Könül Nurullayeva: “Bakı Fəaliyyətə Çağırış” qlobal humanitar həmrəylik mesajıdır ŞƏRH
Bakı, 26 may, AZƏRTAC
Azərbaycanın ev sahibliyi etdiyi BMT-nin Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun 13-cü Sessiyası (WUF13) çərçivəsində qəbul olunan “Bakı Fəaliyyətə Çağırış” sənədi müasir dövrün ən ağır humanitar və şəhərsalma problemlərinə beynəlxalq diqqətin yönəldilməsi baxımından mühüm siyasi sənəd kimi qiymətləndirilir.
Bu sözləri AZƏRTAC-a açıqlamasında Milli Məclisin deputatı Könül Nurullayeva deyib.
O qeyd edib ki, xüsusilə sənəddə münaqişələr, müharibələr və urbisidin yaratdığı dağıntılarla bağlı müddəaların yer alması qlobal səviyyədə yeni yanaşmanın formalaşdığını göstərir.
“Sənəddə vurğulanır ki, müharibələr və urbisid yalnız hərbi infrastrukturu deyil, məktəbləri, xəstəxanaları, yaşayış binalarını, tarixi-mədəni abidələri və ictimai obyektləri hədəfə alaraq şəhərlərin sosial həyatını iflic vəziyyətinə salır. Bunun nəticəsində milyonlarla insan evsiz qalır, qaçqın və ya məcburi köçkünə çevrilir, ətraf mühitə və biomüxtəlifliyə ciddi zərər dəyir. Bu gün beynəlxalq ictimaiyyət müharibələrin həm də humanitar və urbanistik nəticələrini müzakirə edir”, - deyə deputat vurğulayıb.
Könül Nurullayeva “Urbisid” anlayışının beynəlxalq sənəddə xüsusi vurğulanmasının təsadüfi olmadığına diqqət çəkərək deyib: “Son illərdə dünyada baş verən silahlı münaqişələr göstərir ki, şəhərlərin məqsədli şəkildə dağıdılması artıq müasir müharibələrin təhlükəli tendensiyasına çevrilib. Şəhərlərin məhv edilməsi infrastrukturu dağıtmaqla yanaşı insanların kollektiv yaddaşına, sosial münasibətlərinə və mədəni kimliyinə də ağır zərbə vurur. Azərbaycan bu reallığı uzun illər yaşayan ölkələrdən biridir. Ermənistanın işğal siyasəti nəticəsində Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda şəhərlər və kəndlər tamamilə dağıdılıb, yaşayış məntəqələri viran qoyulub. Məscidlər, məktəblər, xəstəxanalar, qəbiristanlıqlar və tarixi-mədəni irs nümunələri məhv edilib, ekologiyaya və təbii resurslara ciddi zərər vurulub. Bu baxımdan “Bakı Fəaliyyətə Çağırış” sənədində urbisid və ekoloji dağıntılarla bağlı müddəaların əks olunması Azərbaycanın yaşadığı reallıqların beynəlxalq səviyyədə tanındığını göstərir”.
Deputat bildirib ki, WUF13 çərçivəsində iştirakçılar Azərbaycanın işğaldan azad edilmiş ərazilərdə həyata keçirdiyi bərpa və yenidənqurma prosesləri barədə geniş məlumatlandırılıblar. Beynəlxalq ekspertlər bu prosesi müasir dövrün ən böyük postmünaqişə quruculuq layihələrindən biri kimi qiymətləndiriblər. Qısa müddətdə yol infrastrukturu, hava limanları, enerji sistemləri, yaşayış məntəqələri və sosial obyektlərin qurulması Azərbaycanın bu istiqamətdə böyük siyasi iradə nümayiş etdirdiyini təsdiqləyir.
“Sənəddə xüsusi diqqət çəkən məsələlərdən biri də məcburi köçkünlük probleminin humanitar, sosial və iqtisadi problem kimi təqdim edilməsidir. Azərbaycan postmünaqişə mərhələsində bu problemin həlli istiqamətində yeni model formalaşdırır. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən Böyük Qayıdış Proqramı çərçivəsində keçmiş məcburi köçkünlərin doğma torpaqlarına təhlükəsiz və ləyaqətli şəkildə qayıdışı təmin edilir. Azad edilmiş ərazilərdə “Ağıllı şəhər” və “Ağıllı kənd” konsepsiyaları əsasında müasir yaşayış məntəqələri salınır, yaşıl enerji layihələri həyata keçirilir, dayanıqlı inkişaf prinsipləri tətbiq olunur.
Bu yanaşma regionda yeni həyat modelinin qurulması deməkdir. Qarabağda və Şərqi Zəngəzurda həyata keçirilən layihələr göstərir ki, postmünaqişə bərpası müasir texnologiyalar, ekoloji dayanıqlılıq prinsipləri üzərində qurula bilər”.
Könül Nurullayeva vurğulayıb ki, WUF13 çərçivəsində Azərbaycanın təcrübəsinin beynəlxalq səviyyədə yüksək qiymətləndirilməsi ölkəmizin qlobal humanitar və şəhərsalma gündəliyində artan rolunu nümayiş etdirir. “Bakı Fəaliyyətə Çağırış” sənədində postmünaqişə bərpası, urbisidə qarşı mübarizə və məcburi köçkünlərin hüquqlarının qorunması ilə bağlı çağırışların yer alması Azərbaycanın bu sahədə beynəlxalq dialoqun mühüm iştirakçısına çevrildiyini göstərir. Bu sənəd bütövlükdə müharibələrin yaratdığı humanitar faciələrə qarşı beynəlxalq həmrəylik çağırışıdır.
Bölmənin digər xəbərləri
