İnsan hüquqları sahəsində problemlər istənilən cəmiyyətdə mövcuddur - MÜSAHİBƏ
Bakı, 19 iyun, AZƏRTAC
İnsan hüquqları sahəsində problemlər istənilən cəmiyyətdə mövcuddur. İnsan Hüquqları üzrə Avropa Məhkəməsinin (İHAM) təcrübəsinə baxsaq, hər il Almaniya, Fransa, İngiltərə kimi ölkələrə qarşı ayrı-ayrı insan hüquqlarının pozulmasına görə müvafiq qərarlar qəbul olunur.
Bu fikirləri AZƏRTAC-a müsahibəsində Hüquq və İnsan Haqları İnstitutunun İdarə Heyətinin sədri Məhəmməd Quluzadə söyləyib. Müsahibəni təqdim edirik.
- Məhəmməd müəllim, 18 İyun - Milli İnsan Hüquqları Günüdür. Ölkəmizdə bu sahədə vəziyyət necədir?
- Ölkəmizdə insan hüquqları sahəsində demək olar ki, hər il yeni qanunlar qəbul edilir və ya mövcud qanunlara zəruri dəyişikliklər edilir. Bildiyimiz kimi, 1995-ci ildə qəbul edilmiş Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 158 maddəsindən 48-i insаn hüquq və аzаdlıqlаrınа həsr оlunub. Bu hüquqların icrası üçün yüzlərlə qanun və digər hüquqi sənədlər qəbul edilib, çoxsaylı beynəlxalq konvensiyalar ratifikasiya olunub. Dövlətimiz bu hüquqların icrasını təmin etmək üçün aidiyyəti strukturlar yaradıb və müvafiq sənədləri təsdiq edib.
- İnsan haqları ilə bağlı problemlər hansı müstəvilərdə özünü daha çox göstərir?
- İnsan hüquqları sahəsində problemlər istənilən cəmiyyətdə mövcuddur. İnsan Hüquqları üzrə Avropa Məhkəməsinin (İHAM) təcrübəsinə baxsaq, hər il Almaniya, Fransa, İngiltərə kimi ölkələrə qarşı ayrı-ayrı insan hüquqlarının pozulmasına görə müvafiq qərarlar qəbul olunur. Təbii ki, ölkəmizdə də müəyyən problemlər mövcuddur. Məsələn, İHAM-ın ölkəmiz barədə qəbul etdiyi qərarlarda görmək olar ki, bu pozuntular “ədalətli məhkəmə hüququ”, “azadlıq və toxunulmazlıq hüququ”, “mülkiyyət hüququ”, “toplaşmaq və birləşmək azadlığı” və digər hüquqlarla əlaqədardır. Qeyd etmək lazımdır ki, bəzi hallarda vətəndaşlarımızın hüquqlarının təminatı başqa dövlətlər tərəfindən də pozulur. Misal üçün, Qarabağda ermənilər tərəfindən dağıdılan infrastruktur və basdırılan minalar Azərbaycan vətəndaşlarının öz doğma yurdlarına qayıtmaq, orada yaşamaq və sahibkarlıqla məşğul olmaq hüquqlarını pozur. Eynilə, xaricdə təhsil almaq istəyən gənclərimizin də sərbəst hərəkət etmək və təhsil almaq hüququ bəzi səfirliklərin onlara viza verilməsində hədsiz dərəcədə mühafizəkar mövqeyi, bürokratik və subyektiv yanaşması ilə pozulur. Bundan başqa, sosial hüquqların təminatı sahəsində də müəyyən problemlərin mövcudluğunu qeyd etmək olar.
- İnstitut insan hüquqları və azadlıqları sahəsində hansı elmi tədqiqatlar aparıb?
- Hüquq və İnsan Haqları İnstitutu hüququn müxtəlif sahələri üzrə elmi tədqiqatlar aparıb və aparmaqdadır. Məsələn, Ombudsman təsisatının fəaliyyəti, məhkəmə və penitensiar sistemlər, sosial siyasət, qaçqın və məcburi köçkünlərin, əlillərin, yetkinlik yaşına çatmayanların hüquqlarının müdafiəsi, ekoloji problemlərlə bağlı hüquqi məsələlər, tibb hüququ, süni intellekt hüququ, Avropa hüququ, mülki hüquq və sair. Bu və digər hüquq sahələrində ölkə tədqiqatçılarına zəruri dəstək vermək məqsədilə institutumuzda Ulu Öndər Heydər Əliyevin 100 illik yubileyinə həsr olunmuş “Hüquq və İnsan Haqları Virtual Kitabxanası” istifadəyə verilib. Ötən bir ay ərzində elektron kitabxanadan 10 mindən çox vəsait endirilib.
- Son illərdə insan hüquqları sahəsində atılan hansı addımı müsbət irəliləyiş olaraq qiymətləndirirsiniz?
- Son illər bu sahədə atılan mütərəqqi addımlardan “ASAN xidmət” və DOST mərkəzlərinin yaradılmasını, Qarabağın işğaldan azad olunması və Böyük Qayıdış üçün ciddi işlərin görülməsini, amnistiya və əfv sərəncamlarının imzalanmasını, qanunvericiliyin insan hüquqları aspektindən təkmilləşdirilməsini, korrupsiya ilə mübarizə və s. nailiyyətləri qeyd etmək olar.
Bölmənin digər xəbərləri
