20 Yanvar hadisələri Azərbaycan xalqının milli azadlıq hərəkatının yüksəliş zirvəsidir
Bakı, 17 yanvar (AZƏRTAC ). 1990-cı ilin 20 Yanvar hadisələri Azərbaycan xalqının təkcə faciəsi deyil, həm də tarixinin ən şərəfli səhifələrindən biri, milli azadlıq hərəkatının yüksəliş zirvəsidir.
AZƏRTAC xəbər verir ki, bu sözlər yanvarın 17-də Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsində faciənin 24-cü ildönümü ilə əlaqədar keçirilən tədbirdə səslənmişdir.
Mərasim iştirakçıları əvvəlcə Vətənimizin azadlığı və istiqlaliyyəti uğrunda canlarını qurban vermiş şəhidlərimizin əziz xatirəsini bir dəqiqəlik sükutla yad etmişlər.
Komitənin aparat rəhbəri Elmar Hüseynzadə tədbiri giriş sözü ilə açaraq Ümumxalq Hüzn Günü olan 20 Yanvar faciəsinin 24-cü ildönümü ilə əlaqədar şəhər və rayonlarda, idarə və təşkilatlarda anma mərasimlərinin keçirildiyini bildirmişdir. Natiq keçmiş sovet imperiyasının rəhbərlərinin xalqımıza qarşı törətdikləri bu müdhiş cinayətin nəticəsində yüzlərlə günahsız insanın həlak və şikəst olduğunu diqqətə çatdırmışdır. Buna baxmayaraq 20 Yanvar hadisələri Azərbaycan xalqının milli bütövlüyünü təsdiqləyən ən böyük hadisələrdən biri kimi tarixin yaddaşına əbədi həkk edilmişdir.
Komitənin şöbə müdiri Cahangir Qocayev hadisələrin səbəblərini və mahiyyətini xronoloji ardıcıllıqla açıqlamışdır. Nəzərə çatdırılmışdır ki, keçmiş SSRİ rəhbərliyinin Azərbaycan xalqının demokratiya və milli azadlıq uğrunda mübarizəsini boğmaq məqsədi daşıyan vandal hərəkəti nəticəsində 1990-cı il yanvarın 19-dan 20-nə keçən gecə Bakıda görünməmiş vəhşiliklərə yol verilmiş, günahsız insanlar, o cümlədən uşaqlar, qocalar, qadınlar amansızlıqla qətlə yetirilmiş, yüzlərlə adam müxtəlif dərəcəli bədən xəsarəti almış, şikəst olmuşdur.
Böyük itkilərlə, günahsız insanların qətli ilə nəticələnən 20 Yanvar faciəsi M.Qorbaçovun və digər cinayətkar imperiya rəhbərliyinin Azərbaycana qarşı xəyanətkar siyasətinə dözməyən, öz azadlığına, müstəqilliyinə can atan xalqımızın həm də mübarizliyini, əyilməzliyini, məğrurluğunu nümayiş etdirmişdir.
Vurğulanmışdır ki, 1990-cı ilin yanvarından sonra Azərbaycanda hakimiyyətdə olan siyasi qüvvələrin bu məsələdə ilk vəzifəsi faciəni təhlil etmək, günahkarları üzə çıxarmaq və dövlət səviyyəsində siyasi-hüquqi qiymət vermək olsa da, respublika əhalisinin təkidli tələblərinə baxmayaraq, faktiki olaraq heç bir tədbir görülməmişdir. Respublikanı bu faciəyə gətirib çıxarmış səriştəsiz rəhbərlər vətənpərvərlik hisslərindən məhrum olduqlarından, habelə öz şəxsi ambisiyalarının əsirinə çevrildiklərindən xalqın gözünə pərdə asmaq niyyətinə düşmüşdülər.
1990-cı ilin iyulunda Moskvadan Vətənə qayıdan ümummilli lider Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə Naxçıvan Muxtar Respublikasının Ali Məclisində 20 Yanvar faciəsinə ilk dəfə siyasi-hüquqi qiymət verən sənəd qəbul edilmişdir. Naxçıvan Ali Məclisində qəbul edilmiş və 20 Yanvar faciəsinə ilk siyasi-hüquqi qiymət verən, eyni zamanda, Azərbaycan xalqının ümumi rəyini özündə təcəssüm etdirən bu qərar ulu öndər Heydər Əliyev qətiyyətinin təzahürü kimi tarixə düşmüşdür.
Yalnız Azərbaycan xalqının ümummilli lideri Heydər Əliyevin ölkə rəhbərliyinə qayıdışından sonra 1990-cı ilin 20 Yanvar hadisələrinin hüquqi müstəvidə əsl mahiyyəti açıqlanmışdır.
C.Qocayev çıxışında geniş ictimaiyyətə məlum olmayan daha bir məsələyə toxunmuşdur. Bildirilmişdr ki, bu yaxınlarda Dövlət İdarəçilik Akademiyasının dosenti Elçin Əhmədovun müəllifliyi ilə dərc olunmuş kitabda Ermənistan-Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ hadisələrinin necə başlanması xronoloji ardıcıllıqla verilmiş, həmin dövrdə bununla bağlı dünya mətbuatında gedən yazılara və faktlara istinad edilmişdir. Həmin faktlara əsasən erməni millətçiləri hələ 1984-1985-ci illərdən etibarən keçmiş SSRİ Nazirlər Sovetinə və Mərkəzi Komitənin Siyasi Bürosuna Dağlıq Qarabağın Ermənistana birləşdirilməsi ilə bağlı çoxsaylı müraciətlər etmişlər. Artıq o dövrdə SSRİ hakimiyyətinin rəhbərlərindən biri olan ulu öndər Heydər Əliyevə qarşı təzyiqlərə başlanılmış və o, 1987-ci ildə vəzifəsindən uzaqlaşdırılmışdır.
Digər maraqlı faktlardan biri də odur ki, 1985-1986-cı illərdə Kreml sahiblərinin “xeyir-duası” ilə xaricdə yaşayan ermənilərin Ermənistana köçürülməsi prosesinə başlanılmış və bunun davamı olaraq Qarabağ hadisələrinin alovlanmasında məxsusi “xidmətlər” göstərmiş erməni millətçilərinin “KRUNK” təşkilatı yaradılmışdır.
Mərasimdə çıxış edənlər vurğulamışlar ki, Heydər Əliyevin siyasi kursunu uğurla davam etdirən Prezident İlham Əliyev də 20 Yanvar şəhidlərinin xatirəsinin uca tutulmasına, şəhid ailələrinin sosial məsələlərinin həllinə xüsusi diqqət göstərir. Dövlətimizin başçısı 1990-cı ilin yanvarında şəhid olmuş oğul və qızlarımızın xatirəsinin əbədiləşdirilməsi, onların ailələrinin, övladlarının sosial müdafiəsinin gücləndirilməsi üçün mühüm sənədlər imzalamışdır.
Tədbir iştirakçıları qeyd etmişlər ki, həmin gün öz ölkəsinin, xalqının azadlığını, şərəf və ləyaqətini uca tutan vətən övladları canlarından keçərək şəhidlik zirvəsinə ucalmışlar. Vətənin azadlığı, suverenliyi uğrunda özlərini qurban verən şəhidlərin xatirəsi həmişə qəlbimizdə yaşayacaqdır.