Siyasi şərhçi: “Bakı Fəaliyyətə Çağırış” Azərbaycanın bərpa modelinə beynəlxalq dəstəyi əks etdirir
Bakı, 25 may, AZƏRTAC
Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun 13-cü Sessiyasının (WUF13) yekun sənədi olan “Bakı Fəaliyyətə Çağırış”da Azərbaycanın həyata keçirdiyi bərpa və yenidənqurma modelinin xüsusi vurğulanması ölkənin son illərdə apardığı siyasətin beynəlxalq səviyyədə diqqət çəkməsinin göstəricisi kimi qiymətləndirilir.
Bunu AZƏRTAC-a açıqlamasında siyasi şərhçi Ülviyyə Zülfiqar bildirib.
O qeyd edib ki, xüsusilə işğaldan azad edilmiş ərazilərdə “Ağıllı şəhər” və “Ağıllı kənd” konsepsiyalarının tətbiqi, müasir infrastrukturun qurulması, yaşıl enerji yanaşmalarının ön plana çıxarılması və məcburi köçkünlərin mərhələli şəkildə geri dönüşünün təmin edilməsi beynəlxalq platformalarda nümunəvi model kimi təqdim olunur.
“Bu baxımdan, sənəddə Azərbaycanın təcrübəsinin qeyd edilməsi yalnız regional deyil, həm də qlobal şəhərsalma və postmünaqişə idarəçiliyi kontekstində diqqətəlayiq mesaj hesab olunur. Sənəddə məcburi köçkünlərin doğma torpaqlarına qayıdışına dair çağırışların yer alması xüsusi siyasi və humanitar əhəmiyyət daşıyır. Bu məsələ uzun illər beynəlxalq gündəmdə əsasən humanitar aspektdən təqdim olunsa da, artıq şəhərsalma, dayanıqlı inkişaf və insan təhlükəsizliyi ilə birbaşa əlaqələndirilir. Bu yanaşma göstərir ki, postmünaqişə dövründə yalnız fiziki infrastrukturun deyil, sosial həyatın, iqtisadi fəaliyyətin, insan kapitalının da bərpası əsas prioritetlərdən biridir”, – deyə siyasi şərhçi qeyd edib.

Ü.Zülfiqar əlavə edib ki, Azərbaycanın Qarabağda və Şərqi Zəngəzurda həyata keçirdiyi layihələr də məhz bu çoxşaxəli yanaşmanın nümunəsi kimi təqdim edilir.
“Bakı Fəaliyyətə Çağırış” sənədində urbisid anlayışına xüsusi diqqət ayrılması da mühüm məqamlardan biridir. Münaqişələr zamanı şəhərlərin, yaşayış məntəqələrinin və mədəni irsin məqsədli şəkildə dağıdılması beynəlxalq təhlükəsizlik və humanitar hüquq məsələsidir. Azərbaycanın işğaldan azad edilmiş ərazilərində üzləşdiyi genişmiqyaslı dağıntılar fonunda bu mövzunun WUF13 kimi qlobal platformada gündəmə gətirilməsi gələcəkdə oxşar hallara beynəlxalq reaksiyanın daha sürətli şəkildə reallaşmasına təsir göstərməyi hədəfləyir. Bu sənədin gələcəkdə münaqişədən zərər çəkmiş regionların bərpası ilə bağlı beynəlxalq mövqeyə təsir göstərəcəyi istisna deyil. Çünki burada yalnız yenidənqurma modeli deyil, dayanıqlı inkişaf, ekoloji balans, rəqəmsal həllər, sosial reinteqrasiya kimi elementlərin birgə tətbiqindən bəhs olunur”, – deyə siyasi şərhçi əlavə edib.
O hesab edir ki, WUF13 çərçivəsində qəbul edilən “Bakı Fəaliyyətə Çağırış” sənədi Azərbaycanın postmünaqişə dövründə həyata keçirdiyi siyasətin mühüm diplomatik nəticəsidir. Bu sənəd həm Azərbaycanın təcrübəsinin beynəlxalq səviyyədə tanınmasına, həm də münaqişələrdən zərər çəkmiş digər regionlar üçün yeni yanaşmaların formalaşmasına töhfə verən mühüm istinad rolunu oynayır.
Müxbir - Səbinə Əlizadə