Professor: İT təhsilinin gələcəyi auditoriyadan real texnoloji layihələrə keçir - ŞƏRH
Bakı, 30 oktyabr, AZƏRTAC
Rəqəmsal texnologiyaların sürətli inkişafı, süni intellektin iqtisadiyyatın müxtəlif sahələrinə inteqrasiyası və əmək bazarında yeni kompetensiyalara tələbatın artması ali təhsil sistemində İT mütəxəssislərinin hazırlanmasına yanaşmanın yenilənməsini zəruri edir. Müasir dövrdə universitetlərin əsas vəzifəsi yalnız texnologiyalardan istifadə etməyi bacaran deyil, onları dərindən anlayan, inkişaf etdirən və real problemlərin həllində tətbiq edən mütəxəssislər yetişdirməkdir.
Bu barədə AZƏRTAC-a açıqlamasında Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin (UNEC) İqtisadi Araşdırmalar Elmi-Tədqiqat İnstitutunun direktor müavini, UNEC Avrasiya İqtisadiyyatı Beynəlxalq Elmi-Tədqiqat Mərkəzinin rəhbəri, iqtisad elmləri doktoru, professor Zahid Fərrux Məmmədov bildirib.
Professorun sözlərinə görə, “Forbes” nəşrinin “Forbes Education” layihəsində dərc olunan “Kodun açarı: dünyanın ən yaxşı universitetlərində İT təhsili necə təşkil olunur?” adlı materialı bu mövzunun aktuallığına diqqət çəkir: “Müasir İT təhsilinin keyfiyyəti yalnız tədris proqramında texnoloji fənlərin mövcudluğu ilə deyil, tələbələrin əldə etdikləri bilikləri praktikada tətbiq etmək imkanları ilə ölçülməlidir: “İT mütəxəssisi hazırlamaq yalnız proqramlaşdırma dillərini öyrətmək demək deyil. Əsas məsələ mürəkkəb problemləri təhlil edə bilən, texnoloji həllər hazırlayan, komandada işləyən və sürətlə dəyişən peşə mühitinə uyğunlaşan mütəxəssislər yetişdirməkdir”.
Z.Məmmədov qeyd edib ki, dünyanın aparıcı universitetlərində İT təhsilinin əsasını fundamental elmi biliklərlə praktiki hazırlığın vəhdəti təşkil edir. Riyaziyyat, alqoritmlər, verilənlər strukturları, kompüter arxitekturası və proqram mühəndisliyi tələbələrə texnologiyaların mahiyyətini dərindən anlamağa imkan verir.
“Fundamental biliklər olmadan texnologiyaların yalnız hazır alətlərindən istifadə edən mütəxəssis yetişdirmək mümkündür. Lakin yeni texnoloji həllər yaratmaq üçün tələbə həmin sistemlərin necə işlədiyini, onların arxasında hansı elmi prinsiplərin dayandığını bilməlidir”, – deyə professor bildirib.
Onun fikrincə, nəzəri hazırlıq real layihələr, proqram təminatının hazırlanması, məlumatların təhlili və komanda tapşırıqları ilə tamamlanmalıdır. Bu yanaşma tələbələrin universitetdə qazandıqları bilikləri əmək bazarının tələblərinə uyğun bacarıqlara çevirməsinə şərait yaradır.
Professor universitetlərlə biznes sektoru arasında əməkdaşlığın da xüsusi əhəmiyyət daşıdığını diqqətə çatdırıb. Onun sözlərinə görə, texnologiya şirkətləri ilə birgə layihələr, istehsalat təcrübələri və mütəxəssislərin tədris prosesinə cəlb olunması təhsillə əmək bazarı arasında əlaqəni gücləndirir.
“Universitetlər yalnız şirkətlərin bugünkü ehtiyaclarına cavab verən dar ixtisaslı kadrlar hazırlamaqla kifayətlənməməlidir. Uzunmüddətli texnoloji inkişaf üçün fundamental biliklərə, analitik təfəkkürə və müstəqil öyrənmə qabiliyyətinə malik məzunların yetişdirilməsi vacibdir”, – deyə o bildirib.
Zahid Məmmədov süni intellektin inkişafının İT mütəxəssislərinə dair tələbləri də əhəmiyyətli dərəcədə dəyişdirdiyini qeyd edib. Bildirib ki, müasir mütəxəssislərdən proqramlaşdırma bacarıqları ilə yanaşı, texnoloji sistemlərin layihələndirilməsi, məlumatların düzgün şərhi, informasiya təhlükəsizliyi və süni intellekt vasitələrinin məsuliyyətli tətbiqi tələb olunur.
Onun sözlərinə görə, tənqidi və yaradıcı düşüncə, kommunikasiya, komanda işi və ömürboyu öyrənmə bacarıqları artıq İT təhsilinin ayrılmaz hissəsinə çevrilib.
Professor Azərbaycanın ali təhsil sistemi üçün də qlobal təcrübənin əhəmiyyətini vurğulayıb: “Qlobal təcrübə Azərbaycanın ali təhsil sistemi üçün də mühüm nəticələr çıxarmağa imkan verir. Ölkədə rəqəmsal iqtisadiyyatın inkişafı, dövlət xidmətlərinin elektronlaşdırılması, maliyyə texnologiyalarının genişlənməsi və müəssisələrdə avtomatlaşdırmanın artması yeni nəsil İT mütəxəssislərə tələbatı yüksəldir. Bu baxımdan, ali təhsil proqramlarının əmək bazarının dəyişən tələblərinə uyğun yenilənməsi, süni intellekt, böyük verilənlər, kibertəhlükəsizlik və proqram mühəndisliyi üzrə praktiki hazırlığın gücləndirilməsi vacibdir”.
Z.Məmmədov universitetlər, texnologiya şirkətləri və elmi-tədqiqat institutları arasında əməkdaşlığın genişləndirilməsini, tələbələrin startap və innovasiya layihələrinə cəlb olunmasını da prioritet istiqamətlər kimi dəyərləndirib.
“Dünyanın qabaqcıl universitetlərinin təcrübəsinin öyrənilməsi göstərir ki, müasir İT təhsilinin inkişafı texnologiyaların sadəcə tədris proqramına daxil edilməsindən daha geniş yanaşma tələb edir. Söhbət fundamental elmi hazırlığın, praktiki təcrübənin, innovativ mühitin və əmək bazarı ilə əməkdaşlığın vahid sistemdə birləşdirilməsindən gedir.
Rəqəmsal iqtisadiyyat şəraitində universitetlərin rəqabət qabiliyyəti yalnız diplomların və ixtisasların sayı ilə müəyyən olunmur. Əsas göstərici hazırlanan mütəxəssislərin real problemləri həll etmək, yeni texnologiyalar yaratmaq və iqtisadi inkişafda iştirak etmək bacarığıdır”, - deyə professor əlavə edib.
Müxbir – Pərvanə Qafarova
Bölmənin digər xəbərləri
