hazırıq

Ali Məclisin 2026-cı il payız sessiyasının ilk iclası keçirilib

“Erkən hisslər” qısametrajlı filmi beynəlxalq festivalda mükafata layiq görülüb

bp “Mərkəzi Azəri” platformasında qazın yenidən laylara vurulma gücünü artırıb