Proqnozlar Fransada siyasi və büdcə qeyri-müəyyənliyi fonunda iqtisadiyyatın yavaşlayacağını göstərir
Bakı, 28 oktyabr, AZƏRTAC
Fransada iqtisadi artım siyasi və büdcə qeyri-müəyyənliyi fonunda yavaşlayır, istehlakçı fəallığı zəif olaraq qalır, müəssisələr və ev təsərrüfatları arasında pessimizm artır.
AZƏRTAC BFMTV-yə istinadla xəbər verir ki, Fransa Milli Statistika və İqtisadi Tədqiqatlar İnstitutu (INSEE) iyul-sentyabr ayları üçün ÜDM məlumatlarını cümə günü dərc edəcək. Bu rəqəmlərin Fransa iqtisadiyyatında davam edən zəifliyi təsdiqləyəcəyi gözlənilir.
İlin demək olar ki, birinci yarısında durğunluqdan sonra bərpa perspektivləri qeyri-müəyyən olaraq qalır. INSEE və Fransa Bankının məlumatına görə, birinci rübdə 0,2 faiz azalmadan və ikinci rübdəki durğunluqdan sonra iqtisadiyyat üçüncü rübdə cəmi 0,1 faiz artacaq.
INSEE sentyabr ayında “Risk altında artımın narıncı səviyyəsi” adlı rüblük iqtisadi icmalında qeyd edib: “Qonşu ölkələrin güclü göstəriciləri ilə müqayisədə Fransa iqtisadiyyatı geridə qalır”.
Ənənəvi olaraq, Fransa iqtisadiyyatının əsas hərəkətverici qüvvələrindən biri olan istehlak xərcləri yay aylarında dəyişkən dinamika nümayiş etdirib. İyul ayında əsasən isti havalar səbəbindən enerji xərclərinin artması fonunda bu xərclər cəmi 0,4 faiz artıb, lakin avqust ayında 0,5 faiz azalıb.
ING iqtisadçısı Şarlotta de Monpelyeyə görə, iqtisadi göstəricilərin kombinasiyası üçüncü rübdə yenidən durğunluq riskini göstərir. Ən yaxşı ssenaridə Fransa iqtisadiyyatında illik artım 0,3 faiz ola bilər. Müqayisə üçün bildirilir ki, hökumət ÜDM-in 0,5 faizlik artımını proqnozlaşdırır, INSEE və “Banque de France” isə 0,4 faizlik artım gözləyir.
Zəif investisiya fəaliyyəti əlavə təzyiq faktoru olaraq qalır. “Rexecode” iqtisadçısı Entoni Morle-Lavidaliyə görə, korporativ investisiyalar yay aylarında daha yüksək faiz dərəcələrindən təsirlənib. Ev təsərrüfatlarının investisiyaları da aşağı səviyyədə qalır və bələdiyyə seçkilərindən əvvəl artan xərclərdən sonra yerli idarəetmə orqanları xərcləri azala bilər.
İqtisadçılar hesab edirlər ki, Fransada aerokosmik və məlumat mərkəzləri kimi müəyyən sektorlar istisna olmaqla, iqtisadiyyatda faktiki olaraq heç bir davamlı artım mənbəyi qalmayıb.
Yanacaq qiymətlərinin kəskin artması fonunda inflyasiyanın sürətlənməsi əlavə çətinliklər yaradır. Sentyabr ayında illik inflyasiya 3 faizə çatıb ki, bu da ev təsərrüfatlarının büdcələrinə təzyiqi artırıb və istehlakçı xərclərinin artması potensialını məhdudlaşdırıb.
Lakin Entoni Morle-Lavidaliyə görə, qiymət artımları pik nöqtəsinə yaxınlaşa bilər. İqtisadi fəaliyyətin yavaşlaması ilə istehsalçıların satış qiymətlərinin daha da artması yolu ilə artan xərcləri istehlakçılara ötürməsi getdikcə çətinləşəcək.
İqtisadi vəziyyət dövlət büdcəsinin qəbulu ilə bağlı problemlərlə çətinləşir. Hökumət dövlət büdcəsi kəsirini 2025-ci ildə ÜDM-in gözlənilən 5,4 faizindən 5 faizə endirməyi hədəfləyir, eyni zamanda, müəyyən sahələrdə xərclərin artırılması tələbləri ilə üzləşir.
Xüsusilə, bazar ertəsi günü elan edilən 1 milyard avrodan çox dəyəri olan məktəblilər və tələbələr üçün yeni dəstək tədbirləri də nəzərdən keçirilir.
Yaşayış xərclərinin artması fonunda sosial iğtişaşlar da artır. Pərakəndə satıcılar yeni etirazların Milad bayramı ərəfəsində mağazaların talan edilməsinə və vandalizmə səbəb ola biləcəyindən qorxurlar. Məlumatda qeyd edildiyi kimi, oxşar hadisələr artıq oktyabrın 17-də baş verib.
“S&P” iqtisadçısı Co Heys biznes əhvali-ruhiyyəsinin daha da pisləşdiyini qeyd edir. Onun sözlərinə görə, şirkətlərin növbəti 12 ay ərzində iqtisadi fəaliyyətlə bağlı gözləntiləri son altı il yarımda ən aşağı səviyyəyə düşüb.
Bu artan pessimizm qismən Fransada 2027-ci ildə keçiriləcək prezident seçkiləri ilə bağlı qeyri-müəyyənliklə bağlıdır. Ekspertin fikrincə, bu seçkilər gərgin siyasi rəqabət şəraitində keçiriləcək.
İstehlakçı əhvali-ruhiyyəsi də pisləşir. INSEE-nin məlumatlarına görə, oktyabr ayında ev təsərrüfatlarının hökumətin iqtisadi siyasətinə inamı son 13 ildən çox müddətdə ən aşağı səviyyəyə düşüb. Yeni tədris ilinin əvvəlində fransız istehlakçıları maliyyə vəziyyətləri və artan işsizlik perspektivləri ilə bağlı xüsusi narahatlıqlarını ifadə ediblər.
Beləliklə, zəif daxili tələbat, ləng investisiya, artan qiymətlər və siyasi qeyri-müəyyənlik Fransa iqtisadiyyatını geridə qoyaraq onun bərpa perspektivlərini çətinləşdirir.
Bölmənin digər xəbərləri
