NEFT BAZARI “ŞOKA” HAZIRLAŞIR
Ötən həftə neftin qiyməti yenə də ən yüksək həddə çatmışdır. “Urals” markalı Rusiya neftinin bir barrelinin qiyməti 40 dollar həddini keçmiş, cümə günü isə 40,9 dollara qalxmışdır. “Brent” markalı neftin bir barrelinin qiyməti 44,3 dollara qədər artmışdır. Bu ilin əvvəlindən neftin qiyməti 50 faiz qalxmışdır.
Neftin qiymətinin ən yüksək həddi 1979-cu ildə qeydə alınmışdı. O zaman bir barrelin qiyməti 80 dollardan yuxarı idi.
Neftin qiymətinin ilkin artımının həm fundamental, həm də psixoloji səbəbləri var. Bunun birincisi neftə olan yüksək tələbatla bağlıdır. İqtisadçıların hesablamalarına görə, neftə tələbat son üç il ərzində artaraq, 1979-cu ildəki rekord səviyyəyə çatmışdır. Neft hasilatının artımı tələbatdan açıq-aşkar geri qalır. OPEK ölkələri bacardıqları qədər neft hasil edirlər, təkcə Səudiyyə Ərəbistanının neft hasilatını artırmağa real imkanı var və o, bu imkandan istifadə etmək fikrindədir. Gözlənilir ki, gələn ay Səudiyyə Ərəbistanı neft hasilatını gündə 10 milyon barrelə catdıracaqdır. Psixoloji səbəblərə gəldikdə, bu, gələcəkdə neft ixracını aşağı sala biləcək qiyməti qaldıranların “döyüş”ünə aiddir. İlk növbədə, İraq narahatlıq doğurur. Ölkədə hərbi fəallığın yenidən artması terrorçuların işlək neft kəmərlərini partlatmağa hazır olduqları barədə bəyanatlar verməsinə gətirib çıxarmışdır. Lakin terrorçularsız da İraq indi gündə 1,8 milyon barrel neft ixrac edir ki, bu da müharibədənəvvəlki səviyyədən xeyli aşağıdır. Venesueladakı vəziyyət də narahatlıq doğururdu. İndi bu ölkədə gündə 2,5 milyon barrel neft çıxarılır. Burada prezidentə etimad üzrə referendum keçirilmişdir, lakin onun nəticələrindən asılı olmayaraq ölkədə zorakılığın güclənəcəyi gözlənilir. Neft meydançalarında Rusiyanın “YUKOS” şirkətini də yaddan çıxarmamışlar. Bu şirkətin neft ixracını azaldacağı gözlənilir. Bütün bunlar bazarın dünya neft hasilatının 8 faizini itirəcəyi təhlükəsini yaradır, bu isə onun qiymətlərinə təsir etməyə bilməz. Bir sözlə, neft bazarı “şoka” hazırlaşır.
Bölmənin digər xəbərləri
