Planşet və kompüterlərin istifadəsi bir çox göz xəstəliyinin yaranmasına şərait yaradır
Bakı, 15 sentyabr, AZƏRTAC
Müasir dövrdə uşaqların sosial şəbəkə və planşetlərdən uzun müddət istifadə etməsi, monitorlarla yaxından təması görmə zəifliyinə səbəb olur. Bu da gözqırpma qüsurları, miopiya, astiqmatizm kimi göz xəstəliklərinin artmasına aparıb çıxarır. Bir dəqiqədə 16 dəfə göz qırpması olduğu halda oyunlar zamanı monitora diqqətlə baxmaq uşaqlarda qırpma hərəkətlərinin azalmasına, gözdə quruluq və digər xəstəliklərin yaranmasına səbəb olur. Yeni tədris ilinin başlanması ilə bağlı uşaqlarda göz xəstəliklərinin rastlaşma tezliyində artım müşahidə oluna bilər. Xüsusilə, təhsildə planşet və kompüterlərin istifadə olunması bir çox göz xəstəliyinin yaranmasına şərait yaradır.
AZƏRTAC yeni tədris ilinin başlanması ilə əlaqədar uşaqların göz sağlamlığının qorunması yolları ilə bağlı araşdırma aparıb. Həkim-oftalmoloq Aygün Nəbiyeva eynək istifadəsinin lazım olduğu hallar haqda danışıb: “Eynək refraktif qüsurların aradan qaldırılması zamanı həkim tərəfindən məsləhət görülür. Uşaqlarda göz ölçülərinin dəyişməsi bəzən 18 yaşa qədər davam edə bilər. Bu səbəbdən məktəblilər bütün tədris dövründə mütəmadi olaraq göz müayinəsindən keçməlidir. Xüsusilə erkən yaşlardan eynək istifadə edən uşaqların ölçü dəyərləndirilməsi davamlı aparılmalıdır. Gözün dəqiq ölçüsündə yuxarı və ya aşağı indeksdə şüşələri olan eynək gözdən əlavə orqanizmdə digər ciddi xəstəliklərin yaranması ilə nəticələnə bilər. Bunlardan biri də göz xəstəliklərinin yaratdığı baş ağrılarıdır. Göz xəstəlikləri baş ağrılarına səbəb olan əsas amillərdən biridir və bu kimi hallarda diqqətli olmaq, dərhal lazımi tədbirləri görmək vacibdir. Əsasən miopiya, hipermetrop və astiqmatizm olaraq bilinən və insanın görməsinə təsir edən göz qüsurları baş ağrısını yaradan əsas faktorlara daxil olsa da, eynək nömrəsini dəyişdiyi halda kifayət qədər eynəkdən istifadə edilməməsi də baş ağrıları yarada bilər. Ağrılar xüsusilə axşamlar alın hissədən başlayaraq özünü göstərir. Bundan əlavə tez yuxuyagetmə və yorulmada bunun əlamətləri arasındadır”.
Həkim-oftalmoloq Günəş Cavadova azyaşlı uşaqlarda axşamlar dərs oxumaq, qaranlıqda kompüter və planşetdə oynamaq kimi halların qadağan olunmasının tərəfdarıdır: “Məktəb başlayarkən uşaqlara bəzi tövsiyələr verilməlidir. Dərs çalışarkən iş masası normal işıqlandırılmalı, yazı yazan zaman sağ əli ilə yazan uşaqlara işıq sol tərəfdən, solaxay uşaqlara isə sağ tərəfdən düşməlidir. Göz yorulması və göz əzələlərinin gərginliyinin (spazm) qarşısının alınması üçün yaxın məsafədən oxumaq, gadjetlərdən istifadə etmək olmaz. Bir digər tövsiyə isə 20 dəqiqə oxuduqdan sonra, ən az 1 dəqiqə 20 metr məsafəyə baxmaq tövsiyə olunur. Zəif görən və eynək istifadə edən məktəblilər 6 aydan bir oftalmoloq müayinəsindən keçməlidir. Düzgün eynək təyin olunması müalicənin başlıca prinsiplərindən biridir. Əgər gözdə çəplik, göz qapaqlarının düşüklüyü varsa, bu, əməliyyata səbəb ola bilər. Məktəbli uşaqlar arasında ən çox rast gəlinən problemlərdən biri də göz tənbəlliyi hesab edilir. Bu, gözlərdən biri və ya hər ikisində görmə faizinin aşağı olması nəticəsində meydana çıxır”.
Həkim-oftalmoloq Sevinc Quliyeva isə valideynlərin göz problemi olan uşaqlara yanaşma tərzi haqda danışıb: “Görmə zəifliyi olan məktəblilərin valideynləri övladlarına daha fərqli və həssas yanaşmalıdır. Gözü normadan daha zərif olan uşaqlar öz dərs hazırlıqlarını təbii işıqlandırılma olan şəraitdə aparsın. Yazı masası ilə göz arasında məsafə 30 santimetrdən az olmamasına diqqət etmək lazımdır. Eyni zamanda arabir göz idmanlarının edilməsi də məsləhət görülür”.
Bölmənin digər xəbərləri
