Ekspert: Azərbaycan–Çin strateji tərəfdaşlığı Orta dəhlizin qlobal əhəmiyyətini daha da artırır
Bakı, 16 iyul, AZƏRTAC
Prezident İlham Əliyevin ötən il Çin Xalq Respublikasına dövlət səfəri zamanı imzalanmış Azərbaycanla Çin arasında Hərtərəfli Strateji Tərəfdaşlıq Əlaqələrinin Qurulması haqqında Birgə Bəyanat münasibətlərin keyfiyyətcə yeni mərhələyə keçidini təmin edib. Sənəd yalnız siyasi dialoqun dərinləşdirilməsini deyil, həm də ticarət, investisiya, nəqliyyat-logistika, yaşıl enerji, rəqəmsal iqtisadiyyat və sənaye əməkdaşlığı istiqamətlərində uzunmüddətli strateji tərəfdaşlığın inkişafını nəzərdə tutur. Qlobal geosiyasi və geoiqtisadi transformasiyaların sürətləndiyi indiki mərhələdə bu əməkdaşlıq iki ölkənin milli maraqlarının uzlaşdırılması ilə yanaşı, Avrasiya məkanında formalaşan yeni nəqliyyat və ticarət arxitekturasına da mühüm təsir göstərir.
Bu fikirləri AZƏRTAC-a açıqlamasında Beynəlxalq Münasibətlərin Təhlili Mərkəzinin Aparıcı Məsləhətçisi Vüsal Quliyev deyib.
Ekspert bildirib ki, son illərdə Azərbaycan ilə Çin arasında iqtisadi əməkdaşlıq nəzərəçarpacaq dinamika nümayiş etdirir.
"Xüsusilə Çin şirkətlərinin Azərbaycanın iqtisadiyyatında iştirakı davamlı şəkildə genişlənir. Bərpaolunan enerji, elektrik avadanlıqlarının istehsalı, nəqliyyat infrastrukturu, informasiya-kommunikasiya texnologiyaları, sənaye parkları və logistika sahələri Çin investisiyalarının əsas istiqamətlərinə çevrilib. Azərbaycanın həyata keçirdiyi yaşıl enerji strategiyası Çin şirkətləri üçün yeni əməkdaşlıq imkanları yaradır. Eyni zamanda, sənaye zonalarında və istehsal müəssisələrində Çin kapitalının iştirakı qeyri-neft sektorunun inkişafına və ixrac potensialının artırılmasına xidmət edir. Bu proses Azərbaycanın investisiya mühitinə beynəlxalq etimadın artmasının göstəricisi olmaqla yanaşı, ölkəmizin regional istehsal və logistika mərkəzi kimi mövqeyini də möhkəmləndirir", – deyə Vüsal Quliyev vurğulayıb.
Onun sözlərinə görə, Azərbaycan–Çin münasibətlərində ən sürətlə inkişaf edən istiqamətlərdən biri nəqliyyat-logistika əməkdaşlığıdır.
"Çindən Azərbaycan üzərindən Avropaya daşınan yüklərin, eləcə də Azərbaycana idxal olunan məhsulların həcmi ildən-ilə artır. Bu dinamika Orta dəhlizin qlobal təchizat zəncirlərində rolunu aydın şəkildə nümayiş etdirir. Trans-Xəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Marşrutu kimi tanınan Orta dəhliz Çin, Mərkəzi Asiya, Xəzər hövzəsi, Cənubi Qafqaz və Türkiyə vasitəsilə Avropa bazarlarını birləşdirən ən perspektivli multimodal nəqliyyat marşrutlarından biri hesab olunur. Son illərdə marşrut boyunca konteyner daşımalarının və tranzit yüklərinin sürətlə artması onun artıq alternativ deyil, beynəlxalq yükdaşımalar üçün strateji marşruta çevrildiyini göstərir", – deyə o bildirib.
V.Quliyev qeyd edib ki, Avrasiyada dəyişən geosiyasi mühit Orta dəhlizin strateji əhəmiyyətini daha da artırır.
"Rusiya–Ukrayna müharibəsi nəticəsində Şimal marşrutunun cəlbediciliyinin azalması, sanksiyalar, sığorta risklərinin artması və tədarük zəncirlərində yaranan qeyri-müəyyənlik bir çox beynəlxalq şirkətləri alternativ logistika marşrutları axtarmağa sövq edib. Digər tərəfdən, ABŞ ilə İran arasında davam edən qarşıdurma və Yaxın Şərqdə təhlükəsizlik risklərinin artması Cənub istiqamətində daşımaların da risk səviyyəsini yüksəldib. Belə bir şəraitdə Orta dəhliz həm siyasi baxımdan daha sabit, həm də iqtisadi baxımdan daha etibarlı alternativ kimi ön plana çıxır. Bu tendensiya Orta dəhlizin strateji əhəmiyyətini uzunmüddətli perspektivdə daha da artıracaq", – deyə ekspert vurğulayıb.
Vüsal Quliyev qeyd edib ki, Azərbaycanın həyata keçirdiyi nəqliyyat diplomatiyası, infrastruktur layihələri və Çinlə strateji tərəfdaşlığı ölkənin Avrasiyanın yeni geoiqtisadi xəritəsində mövqeyini əhəmiyyətli dərəcədə gücləndirib. Bakı artıq yalnız tranzit məntəqəsi deyil, həm də regional ticarətin, logistikanın və investisiyaların cəmləşdiyi mühüm platforma funksiyasını yerinə yetirir.
“Mövcud geosiyasi şərait göstərir ki, Orta dəhlizin əhəmiyyəti yaxın illərdə daha da yüksələcək. Bu kontekstdə Azərbaycan–Çin strateji tərəfdaşlığı təkcə ikitərəfli münasibətlərin inkişafına deyil, həm də Avrasiyada yeni nəqliyyat və ticarət sisteminin formalaşmasına mühüm töhfə verən əsas amillərdən biri kimi çıxış edəcək", – deyə Vüsal Quliyev əlavə edib.
Müxbir - Səbinə Əlizadə
Bölmənin digər xəbərləri
