İtaliya portalı Keşikçidağda aşkarlanan döyüşçü kurqanından yazıb
Roma, 17 iyul, AZƏRTAC
İtaliyanın “SiViaggia” portalı Keşikçidağda aşkar edilən 3800 illik döyüşçü kurqanı barədə yazıb.
AZƏRTAC xəbər verir ki, “Qafqazda müstəsna kəşf, zamanın unutduğu bir xəzinə” sərlövhəli məqalədə qədim mədəniyyətlərin qovşağı olan Azərbaycanda bu yaxınlarda füsunkar arxeoloji xəzinə tapıldığı bildirilir. Məlumat verilir ki, bölgədə Orta Tunc dövrünə aid yeni kurqan aşkar edilib. Ceyrançöl düzənliyində diametri 28 metr, hündürlüyü 2 metr olan, sərkərdənin dəfn edildiyi kurqandan zəngin artefaktlar aşkarlanıb. Eni 2 metr, uzunluğu 6 metr və dərinliyi 3 metr olan kurqanda qəbir kamerası uzunu boyunca üç yerə bölünüb: insan skeletinin və onun avadanlıqlarının qoyulduğu yer, gil qabların qoyulduğu yer və tamamilə boş olan yer. Kurqanda yarımbükülü vəziyyətdə sərkərdənin əlində tutulmuş, dördtilli tunc nizə ucluğu, ayaq biləyi nahiyəsində aşkarlanan tunc bəzək əşyası, pasta muncuqlar və obsidiandan hazırlanmış əmək alətləri, 12 ədəd inkrustasiyalı və zəngin naxışlı saxsı küp aşkarlanıb. Bu küplərin hər biri boğaz və çiyin hissələrində mürəkkəb nöqtəvari döymə və basma naxışlarla bəzədilib, həmin ornamentlərin içərisi isə xüsusi ağ maddə ilə doldurularaq inkrustasiya olunub. Küplərin içərisində “o dünya üçün azuqəlik” hesab edilən bişmiş heyvan sümükləri aşkar olunub. Bu tapıntılar həmin dövrün hərbi texnologiyasını, sosial strukturunu və dəfn ayinlərini əks etdirən mühüm sübut hesab olunur. Aşkar olunmuş skeletin anatomik durumu və nizə ucluğunun yerləşmə forması, həmin şəxsin döyüşçü statusuna malik olduğunu və ehtimal ki, xüsusi bir ritual mərasimlə dəfn edildiyini göstərir. Bu tip nizə ucluğu indiyədək nəinki Azərbaycanda, hətta bütövlükdə Cənubi Qafqaz regionunda son dərəcə nadir rast gəlinən tapıntılardan hesab olunur.
Eyni zamanda, kurqanın üst örtüyündə 0.5 metr torpaq örtüyündən sonra hər birinin ağırlığı 1 ton, eni 0.60 metr, uzunluğu 2 metr olan 14 ədəd qarşı-qarşıya qoyulmuş qaltan daşları və onların baş hissəsində öküz formasında daş büt aşkar olunub. Arxeoloji qazıntının aparıldığı torpaq tipli kurqandan aşkar olunan əhəngdaşından dairəvi möhür inzibati idarəetmə və mülkiyyət anlayışının ilkin formaları barədə yeni məlumatlar verir.
Qeyd olunur ki, layihə 5 ildir fasiləsiz keçirilib, iki minədək iştirakçı arxeoloji qazıntı prosesində iştirak edib. Tapılan materialların üzərində karbon 14 tarixlənməsi, izotop analizləri, metalyoqrafik və mineral tərkib təhlilləri kimi beynəlxalq səviyyəli laboratoriya araşdırmalarının aparılması planlaşdırılır.
Nihad Budaqov
AZƏRTAC-ın xüsusi müxbiri
Roma
Bölmənin digər xəbərləri
