Ekspert: Müəllim üçün süni intellekt köməkçisinin yaradılması tədrisə mühüm dəstək verə bilər
Bakı, 30 sentyabr, AZƏRTAC
Süni intellekt texnologiyalarının sürətli inkişafı təhsil sistemində də yeni yanaşmaların tətbiqini zəruri edir. Şagirdlərin gələcəyin əmək bazarına hazırlanması baxımından onların süni intellekt və müasir rəqəmsal texnologiyalarla bağlı ilkin bilik və bacarıqlara yiyələnməsi vacibdir.
Bu fikirləri AZƏRTAC-a açıqlamasında təhsil eksperti Ramin Nurəliyev deyib. O bildirib ki, süni intellektin yaxın gələcəkdə müxtəlif peşə və fəaliyyət sahələrinə daha geniş şəkildə nüfuz edəcəyi nəzərə alınaraq, bu istiqamətdə təhsilin əsaslarının məktəb səviyyəsindən formalaşdırılması əhəmiyyətlidir.
Ekspert müəllimlər üçün süni intellekt köməkçisinin yaradılmasının da təhsil prosesinə müsbət təsir göstərə biləcəyini vurğulayıb. Belə bir alət müəllimin fəaliyyətini əvəz etməməli, əksinə, onun dərs prosesini daha səmərəli təşkil etməsinə və şagirdlərin fərdi öyrənmə imkanlarının genişləndirilməsinə xidmət etməlidir.
“Avropanın bir sıra ölkələrində, xüsusilə dəqiq fənlərin tədrisində süni intellekt əsaslı proqramlardan istifadə imkanları genişlənir. Müəllim dərsi izah etdikdən sonra şagird evdə həmin mövzunu süni intellekt vasitəsilə əlavə olaraq mənimsəyə, başa düşmədiyi məqamlarla bağlı suallar verə və mövzunun fərqli üsullarla izahını əldə edə bilər. Bu baxımdan müəllim üçün süni intellekt köməkçisinin yaradılması tədris prosesinə mühüm dəstək verə bilər. Lakin burada əsas məsələ süni intellektdən necə istifadə olunmasıdır. Şagirdin bütün tapşırıqları bu texnologiyaya həvalə etməsi onun müstəqil düşünmə, araşdırma və problem həll etmə bacarıqlarının zəifləməsinə gətirib çıxara bilər. Buna görə də rəqəmsal texnologiyaların imkanlarından istifadə ilə ənənəvi tədris üsulları arasında düzgün balans yaradılmalıdır. Süni intellekt şagirdin əvəzinə düşünən və tapşırığı yerinə yetirən vasitəyə deyil, onun düşünməsinə istiqamət verən və öyrənməsini dəstəkləyən alətə çevrilməlidir. Bu baxımdan müəllimin nəzarəti və düzgün qiymətləndirmə mexanizmlərinin tətbiqi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Məsələn, şagird evdə hər hansı tapşırığı yerinə yetirdikdən sonra müəllim həmin mövzu ilə bağlı oxşar və ya eyni məntiqə əsaslanan sualı sinifdə ona təqdim edə bilər. Şagirdin suala yanaşması, fikrini əsaslandırması və məsələnin həll yolunu izah etməsi onun mövzunu həqiqətən mənimsəyib-mənimsəmədiyini müəyyənləşdirməyə imkan verər. Bu üsul əvvəlki illərdə hazır cavabları köçürərək tapşırıq təqdim edən şagirdlərin biliklərinin yoxlanılması zamanı tətbiq olunan yanaşmaya da bənzəyir. Əsas məqsəd yalnız düzgün cavabı müəyyənləşdirmək deyil, şagirdin həmin cavaba hansı düşüncə və məntiq əsasında gəldiyini görməkdir.
Şagirdin bütün tapşırıqları süni intellektə həvalə etməsinin qarşısının alınması üçün nəzarətlə yanaşı, düzgün istiqamətləndirmə də vacibdir. Şagird bilməlidir ki, bu texnologiya onun yerinə düşünmək üçün deyil, biliklərini möhkəmləndirmək, araşdırma aparmaq, fərqli yanaşmaları öyrənmək və çətinlik çəkdiyi mövzuları daha yaxşı anlamaq üçün istifadə edilə bilər. Müəllim yalnız şagirdin təqdim etdiyi son nəticəyə deyil, onun tapşırığa yanaşmasına, fikrini əsaslandırmasına, həll yolunu izah etməsinə və əldə etdiyi nəticəni müdafiə edə bilməsinə diqqət yetirməlidir. Şagirdin düşünmə və əsaslandırma bacarığı qiymətləndirmənin əsas elementlərindən biri olmalıdır. Süni intellektdən düzgün istiqamətləndirilmiş şəkildə istifadə edildikdə bu texnologiya şagirdin yaradıcılığını və müstəqil öyrənmə bacarıqlarını məhdudlaşdıran deyil, əksinə, onun inkişafına xidmət edən mühüm vasitəyə çevrilə bilər”, - deyə ekspert bildirib.
Müxbir-Nərmin Muradzadə