Qərbi Azərbaycana qayıdışla bağlı Təşəbbüs Qrupunun yaradılması məsələni hüquqi müstəviyə çıxardı RƏY
Bakı, 23 oktyabr, AZƏRTAC
Qərbi Azərbaycana Qayıdış üzrə Təşəbbüs Qrupunun yaradılması tarixi torpaqlarından qovulmuş azərbaycanlıların öz ata-baba yurdlarına Qayıdış Konsepsiyasının həyata keçirilməsini real hüquqi müstəviyə çıxardı. Məlum olduğu kimi, Qərbi Azərbaycan İcmasının Milli Məclisin sədri Sahibə Qafarovaya ünvanlandığı müraciətdə icmanın regional və qlobal müstəvidə həyata keçirdiyi beynəlxalq fəaliyyəti, tarixi torpaqlara qayıdış hüquqlarını əzmlə dünya ictimai rəyinə çatdırılmasının daim gündəlikdə saxlanması vurğulanıb. Qərbi azərbaycanlıların fundamental insan hüquqlarının bütün müstəvilərdə, xüsusilə parlament diplomatiyası sahəsində də genişləndirilməsi üçün təşəbbüs qrupunun yaradılmasının zəruriliyi qeyd edilib. Təşəbbüs qrupunun yaradılması Qərbi Azərbaycan İcmasının beynəlxalq fəaliyyətində mühüm addımlardan biridir. Qanunverici təsisatda ilk dəfə belə bir təşəbbüs qrupunun olması bir çox aspektlərdə tarixi əhəmiyyətə malik olmaqla yanaşı, fəaliyyətin konkret formalarını, əhatə dairəsini olduqca genişləndirir. Burada qeyd edilməli ilk məqam İcmanın parlament diplomatiyası müstəvisində aparacağı fəaliyyətin yeni mexanizmlərini müəyyən etməsidir. Artıq İcma Qərbi Azərbaycana qayıdış mövzusunu həm regional, həm də qlobal miqyasda parlamentlərarası münasibətlərlə əlaqələndirmək imkanına malikdir.
Bu sözləri AZƏRTAC-a açıqlamasında Sosial Tədqiqatlar Mərkəzinin İdarə Heyəti sədrinin müavini, professor Tahirə Allahyarova söyləyib.
O bildirib ki, Qərbi azərbaycanlılar tarixən bir neçə qəddar deportasiya dalğasını yaşayıblar. İndiki nəsil sonuncu etnik təmizləmənin-1987-1991-ci il deportasiya dalğasının - 1987-ci ilin noyabr ayında Qafandan Qərbi azərbaycanlıların çıxarılması ilə başlayan fəlakətli mərhələnin canlı şahididirlər. Bununla bağlı çoxsaylı hüquqi əsas yaradan faktiki sənədlər mövcuddur. Həmin illərdə Qərbi Azərbaycanda 300-ə yaxın yaşayış məntəqəsindən qovulan qaçqınların hər bir ailə üzrə dəqiq statistikası aparılıb, 130 kəndin siyahısı tamamlanıb. Bilirik ki, 170-dən çox kənddə ancaq azərbaycanlılar yaşayıb, 90-a yaxın kənddə azərbaycanlılar əksəriyyət təşkil edib, bütövlükdə 300-dən çox şəhər və kənddə azərbaycanlılar yaşayıblar.
“Bu gün ermənilərin Xankəndini könüllü tərk etməsini “etnik təmizləmə” kimi qələmə verən Ermənistan, erməni diasporu və himayədar ölkələr Qərbi azərbaycanlıların 1987–1991-ci illərdə ağlasığmaz qəddarlıqla deportasiyaya məruz qalmasının məqsədyönlü və planlı şəkildə təşkil edilməsini, prosesə hazırlığın ilk dövründə azərbaycanlıların bilərəkdən tutduqları bütün vəzifələrdən azad edilməsini, insanlara öz həyati vacib ehtiyaclarını təmin etməyə, zəruri əşyalarını belə çıxarmağa imkan verilməməsini görməzdən gəlir. Xalqımızın öz tarixi torpaqlarında - Göyçə ərazisində mövcud olmuş yaşayış məskənləri- Ağkilsə, Zod, Aşağı Şorca, Zərkənd və sair xarabalıqlara çevrilib, vandalizmə məruz qalıb. Bu gün həmin ərazilərdə bir nəfər də olsun azərbaycanlı yaşamır.
Azərbaycan parlamentində yeni yaradılan Təşəbbüs Qrupu hazırda canlı şahidlərin - Ermənistan tərəfindən deportasiyaya məruz qalan soydaşlarımızla bağlı bütün tarixi faktların, eyni zamanda, Qərbi Zəngəzur və Göyçədə baş verənlərin yenidən ətraflı araşdırılmasını təmin edə, deportasiyanın canlı şahidlərini dinləyərək, ifadələrini sənədləşdirə, mülki müstəvidə dəymiş əmlak ziyanını müəyyənləşdirə bilər. Bu fəaliyyətin nəticələri hüquqi sənədlərlə tərtib edilərək beynəlxalq müstəviyə çıxarıla, Qərbi azərbaycanlıların indiki və gələcək nəsilləri üçün dünya təcrübəsinə uyğun Azərbaycanda hüquqi statusunun tətbiqi məsələsini müzakirə predmetinə çevirə bilər”, - deyə T.Allahyarova vurğulayıb.
Professorun sözlərinə görə, Qərbi Azərbaycana Qayıdış üzrə Təşəbbüs Qrupunun yaradılması Ermənistan və onun havadarı olan ölkələrin Xankəndi ilə bağlı “saxta etnik təmizləmə” uydurmasını ifşa edəcək. Həmçinin Qərbi azərbaycanlıların məruz qaldığı, gerçək etnik təmizləmənin bütün dəhşətlərinin hüquqi müstəvidə təqdiminə təkan verəcək, soydaşlarımızın tarixi torpaqlarına qayıdışı ilə bağlı qətiyyəti dünyaya bir daha bəyan olunacaq.