Respublika Seysmoloji Xidmət Mərkəzinin illik hesabatı təqdim olunub
Bakı, 29 dekabr, AZƏRTAC
Dekabrın 29-da Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası (AMEA) nəzdində Respublika Seysmoloji Xidmət Mərkəzində (RSXM) AMEA-nın Yer Elmləri Bölməsi və mərkəzin Elmi-Texniki Şurasının birgə iclası keçirilib.
Mərkəzin informasiya şöbəsindən AZƏRTAC-a bildiriblər ki, RSXM-nin baş direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü, professor Qurban Yetirmişli mərkəzin 2021-ci ildəki elmi və elmi-təşkilati fəaliyyətinə dair hesabatı təqdim edib. Baş direktor əvvəlcə bu ilk mərkəzin Dövlət proqramları çərçivəsində gördüyü işlər, qrant layihələri və onların icra vəziyyəti, kadr potensialı, kadrların təkmilləşdirilməsi istiqamətində həyata keçirilən işlər haqqında ətraflı məlumat verib.
RSXM-nin 2021-ci ildə seysmoloji, geofiziki və geokimyəvi tədqiqatlar sahəsində əldə olunmuş nəticələr də təqdim olunub. Mərkəzin baş direktoru bildirib ki, bu il mərkəz tərəfindən 62 rəqəmsal stansiyaların məlumatları əsasında respublika ərazisində seysmikliyin analizi aparılıb. Mərkəz tərəfindən bu günə qədər ümumilikdə 14 min 652 yeraltı təkan qeydə alınıb. Onlardan 3960-ı yerli (Azərbaycan ərazisi), 7975-i isə Azərbaycan və ona bitişik ərazilərdə baş verən zəlzələlərdir.
Azərbaycan və ona bitişik ərazilərdə 2021-ci ildə 17 hiss olunan zəlzələ qeydə alınıb. Azərbaycan ərazisində maqnitudası 3-dən yuxarı olan 61 zəlzələ olub.
İl ərzində Şamaxı-İsmayıllı, Ağstafa, Naxçıvan Muxtar Respublikasının Şahbuz rayonunda, eləcə də Qusar-Quba, Talış zonalarında aktivlik yüksək olub. Böyük Qafqazın cənub-şərq yamacında, Zaqatala-Balakən bölgəsində seysmiklik zəif olub. Bununla yanaşı, Xəzər dənizində seysmikliyin fon səviyyəsində olması müşahidə olunub. İran-Türkiyə sərhədində, Gürcüstan-Ermənistan sərhədində seysmiklik yüksək olub. Bundan başqa, Şıxzəhirli, Quşçu və Xəzər dənizindəki Daşlı palçıq vulkanlarında püskürmə qeydə alınıb.
Baş direktor çıxışı zamanı geofiziki, geodinamik, geokimyəvi tədqiqatlar zamanı əldə olunmuş nəticələr haqqında da danışıb. Onun sözlərinə görə, Müzəffər Ali Baş Komandanın rəhbərliyi altında torpaqlarımızın işğaldan azad olunması bütün sahələrdə olduğu kimi Qarabağın seysmikliyinin öyrənilməsi baxımından mərkəzin qarşısında mühüm vəzifələr qoyub. Buna görə də Respublika Seysmoloji Xidmət Mərkəzi Qarabağda və ətraf rayonlarda seysmoloji tədqiqatların aparılmasını təmin etmək üçün iş planına 2021-2025-ci illərdə işğaldan azad olunmuş ərazilərimizdə 10 seysmik stansiyanın quraşdırılması məsələsi daxil edilib. Həmin stansiyaların hazırda mövcud olan mina təhlükəsi aradan qaldırıldıqdan sonra quraşdırılması nəzərdə tutulur.
Beynəlxalq qrant layihəsi çərçivəsində ölkəmizə 22 yeni seysmik stansiyanın gətirildiyini bildirən professor həmin stansiyalardan 3-nün fəaliyyətə başladığını, digər stansiyaların isə quraşdırılması prosesinin davam etdirildiyini deyib. O, bildirib ki, bu stansiyalardan 12-i palçıq vulkanlarının ətrafında quraşdırılacaq ki, bu da vulkanların seysmik stansiyalar vasitəsilə izlənməsi və orada gedən proseslərin öyrənilməsi sahəsində dünyada ilk nümunə olacaq.
Hesabatda, həmçinin RSXM-nin beynəlxalq əməkdaşlıq məsələlərinə də toxunulub. Bildirilib ki, hazırda 30-dan çox xarici ölkənin seysmoloji mərkəzləri ilə əməkdaşlıq edən Respublika Seysmoloji Xidmət Mərkəzinin 2021-ci ildə beynəlxalq əməkdaşlıq sahəsində də uğurlu nəticələri olub. Belə ki, il ərzində Böyük Britaniyanın Oksford Universiteti, Türkiyə Respublikası DİN-nin Təbii Fəlakət və Fövqəladə Hallar Agentliyinin (AFAD) Zəlzələ Departamenti, Ukrayna Elm və Texnologiya Mərkəzi, Avropa-Aralıq dənizi Seysmoloji Mərkəzi (EMSC), ABŞ-ın Missiru Universiteti, Fransa-Azərbaycan Universiteti, Strasburq Universiteti, Gürcüstanın İlia Dövlət Universitetinin Yer Elmləri İnstitutu və Seysmik Monitorinq Mərkəzi, Meksikanın Milli Muxtar Universiteti və Meksikanın Seysmoloji Mərkəzi, Böyük Britaniyanın Kembric Universiteti ilə ikitərəfli əməkdaşlıq və birgə layihələrin həyata keçirilməsi sahəsində mühüm müzakirələr aparılıb. Mərkəz tərəfindən respublika ərazisində baş verən zəlzələlər haqqında məlumatlar www.seismology.az saytı vasitəsilə mütəmadi olaraq operativ şəkildə ictimaiyyətə çatdırılır.
Bölmənin digər xəbərləri
