Gənc kamança ifaçısı: Qara Qarayev musiqi zövqünün formalaşmasında mühüm fiqurdur
Bakı, 6 fevral, Günel Alıyeva, AZƏRTAC
Fevralın 5-də Azərbaycan mədəniyyətinin görkəmli nümayəndəsi, dahi bəstəkar, akademik, tanınmış alim, pedaqoq və ictimai xadim, SSRİ Xalq artisti, Sosialist Əməyi Qəhrəmanı, SSRİ və Azərbaycan Dövlət mükafatları laureatı Qara Qarayevin anadan olmasının 108-ci ildönümü qeyd olunub.
AZƏRTAC dahi bəstəkarın yaradıcılığı ilə bağlı gənc musiqiçilər, müxtəlif janr və istiqamətlərdə ifaçılarla söhbətlər silsiləsini davam etdirir.
Kamança ifaçısı, Azərbaycan Milli Konservatoriyasının birinci kurs magistrantı, respublika və beynəlxalq müsabiqələr laureatı, Heydər Əliyev adına təqaüdə layiq görülmüş Hüseyn Nağıyev Qara Qarayev yaradıcılığının əhəmiyyəti ilə bağlı fikirlərini bölüşüb.
Gənc musiqiçi qeyd edib: “Qara Qarayevin adı təkcə klassik musiqiçilər, musiqişünaslar və bəstəkarlar üçün deyil, həm də bütün musiqi mənzərəsi baxımından böyük əhəmiyyət kəsb edir. O, həmçinin xalq çalğı alətləri ifaçılarının vacib bir istinad nöqtəsidir. Qarayev xalq çalğı alətləri üçün xüsusi olaraq çox əsər yaratmasa da, dolayı yolla olsa da onun yaradıcılığı repertuarımıza, musiqi zövqümüzə və musiqi haqqında düşüncə tərzimizə təsir edib”.
Hüseyn Nağıyev vurğulayıb ki, bəstəkarın təsiri onun öz yaradıcılıq yoluna da öz izlərini buraxıb. O, Qara Qarayevin tələbəsi Hacı Xanməmmədovdan müəyyən ifa nüanslarını mənimsəyib. Xanməmmədovun “Kamança və simfonik orkestri üçün konsert” əsərini ifa etmək onun peşəkar inkişafında mühüm addım olub.
“Xanməmmədovun “Kamança və simfonik orkestri üçün konsert”ini ifa etmək üzrə nailiyyətlərim Qarayevin düşüncə məktəbinin dolayı yolla ifaçılıq təcrübəmə təsir etdiyini deməyə imkan verir. Xalq alətini təmsil etdiyimi bir kənara qoysaq belə, gənc musiqiçi kimi Qarayevin düşüncə tərzinin birbaşa təsirini hiss edirəm”, - deyə o bildirib.
Müsahibimiz üçün xüsusilə maraqlı olan milli intonasiyaların müasir musiqi dili ilə üzvi sintezi, Qərb bəstəkarlıq ənənəsinin muğam təfəkkürü ilə birləşməsidir.
“Yeddi gözəl” baletində Şərq musiqisinin və muğam təfəkkürünün nəfəsini aydın hiss etməyin mümkün olduğu səhnələr var. Bu, sadə bir sitat deyil, bədii konsepsiya səviyyəsində sintezdir”, - deyə kamança ifaçısı qeyd edib.
Musiqiçi vurğulayıb ki, Qara Qarayev bütün bəstəkarlıq qanunlarını parlaq şəkildə mənimsəsə də, heç vaxt stereotiplərin hüdudlarından kənara çıxmayıb və bu, onun dahiliyinin təzahürüdür. Hətta bəstəkarın cəsarətli eksperimental tədqiqatları belə ardıcıl, genişmiqyaslı və dərindüşüncəli əsərlərdə öz təcəssümünü tapıb.
“Üçüncü simfoniya”, xüsusən də onun ikinci hissəsi dodekafoniya elementləri də daxil olmaqla aşıq musiqisi intonasiyalarının müasir dillə qarışığını ifadəli şəkildə nümayiş etdirir. Bu texnikalar bəstəkarın fəlsəfi dərinliyini və yüksək estetik mövqeyini ortaya qoyur”, - deyə o diqqətə çatdırıb.
Qara Qarayevin pedaqoji fəaliyyətindən danışan müsahibimiz qeyd edib ki, Azərbaycan bəstəkarlıq məktəbinin formalaşması, ilk növbədə, onun adı ilə bağlıdır.
“Hacı Xanməmmədov, Vasif Adıgözəlov, Tofiq Bakıxanov, Fərəc Qarayev və Xəyyam Mirzəzadənin adlarını çəkmək kifayətdir ki, onun təsirinin miqyasını başa düşə biləsiniz. Təkcə bu siyahı Qarayevin təkcə bəstəkar kimi deyil, həm də görkəmli pedaqoq kimi töhfəsini nümayiş etdirir”, - deyə gənc musiqiçi əlavə edib.
O, həmçinin qeyd edib ki, bəstəkarların yaradıcılığı gənc ifaçıların peşəkar inkişafında mühüm rol oynayır. İfaçılar təhsillərinin ilk mərhələlərindən tutmuş musiqi məktəbindən aspiranturaya və sonrakı konsert fəaliyyətlərinə qədər onların irsindən bəhrələnirlər.
Klassik bəstəkarların yaradıcılığının musiqiçilərin gənc nəsli üçün necə maraqlı ola biləcəyi ilə bağlı suala cavab verən həmsöhbətimiz deyib: “Klassik musiqiyə müraciət edən ifaçının şüurunda dərin düşüncə və hisslər toplanır, onun zövqü, dünyagörüşü və bədii intizamı formalaşır. Klassik musiqi sözün əsl mənasında onların şəxsiyyətini inkişaf etdirir. Hətta musiqiçi sonradan caz, pop, rok və ya etno-folk musiqisini seçsə belə, klassik musiqi onların daxili bələdçisi - peşəkarlığın və yetkin bədii təfəkkürün təməli olaraq qalır”.
Fikirlərinə yekun vuran müsahibimiz vurğulayıb ki, klassik musiqi yüksək intellektual düşüncəyə əsaslanan bir sənət növüdür və ona yanaşma səthi qavrayışla məhdudlaşa bilməz. Bir əsər üzərində işləmək aylarla təhlil, daxili dramaturgiyanı anlamaq və ciddi peşəkar araşdırma tələb edir.
Bölmənin digər xəbərləri
