Gənclərin dini təhlükəsizliyi: sosial şəbəkələr və müasir çağırışlar
Bakı, 17 avqust, AZƏRTAC
Müasir dövrdə sosial şəbəkələrin gündəlik həyatın ayrılmaz hissəsinə çevrilməsi dini məzmunların geniş auditoriyaya sürətlə çatdırılmasına imkan yaradır. Bu proses bir tərəfdən dini biliklərin daha əlçatan olmasına şərait yaradırsa, digər tərəfdən yanlış və təhrif olunmuş məlumatların, elmi əsaslara söykənməyən fikirlərin, eləcə də radikal və manipulyativ çağırışların yayılması baxımından müəyyən risklər formalaşdırır. Xüsusilə gənclərin bu cür məzmunların mənfi təsirindən qorunması və onların dini təhlükəsizliyinin təmin edilməsi kompleks və sistemli yanaşma tələb edir.
Azərbaycan İlahiyyat İnstitutundan AZƏRTAC-ın sorğusuna cavab olaraq bildirilib ki, gənclərin dini savadlılığının artırılması, onların etibarlı dini mənbələrdən düzgün məlumat əldə etməsi və qarşılaşdıqları informasiyanın doğruluğunu tənqidi şəkildə qiymətləndirmək bacarığının formalaşdırılması dini təhlükəsizliyin əsas şərtlərindəndir.
Sosial şəbəkələrdə qarşıya çıxan dini məzmunlara tənqidi yanaşmaq, informasiyanın mənbəyini araşdırmaq, elmi və mötəbər mənbələrə üstünlük vermək müasir dövrdə mühüm bacarıqlardan biridir. Bu baxımdan sosial mediada peşəkar və müasir üslubda hazırlanmış, gənclərin maraq və düşüncə tərzinə uyğun, eyni zamanda elmi əsaslara söykənən dini maarifləndirici materialların sayının artırılması xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Çünki sosial media mühitində yaranan informasiya boşluğu əksər hallarda qeyri-dəqiq və zərərli məzmunlarla doldurula bilər.
Bu səbəbdən dini sahədə fəaliyyət göstərən peşəkarların və ali dini təhsil müəssisələrinin sosial platformalarda daha fəal iştirakı, gənclərin suallarına müasir kommunikasiya vasitələri ilə cavab verilməsi və düzgün dini biliklərin əlçatanlığının təmin olunması mühüm istiqamətlərdəndir.
Gənclərin dini təhlükəsizliyinin təmin edilməsində ailənin də rolu böyükdür. Ailədə dini məsələlərin sağlam və düzgün şəkildə müzakirə olunması, gənclərin suallarına qərəzsiz və əsaslandırılmış cavabların verilməsi onların dini dünyagörüşünün formalaşmasına müsbət təsir göstərir. Eyni zamanda, gənclərin fikirlərinin dinlənilməsi və onları maraqlandıran məsələlər ətrafında açıq dialoqun qurulması vacib şərtlərdəndir.
Təhsil müəssisələri də bu prosesdə mühüm rol oynayır. Gənclərdə media savadlılığının, tənqidi düşüncənin və informasiya təhlükəsizliyi bacarıqlarının inkişaf etdirilməsi dini məzmunlarla bağlı yanlış təsəvvürlərin qarşısının alınmasına kömək edə bilər. Dini savadlılıqla yanaşı, rəqəmsal savadlılığın artırılması gənclərin sosial şəbəkələrdə qarşılaşdıqları məlumatlara daha məsuliyyətli yanaşmasına imkan verir.
Digər tərəfdən, dini icmaların və dini sahə üzrə mütəxəssislərin cəmiyyətlə davamlı dialoqunun təmin olunması da mühüm əhəmiyyət daşıyır. Gənclərin dini mövzularla bağlı suallarına vaxtında, elmi və sağlam yanaşma əsasında cavab verilməsi onların etibarlı məlumat mənbələrinə yönəlməsinə şərait yaradır.
Sağlam dini mühitin formalaşdırılmasının ən etibarlı yolu yalnız məhdudlaşdırıcı və qadağanedici tədbirlərdən deyil, ilk növbədə keyfiyyətli ali dini təhsildən, sistemli maarifləndirmədən, elmi əsaslı dini biliklərin yayılmasından və cəmiyyətlə davamlı dialoqdan keçir. Bu istiqamətdə ali dini təhsil müəssisələrinin üzərinə mühüm vəzifələr düşür. Müasir dövrün çağırışlarını nəzərə alan dini təhsil həm yüksəksəviyyəli mütəxəssislərin hazırlanmasına, həm də cəmiyyətin dini maarifləndirilməsinə töhfə verməlidir.
Eyni zamanda, dini mövzuların yalnız akademik mühitdə deyil, gündəlik informasiya məkanında da düzgün, obyektiv və anlaşıqlı şəkildə təqdim olunması vacibdir. Bu, xüsusilə sosial şəbəkələrdə dini mövzulara maraq göstərən gənclərin etibarlı mənbələrə çıxışının təmin edilməsi baxımından əhəmiyyətlidir.
Azərbaycan İlahiyyat İnstitutu elmi, tədris və maarifləndirici fəaliyyəti ilə gənclərin düzgün dini biliklərə çıxışının genişləndirilməsinə, sağlam dini dünyagörüşünün formalaşmasına və cəmiyyətdə dini məsələlərə elmi və obyektiv yanaşmanın təşviqinə öz töhfəsini verməyə davam edir.
Ümumilikdə gənclərin dini təhlükəsizliyinin təmin olunması yalnız bir qurumun və ya təşkilatın vəzifəsi deyil. Bu istiqamətdə ailə, təhsil müəssisələri, dövlət qurumları, dini icmalar, media və vətəndaş cəmiyyəti institutlarının birgə fəaliyyəti zəruridir. Əsas məqsəd gənclərin dini inanclarına hörmətlə yanaşmaqla yanaşı, onları yanlış məlumatlardan, manipulyasiyadan və zərərli ideoloji təsirlərdən qorumaq, sağlam düşüncəyə və tənqidi yanaşma bacarıqlarına malik nəsil formalaşdırmaqdır.
Müxbir - Tünzalə Arazlı
Bölmənin digər xəbərləri
