Elçin İbrahimov: Hazırda qırğız və başqırd dillərində danışıq kitabçaları üzərində işləyirik
Bakı, 22 may, AZƏRTAC
AMEA-nın Nəsimi adına Dilçilik İnstitutunda çalışıdığım illərdə bütün türk dillərində danışıq kitabçaları hazırlamağı qarşımıza məqsəd qoymuşduq. Məqsəd Türk dünyasında ortaq dil birliyinə gedilən yolda görüləcək işlərə dəstək verməkdir. Bu sahədə ilk işimiz, şöbənin əməkdaşı filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Elnarə Əliyevanın tatarıstanlı həmkarlarımızla birlikdə tərtib etdikləri “Azərbaycanca-tatarca-rusca-ingiliscə” danışıq kitabçasının çapı oldu. Bu günlərdə işıq üzü görən “Azərbaycanca-özbəkcə-türkcə” danışıq kitabçası da bu məqsəd çərçivəsində tərtib edildi. Hazırda bu sahədə fəaliyyətimiz davam edir. Onu da qeyd edim ki, biz təkcə müstəqil türk dillərinin deyil, həmçinin digər müxtəlif türk toplumlarında yaşayan dillər üçün də bu şəkildə danışıq kitabçalarının hazırlanmasını qarşımıza məqsəd qoymuşuq. Bu gün həm qırğız dilində, həm də başqırd dilində danışıq kitabçaları üzərində işləyirik.
Bunu AZƏRTAC-a açıqlamasında Azərbaycan Dillər Universitetinin Türk Dünyası Araşdırmaları Mərkəzinin müdiri filologiya elmləri doktoru, dosent Elçin İbrahimov söyləyib. O bildirib ki, özbək dili türk dillərinin cənubi-şərq və ya karluq qrupuna daxildir. Bu diyarda 30 milyondan çox insan özbək türkcəsində danışır. Bu dilin mənsubları əsasən Özbəkistanda, qismən Əfqanıstanda, Tacikistanda, Qırğızıstanda, Qazaxıstanda, Türkmənistanda və Rusiyada yaşayırlar. Milli dəyərlərin, adət-ənənələrin, dil və mədəniyyətin, dinin yaxınlığına əsaslanan və tarixi əsrlərin dərinliyinə qədər uzanan Özbəkistan-Azərbaycan-Türkiyə münasibətləri daim qarşılıqlı yardım və dəstək müstəvisində cərəyan edib. Özbəkistan beynəlxalq arenada mövqeyini gücləndirən Azərbaycanla dinamik şəkildə əməkdaşlıq edir, Azərbaycanın yaxın dostu və tərəfdaşı kimi çıxış edir. Hər iki ölkənin həm regional, həm də beynəlxalq arenada əldə etdiyi nailiyyətlər onların qarşılıqlı əlaqələrinə də müsbət təsir göstərir. Azərbaycanda görkəmli özbək şairi Əlişir Nəvainin heykəlinin, Özbəkistanın pay¬taxtı Daşkənddə isə Azərbaycan şairi Nizaminin heykəlinin qoyulması iki dövlət arasında ədəbi-mədəni əlaqələrin yüksək səviyyədə olduğundan xəbər verir.
“Bütün bunları nəzərə alaraq, Özbəkistana gedib özbək mədəniyyəti, tarixi və gözəl yerləri ilə tanış olmaq istəyən həmvətənlərimizə kömək məqsədilə bu danışıq kitabçasını hazırladıq. Bu kitabça ilə üç qardaş xalq arasındakı dil səddini aradan qaldırmağa çalışdıq”, - deyə alim bildirib.
Onun sözlərinə görə, danışıq kitabçası 36 bölmədən ibarətdir. Bu bölmələrdə Özbəkistana gedən bir turistin alış-verişdə, nəqliyyatda, gəzintidə, bir sözlə, gündəlik həyatda ehtiyacı olan sözlər, ifadələr və cümlələr verilib. Lüğətdə əvvəlcə Azərbaycan dilində sözlər qeyd edilib, qarşısında isə özbəkcə və türkcə qarşılıqları göstərilib. Kitabçanın sonunda Özbəkistanda qeyd edilən rəsmi bayram günləri haqqında məlumat da öz əksini tapıb.
Qeyd edək ki, “Azərbaycanca-özbəkcə-türkcə” danışıq kitabçası Dilçilik İnstitutunun Türk dilləri şöbəsinin aparıcı elmi işçisi filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Günel Mirzəyeva tərəfindən hazırlanıb. Kitabçanın ideya rəhbəri akademik Kamal Abdulla, elmi redaktoru və layihə rəhbəri, filologiya elmləri doktoru, dosent Elçin İbrahimov, rəyçiləri professorlar Sadət Muhammedova (Özbəkistan) və İsmayıl Məmmədovdur.
Bölmənin digər xəbərləri
