“ELM VASİTƏSİLƏ TƏHLÜKƏSİZLİK”
NATO ELM KOMİTƏSİNİN BDU İLƏ BİRGƏ TƏŞKİL ETDİYİ SEMİNAR BELƏ ADLANIRDI
Universitetin rektoru, AMEA-nın müxbir üzvü Abel Məhərrəmov NATO Elm Komitəsinin üzvlərini və seminarın digər iştirakçılarını səmimi salamlamış, tədbirin əhəmiyyətini qeyd etmişdir. O, həmçinin qonaqlara Milli Qurtuluş günü, Azərbaycanın dövlət müstəqilliyinin qorunub saxlanmasında ümummilli liderimiz Heydər Əliyevin əvəzsiz xidmətləri barədə ətraflı məlumat vermişdir.
NATO baş katibi müavininin köməkçisi doktor Kit Qardner “NATO təhlükəsizliyinə elmi proqram aspektindən baxış” mövzusunda məruzə etmişdir. Elm vasitəsilə təhlükəsizlik proqramı haqqında məlumat verən natiq demişdir ki, 2001-ci ilin 11 sentyabr hadisələri və dövlətlərin terrorizmə qarşı mübarizəyə yeni diqqəti NATO-ya və onun proqramlarına əhəmiyyətli dərəcədə təsir etmişdir. Odur ki, NATO-nun Elm Proqramı alyansın yeni missiyalarına uyğunlaşdırılmışdır. Vacib təhlükəsizlik məsələləri üzrə əməkdaşlıq üçün bu proqram vasitəsilə NATO-ya üzv və tərəfdaş olan, habelə Aralıq dənizi ölkələrindən 53 elmi tədqiqatçıya qrantlar verilir. Eyni zamanda texnologiyanı təhlükəsizlik problemlərinə tətbiq etmək üçün uzunmüddətli layihələr də vardır. Habelə, NATO-ya tərəfdaş olan dövlətlərlə məsləhətləşmələr apararaq, onların vacib hesab etdikləri mövzuları müəyyənləşdiririk. Yeri gəlmişkən, Azərbaycanın NATO-nun Elm Komitəsindəki nümayəndəsi vacib mövzuların siyahısını təqdim etmişdir. Buraya Xəzər dənizinin ekosisteminin dinamikası, neft və qaz kəmərlərinin təhlükəsizliyi, informasiya və kommunikasiya infrastrukturu və biomüxtəliflik mövzuları daxildir.
Məruzəçi Azərbaycanın da cəlb olunduğu NATO əməkdaşlıq proqramları haqqında məlumat verərək demişdir ki, azərbaycanlı alimlər çox saylı elmi-tədqiqat proqramlarına cəlb olunmuşlar. Bu proqramların sırasına yararsız raket yanacağının doğurduğu risklərin qiymətləndirilməsi və konversiya metodları, palçıq vulkanları fəlakətlərinin proqnozlaşdırılması, Qafqazın böyük şəhərlərində seysmik risk, terrorizm və nüvə təhlükəsizliyi, şəhərlərdə davamlı yeraltı sular sisteminin inkişafı və Cənubi Qafqazda suların menecmenti daxildir. Xüsusilə, NATO-nun Azərbaycanda kompüter-şəbəkələşmə prosesinə verdiyi töhfəni qeyd etmək istərdim. Peyk vasitəsilə “Virtual ipək yolu” və digər tədbirlərlə Azərbaycanın elmi ictimaiyyətinin İnternet imkanları əhəmiyyətli dərəcədə artmışdır. Bu, elmi tədqiqatçılar üçün həyati dərəcədə əhəmiyyətlidir və NATO-nun tərəfdaş dövlətdə, o cümlədən Azərbaycanda elmi inkişafa necə töhfə verdiyinin bariz nümunəsidir.
Kit Qardner dəyişən və genişlənən NATO-da “Elm vasitəsilə təhlükəsizlik” proqramının gələcəyindən də danışmışdır.
NATO Elm Komitəsinin üzvü, Fransa təmsilçisi Mişel Feryenin “Tətbiqi elmlərdə beynəlxalq əməkdaşlıq vasitəsilə təhlükəsizlik”, AMEA-nın prezidenti akademik Mahmud Kərimovun “Azərbaycan NATO ilə əməkdaşlıqdan nə gözləyir?”, BDU-nun rektoru, Qara Dəniz Universitetləri Şəbəkəsinin prezidenti Abel Məhərrəmovun “Qara dəniz regionu üzrə Qara Dəniz Universitetləri Şəbəkəsinin elmi tədqiqat sahəsində proqramı”, Türkiyənin Sakarya Universitetinin rektoru professor Mehmet Durmanın “Elmi əməkdaşlıq layihələri çərçivəsində universitet ilə ictimaiyyət tərəfdaşlığı”, Moldova Təhsil və Tədqiqat Şəbəkəsi Assosiasiyasının direktoru Anatoli Sidorenkonun “Təhsil və elm sahəsində tədqiqat aparılması məqsədi ilə Moldova Respublikasında RENAM Şəbəkəsinin yaradılması” adlı məruzələri maraqla qarşılanmışdır.
Seminarda NATO baş katibinin müavini Jan Furne çıxış etmişdir.
Seminarın ikinci hissəsində “Qara dəniz regionu: təhlükəsizlik üçün regional elmi əməkdaşlığa dair konkret fikirlər” müzakirə olunmuş, Bakı Dövlət Universitetinin, Bolqarıstan Elmlər Akademiyası Elektronika İnstitutunun, ABŞ Gəmiçilik Araşdırmaları və Moldova Qabaqcıl Texnologiya Elmləri mərkəzlərinin layihələri təqdim olunmuşdur. BDU-nun ətraf mühitin qorunması ilə əlaqədar layihəsi böyük maraq doğurmuşdur.
Seminar iştirakçıları və NATO Elm Komitəsinin üzvləri “dəyirmi masa” arxasında müzakirələr aparmışlar.