Sülh gündəliyi tarixi yaddaşın inkarı üzərində qurula bilməz - ŞƏRH
Bakı, 29 oktyabr, AZƏRTAC
Ermənistanın xarici işlər naziri Ararat Mirzoyanın son açıqlamaları Bakı ilə İrəvan arasında sülh gündəliyinə münasibətdə ciddi yanaşma fərqini üzə çıxarır. Prezidentin köməkçisi Hikmət Hacıyevin Ermənistanın və erməni cəmiyyətinin azərbaycanlılardan üzr istəməsinin vacibliyi barədə fikirlərini sülhə zidd adlandırmaq, əslində, münaqişənin tarixi mahiyyətini müzakirədən kənarda saxlamaq cəhdidir. Azərbaycan üçün sülh yalnız müharibənin başa çatması deyil, həm də onun səbəb və nəticələrinin dürüst qəbul edilməsi deməkdir.
Bu fikirləri AZƏRTAC-a açıqlamasında Beynəlxalq Münasibətlərin Təhlili və Multikulturalizm Mərkəzinin şöbə müdiri Mətin Məmmədli deyib.
“Keçmiş münaqişənin tarixini 2020-2023-cü illərlə məhdudlaşdırmaq olmaz. Azərbaycanın beynəlxalq səviyyədə tanınmış ərazilərinin təxminən otuz il işğal altında qalması, yüz minlərlə insanın doğma yurdlarından didərgin düşməsi, Xocalı faciəsi, şəhər və kəndlərin dağıdılması, dini-mədəni irsə vurulan ziyan və ətraf mühitə ağır təsirlər bu tarixin ayrılmaz hissəsidir. Həmin faktların beynəlxalq müzakirələrdən sıxışdırılması acınacaqlı humanitar mənzərəni təhrif etməyə xidmət edir. H.Hacıyevin üzrxahlıq çağırışının əsas məntiqi də buradadır: söhbət qisasdan deyil, zərərçəkənlərin yaşadıqlarının etirafından və cəmiyyətlər arasında səmimi etimadın formalaşmasından gedir. Tarixi məsuliyyəti tanımaq sülhə maneə yox, onun mənəvi dayağı ola bilər”, - o bildirib.
Şöbə müdirinin sözlərinə görə, digər prinsipial məsələ xarici diplomatların Qarabağa səfərlərinə Ermənistandakı etirazlardır. Ötən il avqustun 8-də imzalanmış Vaşinqton Bəyannaməsində tərəflər beynəlxalq sərhədlərin toxunulmazlığına, suverenliyə və ərazi bütövlüyünə hörmətə əsaslanan münasibətləri təsdiqləyiblər. Qarabağ Azərbaycanın ayrılmaz hissəsidir və rəsmi Bakı öz ərazisində akkreditə olunmuş diplomatik korpusun səfərlərini təşkil etmək səlahiyyətinə malikdir. Belə səfərlərə siyasi təzyiq göstərilməsi və xarici nümayəndələrin onlardan çəkindirilməsi çağırışları Azərbaycanın suveren yurisdiksiyasını mübahisələndirmək cəhdidir. Erməni rəsmilərinin bu cür açıqlamaları həm də Ermənistanın hakim dairələrində revanşizm meyillərinin hələ də güclü olduğunu təsdiq edir.
“A.Mirzoyanın üçüncü ölkələrin diplomatlarının Azərbaycanda saxlanılan erməni məhbuslarla görüşünə icazə verilməməsi barədə açıqlaması da bu kontekstdə qiymətləndirilməlidir. Görünən odur ki, Ermənistan məsələnin “humanitar” tərəfini önə çəkməklə onu siyasiləşdirməyə çalışır və bununla da Azərbaycana qarşı beynəlxalq təzyiqlərə nail olacağını düşünür. Azərbaycan isə haqlı olaraq həmin şəxslərlə bağlı bütün məsələlərin, o cümlədən də ittiham və məhkəmə proseslərinin öz suveren yurisdiksiyasına aid olduğunu bildirir. Üçüncü ölkə diplomatlarının görüş tələbi avtomatik bu hüququ yaratmır; belə müraciətlər qüvvədə olan hüquqi öhdəliklər və müvafiq prosedurlar əsasında dəyərləndirilir. Bununla yanaşı, onu da qeyd edək ki, saxlanılan şəxslərin hüquqlarına beynəlxalq standartlara uyğun riayət edilir”, - deyə ekspert əlavə edib.
Ermənistan rəsmilərinin revanşist lobbi dairələri ilə münasibətləri suallar doğurur
M.Məmmədli qeyd edib ki, Ermənistan rəsmilərinin revanşist lobbi dairələri ilə münasibətlərinə dair suallar da diqqətdən kənarda qala bilməz. 2026-cı ilin mayında mediada yayımlanan videomaterialda bu günə qədər adı müxtəlif qalmaqallarda hallanan və qaranlıq keçmişi ilə tanınan Luis Moreno Okamponun Ermənistan xarici işlər naziri A.Mirzoyanla anlaşması və yaxşı münasibətlərdə olması təsdiq edilir. Bu fakt bir daha erməni rəsmilərinin revanşist lobbi dairələrindən məsafə saxlanması barədə iddialarının qeyri-səmimiliyini ortaya qoyur. Nəticədə belə davranışlar Ermənistan hökumətinin elan etdiyi normallaşma xətti ilə ziddiyyət təşkil edir.
“Nəhayət, humanitar problemlər yalnız erməni məhbuslar məsələsindən ibarət deyil. Azərbaycanın BMT-də təqdim etdiyi əsaslı məlumatlara əsasən, dörd mindən artıq itkin şəxsin taleyi ilə bağlı problem qalır, kütləvi məzarlıqlar aşkarlanıb, mina təhlükəsi insanların həyatına və Böyük Qayıdışa mane olur. Rəsmi Bakı Ermənistandan mina sahələri və itkinlərin mümkün dəfn yerləri barədə bütün mövcud məlumatların verilməsini gözləyir. Ancaq buna baxmayaraq bu günə qədər Ermənistan müxtəlif bəhanələrlə Azərbaycana dəqiq mina xəritələrini və digər zəruri məlumatları verməkdən imtina edir. Məhz göstərilən bu zəruri məqamlara görə Azərbaycanın sülh yanaşması aydındır: qarşılıqlı suverenliyin tanınması real davranışda özünü göstərməli, müharibənin bütün qurbanlarına münasibətdə eyni humanitar ölçü tətbiq edilməli, tarixi ədalət və məsuliyyət unudulmamalıdır. Davamlı sülh keçmişi silməklə deyil, onun nəticələrini dürüst qiymətləndirməklə qurula bilər”, - deyə o fikrini yekunlaşdırıb.
Bölmənin digər xəbərləri
