Tomas Hoçstetler: Azərbaycan mədəniyyətlərin qovuşduğu cazibədar məkandır
Bakı, 16 may, AZƏRTAC
Bakı Ali Neft Məktəbinin (BANM) dəvəti ilə Bakıda səfərdə olmuş, Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin (BƏƏ) Abu Dabi Neft İnstitutunun prezidenti Tomas Hoçstetler ölkəmiz haqqında təəssüratları, Azərbaycan-BƏƏ təhsil əlaqələri, BANM ilə əməkdaşlıq barədə müsahibə verib.
AZƏRTAC həmin müsahibəni təqdim edir.
- Azərbaycan ilə Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri arasında təhsil sahəsində münasibətlər barədə fikirlərinizi bilmək istərdik.
- İki ölkənin təhsil sahəsindəki münasibətlərinin inkişaf etdirilməsi, zənnimcə, ən vacib məsələlərdəndir. Biz bu sahədə potensial əlaqələrin yaradılması ilə bağlı Azərbaycanda səmərəli danışıqlar apardıq və düşünürəm ki, gələcəkdə əməkdaşlıq edəcəyimiz sahədə, həmçinin bir-birimizə faydalı ola biləcək ödənişsiz proqramlar üzrə əməkdaşlığı əhatə edən sahələrdə də çoxlu təfsilatlar aşkara çıxardıq. Abu Dabi Neft İnstitutu artıq 15 ildir ki, fəaliyyət göstərir və təbii ki bizim bakalavriatdan sonrakı təhsil, magistratura və doktorantura programları üzrə daha çox təcrübəmiz var. Fikrimcə, əməkdaşlığımız üçün bu çox əhəmiyyətli və zəngin sahədir.
- Bakı Ali Neft Məktəbi ilə imzaladığınız anlaşma memorandumu hansı perspektivləri vəd edir?
-Anlaşma memorandumu, demək olar ki, anlaşmanı əldə etmək üçündür. O fakültələr və inzibati heyət arasında əməkdaşlıqla əlaqədar danışıqların aparılması üçün davamlı əsasdır. Abu Dabi Neft İnstitutunun tələbələrinin BANM-ə və bu ali məktəbinin tələbələrini Abu Dabi Neft İnstitutuna təhsil və təlim məqsədilə gətirəcək proqramlar hazırlanacaq. Tələbələrlə səmərəli söhbət apardıq və məlum oldu ki, onlar yay məktəbi çərçivəsində Abu Dabi Neft İnstitutuna gəlməyə hazırdırlar. Bu, anlaşma memorandumunun üstünlüklərdəndir, çünki bizə əməkdaşlıq sahələrini aşkarlamaq imkanı verir.
-Tələbələrimizlə bağlı təəssüratlarınızı bilmək maraqlı olardı.
- Tələbələr hər bir müəllimin həyatının ayrılmaz və önəmli hissəsini təşkil edir. Doğrusu, düşünmürdüm ki, burada belə böyük tələbə auditoriyası ilə qarşılaşacam. Fikrimcə, BANM-in tələbələri çox perspektivlidirlər və özlərini gözəl ifadə edirlər. Onların ingilis dilində danışıq qabiliyyətinin yüksək səviyyədə olması mənim nəzərimdən qaçmadı. Bu ali məktəbin tələbələrinin çox savadlı olduqlarından xəbərim var idi və bu, onların simalarında oxunurdu. Onlar məqsədyönlü və düzgün suallar verirdilər. Şadam ki, bu gənclərlə görüşə bildim. İnanıram ki, onlar təhsildə daha böyük uğur qazanacaqlar və bəziləri Abu Dabi Neft İnstitutuna səfər edə biləcək.
-Bakı Ali Neft Məktəbi və Abu Dabi Neft İnstitutu arasında nə kimi oxşarlıqlar gördünüz?
-Oxşarlıqlar var. Məsələn, hər iki ali təhsil müəssisəsi ölkənin dövlət neft şirkəti tərəfindən yaradılıb. Tələbələrin müəyyən biliklərlə təmin edilməsində, həmçinin, Abu Dabi Neft İnstitutu və Bakı Ali Neft Məktəbinin fakültələri tərəfindən təqdim olunan tədqiqatlarda da ciddi fərq yoxdur.
-Siz qərb mədəniyyətini təmsil edirsiniz. Şərq ölkəsində ali təhsil müəssisəsinə rəhbərlik etmək çətin deyil ki?
-Mən yeddi müxtəlif ölkədə işləmişəm. Üç qitədə, Avropada, Asyada və ABŞ-da inzibatı fəaliyyət göstərmişəm və təcrübəm mənə bir şeyi öyrədib: eyni yanaşmanı hər sahədə, hər istiqamətdə tətbiq etmək düzgün deyil. Misal üçün, mən özünəməxsus ənənəvi sistemin bir nümayəndəsiyəm. Demək olmaz ki, o ən mükəmməl sistemdir, lakin ümumiyyətlə, yaxşı sistemdir. Vurğuladığım kimi, bizim xüsusi özünəməxsusluğumuz var. Məsələn, biz uşaqları kiçik yaşlarından hazırlıq məktəbinə göndəririk. 12 yaşa çatanda artıq onları orta məktəblərdə oxutdururuq və bunlar ümumi məktəblərdir, çünki xüsusi incəsənət, elm və texnologiya yönümlü məktəblərin sayı bizdə azdır. ABŞ-ın ümumi məktəblərinin çoxu eynidir. Sonra ABŞ gəncləri bakalavriat səviyyəsində təhsil alır və qeyd etmək lazımdır ki, bu istiqamətdə də təhsilin iki və ya üç ili ümumi xarakter daşıyır. Yalnız dördüncü ildən təhsil xüsusi istiqamətdə davam edir. Bu cür təhsil sistemı Abu Dabi Neft İnstitutunda da tətbiq olunur. Təhsilin ilk iki ilində tələbələr humanitar, sosioloji və fiziki elmlərlə tanış olurlar. Burada İslam dini fənni də tədris olunur. Bu fənləri bütün tələbələr keçməlidirlər. Xüsusi istiqamətdə təhsilə başlamazdan öncə, biz çalışırıq ki, tələbələri müxtəlif biliklərlə təmin edək. Düşünürəm ki, bu sistem Rusiyada və hətta Avropada olan sistemdən fərqlidir, çünki orda tələbələrin orta məktəbi bitirən kimi dərhal ixtisaslaşmaları nəzərdə tutulur. Lakin mənim fikrimcə, biz tələbələrə yeni bilik istiqamətlərinin öyrənilməsində imkan yaratmalıyıq və bu, Amerika sistemının xüsusiyyəti və üstünlüyüdür. Belə bir sistem tələbələrin ümumi bilik sahələrini araşdırmalarına imkan yaradır. Eyni zamanda, biz gənclərə hərtərəfli biliyə yiyələnməyi, analitik və yaradıcı düşüncə tərzinə sahib olmağı, məntiqli sual vermək və düzgün qərar qəbul etmək bacarıqlarını aşılamağa çalışırıq.
- Yəqin ki vəzifənizlə əlaqədar gərgin iş cədvəliniz var. Asudə vaxtınızı necə keçirirsiniz?
-Pianoda ifa edirəm və çoxlu kitab oxuyuram. Mütaliəni çox sevirəm və düşünürəm ki, ədəbiyyatdan zövq almağı gənc nəslə öyrətməliyik. Çünki başqa insanların düşüncələri ilə tanışlıq əvəzolunmaz macəradır. Biz gənclərdə kitaba maraq oyatmalıyıq. Bilirəm ki, elektron əsrində bu, olduqca çətindir. Tələbələrin kitab oxumağa səbri çatmır. Təəssüf ki, biz ömründə 300 səhifəlik kitab oxumayan tələbəni məzun edirik. Bu, itirilmiş imkandır. Ona görə də biz mütləq gəncləri yazılı əsərlərlə tanış olmağa həvəsləndirməliyik.
-Azərbaycandan hansı təəssüratlarla ayrılırsız?
-Gənc olanda və Amerikada yaşayanda mənim Azərbaycanla bağlı biliklərim Xəzər dənizinin harda olması ilə məhdudlaşırdı. Sonra Vyanada siyasət elmləri üzrə ali təhsil aldığım dövrdə həmin fəndən dərs deyən professor Azərbaycan haqqında məlumat verdi. O, Azərbaycanın necə əhəmiyyətli olduğunu vurğulayırdı və ölkənizi mədəniyyətlərin qovuşduğu cazibədar məkan kimi bizə tanıtdırdı. O vaxtdan 30 il keçib. Azərbaycana gəldim və professorun sözlərinin doğruluğuna əmin oldum. Azərbaycan müxtəlif mədəniyyətlərin qovuşduğu bir məkandır. Burada insanlar çox mehriban, qonaqpərvərdirlər. Mən buraya ailəmlə yenidən gələcəm.