Qazaxın Şıxlı kəndindən Milana qədər uzanan film kimi həyat yolu REPORTAJ VİDEO
Qazax, 7 oktyabr, Ruslan Novruzoğlu, AZƏRTAC
İkinci Dünya müharibəsində Azərbaycanın oğul və qızları Avropa ölkələrində partizan dəstələri ilə birlikdə hitlerçilərə qarşı mübarizə aparıb, uğurlar qazanıblar. Onların bir çoxu Sovet İttifaqı Qəhrəmanı adı alıb. Barəsində söhbət açacağımız qəhrəman isə bu müharibədə İtaliyanın Milli Qəhrəmanı adına layiq görülüb.
AZƏRTAC xəbər verir ki, Qazax rayonunun Birinci Şıxlı kəndinin sakini olan, iki dəfə alman əsirliyindən qaçan, italiyalı partizanların “Serafino” ləqəbi verdiyi Tahir İsayev döyüşlərə 18 yaşı tamam olmamış yollanıb. Deyilənlərə görə, o, cəbhəyə elə məktəbli formasında yollanıb. İkinci Dünya müharibəsində Şıxlıdan İtaliyanın Milan şəhərinə qədər uzun və məşəqqətli, qəhrəmanlıqlarla dolu, film kimi həyat yolu keçib.
Tahir İsayev cəbhədə Mozdok yaxınlığında ağır döyüşlərdə yaralanaraq əsir düşüb və sonra Avstriyada saxlandığı ölüm düşərgəsindən böyük əziyyətlərlə qaça bilib. Yolda kömür daşıyan vaqonda gizlənərək, qatarın sovet torpaqlarına getdiyini zənn edib. Lakin tale Tahir İsayevi əks tərəfə, İtaliyaya - hitlerçilərin içinə aparıb.
O, İtaliyada Berqamo şəhəri yaxınlığında partizan dəstəsinə qoşularaq faşistlərə qarşı döyüşüb. Müharibə illərində alman və italyan dillərini öyrənən Tahir İsayev “Fiamma Verdi” beynəlmiləl briqadasında italyanlar, fransızlar, ingilislər və ruslarla çiyin-çiyinə vuruşub.
Serafino 1945-ci il aprelin 25-də Milan şəhərinin faşistlərdən təmizlənməsində qəhrəmanlıq göstərib. 1968-ci ildə ona İtaliyanın Milli Qəhrəmanı adı verilib, Milan şəhərinin fəxri vətəndaşı olub. İtaliyalı partizan qızla - Adelina ilə evlənib və bu evlilikdən bir oğlu dünyaya gəlib.
Tahir İsayev Qazaxdan ayrı qala bilmədiyi üçün doğma torpağına qayıdır. Lakin vətənində, Birinci Şıxlı kəndində yaxşı qarşılanmır. Əsir düşdüyünə görə 23 yaşlı İsayev Qazaxda az qala xalq düşməni kimi qələmə verilir. Atası İsrafil kişi ondan imtina edir. Yenicə evləndiyi Dilbər xanım da 6 aylıq oğlu ilə birgə ondan ayrılmağa məcbur olur. Bir-birindən ağır zərbələr alan Serafino orden və medallarını da götürərək Gürcüstanın Rustavi şəhərinə gedir. Maşınqayırma zavodunda işə düzəlir, fəhlə işləyir. Hamı onu qayğıkeş bir insan, dost kimi tanıyır. Burada ailə qurur, yeddi övladı dünyaya gəlir. Övladlarına partizan dostlarının adlarını qoyur.
İllər sonra Qazaxa qayıdan Tahir İsayevi bu dəfə gül-çiçəklə qarşılayırlar. Buna səbəb İtaliya Kommunist Partiyasının sədri Palmiro Tolyattinin sorğusu idi. SSRİ-yə gələn Palmiro Tolyatti Xruşşovdan Tahir İsayevi soruşur. Kremldən Azərbaycana gələn zəng Tahirin anadan olduğu və valideynlərinin yaşadığı Qazax rayonunun Şıxlı kəndini ayağa qaldırır. Rayonun birinci katibi şəxsən Rustaviyə gedir, yerli maşınqayırma zavodunda fəhlə işləyən Tahiri Qazaxa gətirir. Sonra onu Moskvaya yola salırlar və beləliklə, Tahir İsayev məşhur olur.
Qəhrəman döyüşçü haqqında “Onun adı Serafino idi” adlı film də çəkilib. Qazaxdakı ev-muzeyində ona məxsus yüzlərlə eksponat, medal və dəyərli əşyaları qorunur. 2001-ci ildə, 79 yaşında vəfat edib və Birinci Şıxlı kənd qəbiristanlığında dəfn olunub.
O, İtaliyanın ən yüksək qəhrəmanlıq rəmzləri olan “Qaribaldi ulduzu”, “Antonio Qramşi”, “Banderi Kalori” ordenlərinə layiq görülüb, ümumilikdə isə 36 orden və medal, o cümlədən İtaliyanın 12 dövlət mükafatı ilə təltif edilib.
Bölmənin digər xəbərləri
