Gənc alimlər tibbi geologiya ilə bağlı aparılan tədqiqatlar barədə məlumatlandırılıb
Bakı, 23 iyun, AZƏRTAC
Elm və Təhsil Nazirliyinin Geologiya və Geofizika İnstitutunda (GGİ) gənclər üçün təşkil olunmuş növbəti lektoriya “Tibbi geologiya: Yer elmləri istiqamətində fənlərarası tədqiqatlar. Müasir vəziyyət və gələcəyə baxış” mövzusuna həsr olunub.
GGİ-dən AZƏRTAC-a bildirilib ki, tədbirdə institutun gənc tədqiqatçıları, şöbə rəhbərləri ilə yanaşı, qonaq qismində Elm və Təhsil Nazirliyi Genetik Ehtiyatlar İnstitutunun İnsan genetikası laboratoriyasının əməkdaşları da iştirak ediblər.
Lektoriyanı giriş sözü ilə açan Geologiya və Geofizika İnstitutunun baş direktoru akademik Akif Əlizadə ixtisasca həkim, lakin tibbi geologiya üzrə ölkənin ilk tədqiqatçılarından olan Fərəh Mahmudovanın elmi axtarışları barədə məlumat verib.
GGİ-nin Yerin radioaktiv sahələri şöbəsinin böyük elmi işçisi yer elmləri üzrə fəlsəfə doktoru Fərəh Mahmudova mövzu üzrə təqdimat edib. Məruzəçi, ilk növbədə, elmin tibbi geologiya istiqaməti barədə məlumat verib. Bildirib ki, tibbi geologiya elminin əsas məqsədi sağlamlığa mənfi təsir göstərən təhlükəli geoloji faktorların və onların təsiretmə yollarının müəyyən edilməsi, həmçinin əhali üçün risk faktorlarının aradan qaldırılması və ya minimuma endirilməsi üçün rasional prinsiplərin işlənilib hazırlanmasıdır. O, bizi əhatə edən mühitdə fiziki, kimyəvi və bioloji faktorların zərərli təsirindən insan sağlamlığının qorunması üçün zəruri olan mühüm şərtlərdən danışıb. İnsan sağlamlığına təsir edən əsas geoloji faktorlar, minerallar və onların tozu haqqında faktlarla söz açan məruzəçi bildirib ki, torpağın və dağ süxurlarının əsas tərkib komponentlərini təşkil edən minerallar təbii yolla formalaşmış kristallik strukturun qeyri-üzvi maddələridir. Məlumdur ki, gündəlik həyatda bəzi mineralların canlılara uzunmüddətli təsiri müxtəlif ciyər problemlərinin, pnevmokonioz və xərçəng xəstəliklərinin yaranmasına səbəb olur. Hava ilə qarışaraq insanın nəfəs orqanlarına daxil olan bu növ minerallar insanların və başqa canlıların sağlamlığına çox ciddi təhlükə yaradır. 1900-1960-ci illərdə əldə olunmuş epidemioloji faktlar göstərib ki, asbest minerallarının tozu qarışmış hava ilə davamlı tənəffüs ağciyərdə fibroz və xərçəng kimi xəstəliklər yaradır. Bununla yanaşı, bəzi mineralların ağciyər üçün potensial zəhərlənmə mənbəyi olması tam dəqiqliklə təyin edilib.
F.Mahmudova sonra insan orqanizmində makro və mikroelementlər, onların funksiyası, artıqlığı və defisiti haqqında şərh verib. Eləcə də endogen geoloji proseslər, vulkanik aktivlik barədə ətraflı məlumat təqdim edib.
Məruzəçinin Azərbaycanda aparılmış tədqiqatlar barədə məlumatı da maraqla qarşılanıb. Gənc alim bildirib ki, Azərbaycanda radon problemi 2010-cu ildən sonra öyrənilməyə başlayıb. 2010-2011-ci illərdə ölkəmizdə ilk dəfə Geologiya və Geofizika İnstitutunun alimləri İsveçrə Milli Elm Fondunun köməyi ilə və İsveçrə metodu və təcrübəsindən istifadə etməklə “Azərbaycanda radonun paylanması və kadastrının yaradılması” mövzusunda qrant layihəsini həyata keçiriblər. Reallaşmış tədqiqatların nəticəsində Azərbaycan üzrə ilk dəfə radon konsentrasiyasının həcmi paylanma xəritəsi və kadastrı tərtib olunub, yol verilən normadan çox radon miqdarı ilə xarakterizə olunan və əhalinin sağlamlığına zərərli olan anomal zonalar müəyyən edilib.
Təqdimat çərçivəsində palçıq vulkanları, mikroelementlər, mərgümüşlü sular haqqında verilmiş məlumatlar xüsusi diqqətlə qarşılanıb.
Sonda lektoriya iştirakçılarının sualları cavablandırılıb.
Bölmənin digər xəbərləri
