Qazaxıstanın “KazMunayQaz” şirkətinin rəhbərliyi Səngəçal terminalında olub
Bakı, 10 mart, AZƏRTAC
Qazaxıstanın “KazMunayQaz” milli neft-qaz şirkətinin idarə heyətinin sədri Maqzum Mirzaqaliyevin rəhbərlik etdiyi nümayəndə heyəti “SOCAR Midstream Operations” şirkətinin rəhbərliyinin müşayiəti ilə Səngəçal terminalında olub.
AZƏRTAC xəbər verir ki, terminalla tanışlıq regionda bənzərsizliyi ilə seçilən Xəzər Enerji Mərkəzindən başlayıb.
Qonaqları qarşılayan bp şirkətinin hökumətlə işlər üzrə baş müşaviri Qivami Rəhimli bildirib ki, ölkəmizin neft-qaz sənayesinin tarixini dolğun əks etdirən bu Mərkəz Azərbaycanın dünya neft və qaz sənayesindəki rolu barədə ətraflı məlumat verir. Mərkəz 2005-ci ildə Türkiyə, Gürcüstan, Qazaxıstan prezidentlərinin, ABŞ və Böyük Britaniyadan olan yüksək səviyyəli rəsmi qonaqların iştirakı ilə Prezident İlham Əliyev və Şahzadə Endrü tərəfindən açılıb. Mərkəzin istifadəyə verilməsi Bakı-Tbilisi-Ceyhan əsas neft ixrac boru kəmərinin Azərbaycan hissəsinin açılışı ilə eyni vaxta təsadüf edib. Mərkəzin açılışında iştirak edən qonaqlar rəmzi nişan kimi əl izlərini qoyublar və bu nişan Xəzər Enerji Mərkəzinin rəmzinə çevrilib.
Neft tarixinin xronologiyası barədə ətraflı məlumat verən Qivami Rəhimli neft sənayesində birincilikləri, eləcə də dünya tarixində Azərbaycanın əldə etdiyi ilkləri qonaqların diqqətinə çatdırdı. Bildirilib ki, dünyada ilk dəfə sənaye üsulu ilə neft quyusu 1846-cı ildə Bakıda - Bibiheybətdə qazılıb. Eyni zamanda, qeyd olunub ki, XIX əsrin ikinci yarısında xarici ölkələrin məşhur iş adamları, o cümlədən bütün dünyada tanınan Rotşildlər və Nobel qardaşları Azərbaycanda biznes fəaliyyətinə başlayıblar.
Məlumat verilib ki, İkinci Dünya müharibəsi illərində SSRİ-də neftin 76 faizini hasil edən Azərbaycan faşizm üzərində Qələbənin qazanılmasında əhəmiyyətli rol oynayıb. Azərbaycan 1949-cu ildə dünyada ilk dəfə olaraq açıq dənizdən də neft çıxarmağa Xəzərin “Neft daşları” yatağında başlayıb və bu Ginnesin Rekordlar Kitabına ilk dəniz neft platforması kimi düşüb.
Qeyd olunub ki, Azərbaycan müstəqilliyin bərpasından sonra Prezident Heydər Əliyevin rəhbərliyi ilə nəhəng “Azəri-Çıraq-Günəşli” yatağının işlənilməsi məqsədilə dünyanın 7 ölkəsini təmsil edən 11 beynəlxalq neft şirkətinin iştirakı ilə “Əsrin müqaviləsi” kimi tanınan hasilatın pay bölgüsü haqqında müqavilə imzalayıb. Bu müqavilə ölkəmizin sürətli inkişafına təkan verərək onu regional enerji mərkəzinə çevirib.
Sonra qonaqlar avtobusla Səngəçal terminalının ərazisini gəziblər.
Onlara terminaldakı texnoloji proseslər barədə ətraflı məlumat verilib. Bildirilib ki, terminal Azərbaycanın Xəzər dənizindəki yataqlarından hasil edilən xam neftin və qazın qəbul edildiyi, emal olunduğu, saxlandığı və ixrac edildiyi məkandır. “Azəri-Çıraq-Günəşli” yatağından çıxarılan neft və “Şahdəniz”dən hasil edilən qaz terminala nəql olunur, əsasən Bakı-Tbilisi-Ceyhan və Cənubi Qafqaz boru kəməri ilə dünya bazarlarına nəql edilir. Terminal hazırda Qazaxıstan və Türkmənistan neftini də qəbul edir və Bakı-Tbilisi-Ceyhan kəməri vasitəsilə dünya bazarına çatdırır. Nəql olunan Qazaxıstan neftinin həcminin artırılması hazırda SOCAR ilə danışıqlar mövzusudur.
Qonaqlar Bakı-Tbilisi-Ceyhan əsas ixrac neft boru kəmərinin başlanğıcındakı ilk - əsas nasos stansiyası və ixrac boru kəmərlərinin fəaliyyətini nəzarətdə saxlayan, problemləri aşkara çıxara bilən nəzarət idarəetmə mərkəzi ilə də tanış olublar.
Qeyd edilib ki, Səngəçal terminalı öz neft və qaz ixrac sistemləri ilə birlikdə bugünkü geosiyasi durumda Azərbaycanı Avropa ilə Asiyanın kəsişməsində mühüm bir qovşağa çevirib və hazırda Avropanın enerji təchizatının şaxələndirilməsində və enerji təhlükəsizliyində mühüm rol oynayır.