Serj Sarkisyana Fransua Ollanddan sarı vərəqə
Fransa dövləti başçısının mətbuat xidməti Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin və Ermənistan Prezidenti Serj Sarkisyanın Yelisey Sarayında görüşünün yekunlarına dair rəsmi məlumat yayıb (bax: http://www.elysee.fr/communiques-de-presse/article/sommet-haut-karabagh/).
Sənəddə yalnız Ermənistanın və Azərbaycanın adları çəkilir və növbəti dəfə xatırlanır ki, münaqişə tərəfi ikidir. Bədnam “Qarabağ tərəfi” bir dəfə də olsun xatırlanmır (görünür, Vladimir Kazimirovun “misilsiz” əsərlərini Fransua Ollanddan gizlədiblər). Bu fakt bir daha təsdiq edir ki, Ermənistan tərəfi separatçıların vəkilləri ilə birlikdə “dqr”dən münaqişə tərəfi kimi danışanda xəyallar aləmində yaşayırlar.
Növbəti dəfə vurğulanır ki, indiki status-kvo vəziyyəti yolverilməzdir. Belə vəziyyətin, yəni status-kvonun Ermənistanı tamamilə razı saldığını nəzərə alsaq, ağla yalnız bu fikir gəlir: Azərbaycan ərazilərinin işğalı beynəlxalq birliyi razı salmır, dərdinə şərik axtaran Ermənistan isə əvvəlki kimi tək-tənhadır.
Rəsmi məlumatda bildirilir ki, münaqişə yalnız beynəlxalq hüquq normaları çərçivəsində həll edilə bilər. Bunların hansı normalar olduğunu isə bir daha izah etməyə ehtiyac yoxdur: dövlətlərin ərazi bütövlüyü nəzərə alınmaqla, beynəlxalq sərhədlərin toxunulmazlığı və təyini-müqəddərat hüququ. Yəni mərkəzi hökumətin dövlətin bir hissəsinin ayrılmasına razı olmadığı halda daxili təyini-müqəddərat hüququ (Kataloniya və Kvebek ilə olduğu kimi) və mərkəzi hökumətin regional referendum yolu ilə ayrılmağa razılıq verdiyi halda xarici təyini-müqəddərat hüququ (Cənubi Sudan və Şotlandiyada olduğu kimi). Beynəlxalq hüquq ilə maraqlanan və Ermənistan XİN-in binasında təsadüfü adamlar olan ekspertlərə xatırladaq ki, Fransua Ollandın mətbuat xidmətinin istinad etdiyi beynəlxalq hüquq dövlətin bir hissəsinin mərkəzi hökumətin razılığı olmadan icazəsiz kvazireferemdumların (1991-ci il 10 dekabr tarixli tədbir kimi) keçirilməsi kimi Konstitusiyaya zidd addımlar yolu ilə birtərəfli qaydada ayrılmasını NƏZƏRDƏ TUTMUR. Odur ki, Fransa Prezidentinin mətbuat xidmətinin rəsmi məlumatında münaqişənin sırf beynəlxalq hüquq normaları çərçivəsində həllinin vacibliyindən danışılırsa, məhz həmin müddəa nəzərdə tutulur.
Ermənistan rəhbərliyinə onu da xatırladaq ki, “Madrid prinsipləri” adı altında açıqlanan altı prinsipdə söhbət Dağlıq Qarabağın qəti statusunun müəyyən edilməsindən deyil, onun qəti HÜQUQİ statusunun (“legal status”) müəyyən edilməsindən gedir. Diplomatik dilə çevirsək, indiyə qədər Dağlıq Qarabağın statusu barədə edilən, görülən və birtərəfli qaydada bəyan edilən nə varsa, onun hüquqi sahə ilə ümumi heç nəyi olmayıb. İndi məhz HÜQUQ çərçivəsində status müəyyənləşdirmək vaxtı gəlib çatıb.
Nəhayət, Ollandın rəsmi məlumatında ən mühüm məsələ onun Bakının Böyük Sülh Sazişi üzərində işləməyə başlamaq formasında texniki məsələlərin sonu bilinməyən müzakirələrindən münaqişənin mahiyyətinə keçmək barədə təklifini ATƏT-in Minsk qrupunun həmsədri olan dövlətin başçısı kimi dəstəkləməsidir. Məlum olduğu kimi, Ermənistan həmişə qarşıdurmanın mahiyyətinin müzakirəsindən qaçmağa və söhbəti məzmun deyil, forma tərəfə yönəltməyə, bu zaman danışıqları uzatmağa və məsələnin mahiyyətindən uzaqlaşmaq yolu ilə həm qarşı tərəfi, həm də vasitəçiləri əldən salmağa çalışır.
Görünür, siçan-pişik oynamaq ATƏT-in Minsk qrupunun həmsədrlərini də təngə gətirib və onlar sülh sazişinin mətni üzərində işləməyə başlamaq zərurəti barədə Sarkisyana açıq xəbərdarlıq etmək məcburiyyətində qalıblar.
Bölmənin digər xəbərləri
