Ənənəvi əkinçilikdən intensiv bağçılığa: Saatlıda uğurlu təcrübə
“Yeni Dövlət Proqramı fermerlər üçün əlavə stimul olacaq”
Saatlı, 2 iyul, AZƏRTAC
Mil-Muğan bölgəsində müasir aqrotexnologiyaların tətbiqi nəticəsində intensiv və superintensiv meyvə bağlarının sahəsi ildən-ilə genişlənir. Damcı suvarma sistemləri, yüksək məhsuldar tinglər və müasir becərmə üsullarının tətbiqi məhsuldarlığın artmasına, su ehtiyatlarından səmərəli istifadəyə və keyfiyyətli məhsul istehsalına münbit şərait yaradır. Eyni zamanda, "Azərbaycan Respublikasında kənd təsərrüfatı, balıqçılıq və akvakultura məhsullarının istehsalı və emalı sahələrinin inkişafına dair 2026-2030-cu illər üçün Dövlət Proqramı"nda nəzərdə tutulan dəstək mexanizmlərinin bölgədə intensiv və superintensiv bağların daha da genişlənməsinə, yeni investisiyaların cəlb edilməsinə və fermerlərin istehsal imkanlarının artırılmasına mühüm töhfə verəcəyi gözlənilir.
AZƏRTAC-ın bölgə müxbiri xəbər verir ki, Saatlı rayonunda birillik bitkilərlə yanaşı, artıq çoxillik bitkilərə də fermerlər tərəfindən maraq artır. Son illərdə rayon ərazisində çoxsaylı intensiv və superintensiv bağlar salınıb.
Saatlı rayonunda fəaliyyət göstərən fermer Həbib Əhmədov bildirib ki, təsərrüfatlarında 2023-cü ilin iyun ayında salınan 10 hektarlıq nektarin bağı artıq üçüncü məhsul ilindədir. Onun sözlərinə görə, bağda qoşa cərgə damcı suvarma sistemi qurulub, ağaclar isə xüsusi tirələr üzərində əkilib. Fermer qeyd edib ki, hər hektarda 700-750 ağac var və mövsüm ərzində hər ağacdan orta hesabla 20-25 kiloqram məhsul əldə olunacağı gözlənilir.
Hazırda bağda böyük ölçülü meyvələrin yığımı aparılır və hər gün orta hesabla 20-25 ton məhsul tədarük edilir. Toplanan məhsullar əsasən ölkənin şimal bölgəsindən gələn alıcılar tərəfindən yerindəcə satın alınaraq soyuducu anbarlara daşınır. Məhsullar müəyyən müddət saxlanıldıqdan sonra daxili bazarla yanaşı, xarici bazarlara da ixrac olunur. Bu mövsüm bağdan, ümumilikdə, 130 tona yaxın nektarin əldə olunacağı proqnozlaşdırılır.

Bir neçə il əvvəl bu ərazilərdə əsasən ənənəvi birillik bitkilər becərilsə də, son illər dövlət dəstəyi və müasir texnologiyaların tətbiqi hesabına vəziyyət əhəmiyyətli dərəcədə dəyişib. Hazırda təsərrüfatın ümumi bağ sahəsi 80 hektara çatır. Burada nektarinlə yanaşı armud, əncir, heyva və alça da becərilir. Yaxın günlərdə isə superintensiv armud bağında məhsul yığımına başlanılacaq.
Təsərrüfat rəhbərinin sözlərinə görə, burada ilboyu 50-60 nəfər daimi işçi çalışır, mövsüm dövründə isə işçilərin sayı 200 nəfərə çatır. Meyvə bağları ilə yanaşı, tərəvəz, bostan və dənli bitkilər də becərilir, həmçinin taxıl və pambıq sahələri də mövcuddur.
Açıq (ənənəvi) suvarma üsulu ilə bir hektara sərf olunan su həcmi, müasir damcı suvarma sistemi tətbiq edildikdə təxminən 10 hektar ərazinin suvarılması üçün kifayət edir.
"Aqrar sahədə əldə olunan yüksək nəticələrdə dövlət dəstəyinin mühüm rolu var. Subsidiyalar, güzəştli gübrə təminatı, müasir pambıq qəbulu məntəqələrinin yaradılması, yeni kənd təsərrüfatı texnikalarının istifadəyə verilməsi və suvarma sistemlərinin qurulmasına göstərilən dəstək fermerlərin fəaliyyətini xeyli asanlaşdırır. Müasir suvarma sistemləri həm regional su ehtiyatlarına qənaət etməyə, həm də məhsuldarlığı bir neçə dəfə artırmağa imkan verir. Yeni Dövlət Proqramında bu sistemlərin alınmasına göstərilən dəstək fermerlər üçün əlavə bir stimul olacaq", - deyə təsərrüfat rəhbəri söyləyib.

Yeni Dövlət Proqramında logistik mərkəzlərin, xüsusilə soyuducu anbarların sayının və tutumunun artırılması da nəzərdə tutulur. H.Əhmədovun fikrincə, Mil-Muğan bölgəsində soyuducu anbarlara tələbat çox yüksəkdir. Onların şəbəkəsinin genişləndirilməsi məhsulların daha uzun müddət keyfiyyətini və təravətini qorumağa, satış coğrafiyasını genişləndirməyə və gələcəkdə regionda istehsal həcminin daha da artmasına birbaşa müsbət təsir göstərəcək.
Tətbiq edilən bu cür qabaqcıl aqrar təcrübələr təkcə fərdi təsərrüfatların gəlirliliyini artırmır, həm də regionun ümumi iqtisadi potensialını gücləndirir. İntensiv bağçılığın və innovativ suvarma texnologiyalarının regional miqyasda yayılması, ölkənin ərzaq təhlükəsizliyinin təmin olunmasında və aqrar ixracın şaxələndirilməsində Mil-Muğan zonasının strateji rolunu daha da artırır. Dövlətin uzunmüddətli proqramlar çərçivəsində təqdim etdiyi güzəşt və stimullar isə yaxın gələcəkdə Azərbaycan brendi ilə dünya bazarlarına çıxarılan rəqabətqabiliyyətli meyvə məhsullarının həcminin qat-qat artacağına zəmanət verir.
Müxbir - Aydın Yavərzadə