“Türk xalqlarının inteqrasiyasında Birinci Türkoloji Qurultayın rolu” - elmi konfrans
Bakı, 11 fevral, AZƏRTAC
Fevralın 11-də AMEA-nın akademik Ziya Bünyadov adına Şərqşünaslıq İnstitutunda “Türk xalqlarının inteqrasiyasında Birinci Türkoloji Qurultayın rolu” mövzusunda respublika elmi konfransı işə başlayıb.
İnstitutdan AZƏRTAC-a bildirilib ki, konfrans Birinci Türkoloji Qurultayın 100 illik yubileyinə həsr edilib.
Konfransın açılışında AMEA-nın vitse-prezidenti, Şərqşünaslıq İnstitutunun direktoru akademik Gövhər Baxşəliyeva diqqətə çatdırıb ki, Birinci Türkoloji Qurultay ilk dəfə Türk dünyasının mədəni birliyinin və mənəvi bağlılığının elmi müzakirəsini apararaq türkoloji elmləri sistemli şəkildə beynəlxalq arenaya təqdim edib. Qurultayın dilçilik, latın qrafikalı əlifba, orfoqrafiya, ədəbiyyat, tarix, folklor, incəsənət, etnoqrafiya, terminologiya və metodika kimi aktual məsələləri əhatə etdiyini deyən akademik səsləndirilmiş 38 məruzədə türkologiyanın fundamental problemlərinin müzakirə olunaraq konkret qərarların qəbul olunduğunu qeyd edib.
Hazırda türk dövlətləri ilə sıx inteqrasiyanın dövlət siyasətinin əsas prioritetlərindən olduğunu deyən akademik G.Baxşəliyeva Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Birinci Türkoloji Qurultayın 100 illik yubileyinin keçirilməsi haqqında Sərəncam imzaladığını, həmin sənədə əsasən ölkəmizdə yüksəksəviyyəli tədbirlərin keçirildiyini və bu əlamətdar tarixin müasir elmi-nəzəri yanaşmalar, ortaq dəyərlər kontekstində AMEA-da da qeyd olunduğunu bildirib.
Konfransın açılışında AMEA-nın Nəsimi adına Dilçilik İnstitutunun direktoru filologiya elmləri doktoru, professor Nadir Məmmədli Birinci Türkoloji Qurultayın əsas siyasi məqamlarına toxunaraq, burada əsas məqsədin SSRİ-nin türk xalqlarının latın əlifbasına keçid olduğunu bildirib. Professor çıxışında Qurultayın məhz Bakıda keçirilməsinin səbəblərinə və digər mühüm məqamlara da toxunub.
Şərqşünaslıq İnstitutunun İran tarixi və iqtisadiyyatı şöbəsinin baş elmi işçisi tarix elmləri doktoru, professor Solmaz Rüstəmova-Tohidi “Birinci Türkoloji Qurultayın “görünməyən” tərəfləri” mövzusunda məruzəsində Qurultayın keçirilməsini şərtləndirən mühüm obyektiv tarixi-mədəni səbəblər arasında sovet hökumətinin bilavasitə dövlət maraqlarından irəli gələn konkret siyasi məqsədlərdən bəhs edib. Professor bu sırada Qurultayın əsasən əlifba islahatı ilə bağlı çağırılmasını və onun latın qrafikasına keçidin qarşısında duran maneələri aradan qaldırmaq üçün yeni bir strateji məqsəd kimi irəli sürüldüyünü xüsusi qeyd edib. Arxivlərdə “tamamilə məxfi” qrifi ilə saxlanılan bir sıra sənədlərdən Qurultayın hazırlıq prosesindən başlayaraq son gününə qədər sovet partiya orqanlarının ciddi nəzarəti altında işləməsinin aydın olduğunu deyən məruzəçi onun gedişinin ciddi surətdə tənzimləndiyini, nəticələrinin və qəbul ediləcək qərarların müzakirələrdən asılı olmayaraq əvvəlcədən müəyyənləşdirildiyini vurğulayıb.
Daha sonra “Türk dünyasının iqtisadi inteqrasiyasında Azərbaycan Respublikasının rolu”, “Birinci Türkoloji Qurultayın Türk dövlətlərinin birliyindəki rolu”, “V.V.Bartoldun Birinci Türkoloji Qurultaydakı məruzəsində türk islam mədəniyyətinə baxış” mövzularında məruzələr dinlənilib.
Konfrans işini “Birinci Türkoloji Qurultay: elmi irsi və müasir türkologiyanın inkişafına təsiri” və “Türk xalqları tarixinin, dil və ədəbiyyatşünaslığının aktual məsələləri” bölmələrində davam etdirib. Konfransa sabah yekun vurulacaq.
Bölmənin digər xəbərləri
