Tural Gəncəliyev: Fransada baş verənlər Makron hakimiyyətinin uğursuz siyasətinin nəticəsidir
Bakı, 19 oktyabr, AZƏRTAC
Bu günlərdə Fransada sosial problemlərin və ümumilikdə ölkənin idarə olunması ilə bağlı ciddi çətinliklərin yaşandığının şahidi oluruq. Bu problemlər artıq elə bir həddə çatıb ki, insanlar narazılıqlarını açıq şəkildə ifadə edir, Fransa hakimiyyətinin, xüsusilə Prezident Emmanuel Makronun həyata keçirdiyi siyasətə qarşı etirazlarını bildirirlər. Fransada baş verən etirazlar ölkənin sosial-iqtisadi vəziyyətindəki problemləri, hakimiyyətlə cəmiyyət arasında yaranmış ciddi ziddiyyətləri bir daha üzə çıxarır.
Bu fikirləri AZƏRTAC-a açıqlamasında Milli Məclisin deputatı Tural Gəncəliyev bildirib.
Deputat qeyd edib ki, Fransada sosial narazılıqların kökləri əvvəlki illərə gedib çıxır. “Sarı jiletlilər” hərəkatı, pensiya islahatlarına qarşı keçirilən etirazlar bunun bariz nümunəsidir. Bu dəfə isə Fransada ciddi sosial məsələlər yenidən gündəmə gəlib. İnsanların yaşayış səviyyəsi, iqtisadi problemlər, təhsil sahəsindəki çətinliklər, eləcə də ölkənin Avropa İttifaqı daxilində və öz daxilində üzləşdiyi problemlər cəmiyyətlə Makron hakimiyyəti arasında ciddi ziddiyyətlər yaradıb. Son illərdə Makronun həm daxili, həm də xarici siyasətinin uğursuzluğu bu qarşıdurmanı daha da dərinləşdirib. Makron hazırda ictimai dəstək baxımından da ciddi çətinliklərlə üzləşir və onun reytinqi hakimiyyətə gəldiyi dövrdən bəri ən aşağı səviyyəyə enib. Bütün bunlar Fransanın həm beynəlxalq aləmdə, həm də ölkə daxilində həyata keçirdiyi siyasətin nəticələrini yenidən qiymətləndirməsini zəruri edir.
Fransanın Azərbaycana qarşı siyasəti və beynəlxalq təşkilatlarda ikili standartlar
T.Gəncəliyev vurğulayıb ki, Fransanın problemləri yalnız daxili siyasətlə məhdudlaşmır. Ölkənin dünyanın müxtəlif regionlarında, o cümlədən Yaxın Şərqdə, Şimali Afrikada və Cənubi Qafqazda yürütdüyü siyasət ciddi suallar doğurur. Xüsusilə Azərbaycanın ərazi bütövlüyünə qarşı Fransanın nümayiş etdirdiyi mövqe diqqət çəkir. Fransa istər torpaqlarımızın Ermənistan tərəfindən işğal altında saxlanıldığı dövrdə, istərsə də sülh prosesi mərhələsində Ermənistan daxilində revanşist meyillərin gücləndirilməsinə yönələn addımlar atıb. Fransanın Avropa institutlarındakı fəaliyyəti də destruktiv xarakter daşıyıb. Avropa Şurası Parlament Assambleyası, Avropa Parlamenti və digər Avropa institutlarında Fransanın tutduğu mövqe, həmin qurumların imkanlarından istifadə edərək islamofob, türkofob və azərbaycanofob siyasət yürütməsi dəfələrlə müşahidə olunub. Fransanın bu institutların mənzil-qərargahlarının öz ərazisində yerləşməsindən istifadə edərək onları öz siyasi iradəsindən asılı vəziyyətə salmağa çalışmasının da şahidi olmuşuq. Avropa Şurasında və Avropa Parlamentində Azərbaycana qarşı yönələn kampaniyaların əsas təşəbbüskarlarından biri məhz Fransa olub. Makronun hakimiyyətə gəlməsindən sonra Fransa hökuməti həmin kampaniyaların aparıcı qüvvəsinə çevrilib. Bu gün Fransada yaşanan hadisələr müəyyən mənada ölkənin öz siyasətinə yenidən nəzər salması üçün ciddi bir dərs olmalıdır. Küçələrdə baş verən zorakılıqlar, etirazçılara, o cümlədən şagirdlərə qarşı güc tətbiqi, şəhərlərdə yaranan gərginlik və iğtişaşlar Fransa hakimiyyətinin həm daxili, həm də xarici siyasətdə yol verdiyi yanlışlıqları bir daha gündəmə gətirir. Başqa ölkələrə hüquq və ədalət dərsi keçən, beynəlxalq hüququn prinsiplərini müdafiə etdiyini iddia edən Fransa öz ərazisində baş verən hadisələrə eyni meyarlarla yanaşmalıdır. Digər dövlətlərə qarşı beynəlxalq hüquqdan və beynəlxalq təşkilatların imkanlarından siyasi təzyiq vasitəsi kimi istifadə edən ölkə bir gün oxşar problemlərlə özünün də üzləşə biləcəyini nəzərə almalı idi. Bu gün baş verənlər həmin reallığı bir daha ortaya qoyur.
Müstəmləkəçilik siyasəti və Fransanın dərinləşən sosial-iqtisadi problemləri
T.Gəncəliyev bildirib ki, Fransa, ilk növbədə, öz çatışmazlıqlarını görməli, həyata keçirdiyi siyasətin nəticələrini obyektiv qiymətləndirməli və yanlış yanaşmalarını dəyişməlidir. Bu baxımdan, ölkənin müstəmləkəçilik tarixinə və həmin siyasətin müasir dövrdəki təzahürlərinə diqqət yetirilməlidir. XVIII–XIX əsrlərdən etibarən Yaxın Şərqdə, Şimali Afrikada və digər bölgələrdə həyata keçirilən müstəmləkəçilik siyasəti sonrakı dövrlərdə yeni formalarda davam edib. “Françafrique” adlandırılan yanaşma çərçivəsində Fransanın Afrika ölkələri üzərində təsirini qorumaq cəhdləri, həmin ölkələrin resurslarından faydalanması və onların iqtisadi baxımdan özündən asılı vəziyyətdə saxlanılması ilə bağlı tənqidlər bu gün də gündəmdədir. Fransa uzun illər ərzində müstəmləkəçilik siyasəti vasitəsilə müxtəlif ölkələrin resurslarından bəhrələnməsinə baxmayaraq, hazırda özü də iqtisadi durğunluq və ciddi sosial problemlərlə üzləşir. Əhalinin yaşayış səviyyəsi ilə bağlı narazılıqların artması və insanların Makron hakimiyyətinə qarşı etirazlara qoşulması bu ziddiyyəti daha aydın göstərir. Əgər bu qədər uzun müddət başqa ölkələrin resurslarından istifadə olunubsa, lakin nəticədə əhalinin rifahı ilə bağlı problemlər aradan qalxmırsa, deməli, Fransanın siyasi və iqtisadi idarəetmə modelində ciddi çatışmazlıqlar mövcuddur. Bu vəziyyət Fransa elitasının və bütövlükdə Avropa İttifaqı çərçivəsində formalaşmış bəzi siyasi yanaşmaların kimlərin maraqlarına xidmət etdiyi barədə də düşünməyə əsas verir. Müstəmləkəçilik və neomüstəmləkəçilik siyasəti nəticəsində əldə edilən imkanlar bütün vətəndaşların rifahının yüksəldilməsinə xidmət etmirsə, bu, həmin siyasətin mahiyyətini və prioritetlərini şübhə altına alır. Görünən odur ki, belə yanaşmalar daha çox müəyyən siyasi və iqtisadi dairələrin maraqlarını təmin edir, Avropa cəmiyyətlərinin geniş təbəqələrinin sosial rifahına isə gözlənilən töhfəni vermir.
Müxbir- Səbinə Əlizadə
Bölmənin digər xəbərləri
