Bakı, 30 may, AZƏRTAC

Mayın 30-da Sahibə Qafarovanın sədrliyi ilə Milli Məclisin yaz sessiyasının sonuncu plenar iclası keçirilib.

AZƏRTAC xəbər verir ki, əvvəlcə Milli Məclisin sədri Azərbaycanın Müstəqillik Günündə Laçın Beynəlxalq Hava Limanının açılışından danışıb. Bildirib ki, strateji əhəmiyyət daşıyan bir ərazidə hava limanının açılması ərazi bütövlüyünü və suverenliyini təmin etmiş Azərbaycanın yeni milli hədəflərə doğru inamla irəlilədiyini göstərən son dərəcə önəmli hadisədir. Hava limanının açılışında qardaş Türkiyə Cümhuriyyəti rəhbərinin iştirakı Azərbaycan və Türkiyəni bir-birinə bağlayan strateji müttəfiqlik əlaqələrinin sarsılmazlığını bir daha nümayiş etdirdi.

Müstəqillik Günündə Laçında Azərbaycan-Türkiyə-Pakistan Zirvə görüşünün də keçirildiyini qeyd edən sədr bildirib ki, bu görüş ortaq dəyərləri bölüşən üç dost və qardaş ölkənin strateji birliyinin yeni bir təzahürü oldu. Zirvə görüşündə qəbul edilmiş qərarlar dost və qardaş ölkələrin ən müxtəlif sahələrdə əməkdaşlığında yeni mərhələ açacaq.

Sonra iclasda cari məsələlərin müzakirəsi keçirilib. Müzakirələrdə çıxış edən deputatlar mayın 28-də Laçında keçirilmiş Azərbaycan, Türkiyə və Pakistan dövlət başçılarının Zirvə görüşünün ölkəmizin xarici siyasətində dostluq, qardaşlıq və strateji əməkdaşlıq münasibətlərinin önəmli yer tutduğunu bir daha nümayiş etdirdiyini vurğulayıblar. Bu üç dövlətin siyasi, iqtisadi və müdafiə məsələlərinə dair birgə mövqeyindən söhbət açıblar. Laçında sürətli yenidənqurma və bərpa işlərinin həyata keçirildiyini diqqətə çatdıraraq, burada istifadəyə verilmiş hava limanının həm strateji, həm də Şərqi Zəngəzurun iqtisadi inkişafı, habelə turizmin genişləndirilməsi, sərmayələrin cəlb edilməsi baxımından vacibliyindən bəhs ediblər.

Müzakirələr zamanı deputatlar bir sıra digər aktual məsələlər barədə də öz fikirlərini bölüşüblər.

Sonra Sahibə Qafarova iclasda 10 məsələnin müzakirə ediləcəyini söyləyib. O, birinci məsələnin Gender bərabərliyinin təmin edilməsinə nəzarəti həyata keçirən icra hakimiyyəti orqanının 2024-cü ildə fəaliyyəti haqqında məlumat olduğunu bildirib.

Bu məsələ ilə əlaqədar iclasda iştirak edən Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsinin sədri Bahar Muradova komitənin 2024-cü il üzrə məlumatını slaydlar vasitəsilə təqdim edib. O bildirib ki, 3 bölmədən ibarət məlumat 62 dövlət orqanı, 76 yerli icra hakimiyyəti və Naxçıvan Muxtar Respublikasından daxil olan informasiyalar, Dövlət Statistika Komitəsinin və digər dövlət orqanlarının məlumatları əsasında hazırlanıb. Qeyd edib ki, məlumata gender büdcəsi, gender bərabərliyinin tədrisi, COP29, gender məsələləri üzrə məsul şəxslərin fəaliyyətləri, qızların təhsilinə dəstək layihələri və azadlıqdan məhrum edilmiş şəxslərlə bağlı yeni hissələr daxil edilib.

Diqqətə çatdırılıb ki, məlumatın I bölməsində normativ hüquqi bazanın təkmilləşdirilməsi, gender əsaslı ayrı-seçkilik halları ilə bağlı mövcud vəziyyət, idarəetmədə qadın və kişilərin təmsilçiliyi barədə məlumatlar öz əksini tapıb.

2024-cü ildə qanunvericiliyə edilən dəyişikliklər barədə söhbət açan komitə sədri Ailə Məcəlləsinin nikah yaşının bir ildən çox olmayaraq azaldılmasını nəzərdə tutan müvafiq maddəsinin ləğv edildiyini, erkən evlilik və məişət zorakılığı ilə bağlı cinayət və inzibati məsuliyyəti nəzərdə tutulan subyektlərin dairəsinin genişləndirildiyini, ümumi bioloji baba və nənəsi olan qohumlar arasında nikahın bağlanmasının qadağan edildiyini, qısamüddətli mühafizə orderinin müddətinin artırıldığını, zərərçəkmiş şəxslərə dövlət vəsaiti hesabına pulsuz hüquqi yardımın göstərilməsi qaydasının təsdiq edildiyini, məişət zorakılığının qarşısının alınması üzrə monitorinq və əlaqələndirmə mexanizminin yaradıldığını söyləyib.

Çıxışının sonunda Bahar Muradova Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsinin gender bərabərliyinin təmin edilməsi istiqamətində aidiyyəti qurumlarla səmərəli əməkdaşlığı davam etdirdiyini, bu sahədə uğurlu nəticələr əldə olunduğunu bildirib.

Sonra parlamentin Ailə, qadın və uşaq məsələləri komitəsinin sədri Hicran Hüseynova Gender bərabərliyinin təmin edilməsinə nəzarəti həyata keçirən icra hakimiyyəti orqanının illik məlumatı barədə rəhbərlik etdiyi komitənin rəyini diqqətə çatdırıb.

Komitə sədri Azərbaycanda gender bərabərliyinin təmin edilməsinin prioritet məsələlərdən olduğunu, bu sahədə mövcud qanunvericilik bazasına əsasən qadınlara bərabər imkanların yaradıldığını, ictimai həyatın bütün sahələrində onların fəal iştirakı üçün mühüm işlərin görüldüyünü bildirib.

O, “Gender (kişi və qadınların) bərabərliyinin təminatları haqqında” Qanunun icrası ilə bağlı parlamentdə davamlı olaraq müvafiq tədbirlərin, görüşlərin həyata keçirildiyini söyləyib. Müzakirəyə təqdim olunan Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsinin illik məlumatında bütün sahələr üzrə aparılan ətraflı təhlillərə dair göstəricilərin, əldə edilən uğurlu nəticələrin, təklif və tövsiyələrin, habelə qarşıda duran vəzifələrin əks olunduğunu deyib.

Məsələ ətrafında müzakirələrdə çıxış edənlər öz fikir və qeydlərini bildiriblər.

Müzakirələrin sonunda Gender bərabərliyinin təmin edilməsinə nəzarəti həyata keçirən icra hakimiyyəti orqanının 2024-cü ildə fəaliyyəti haqqında məlumatı nəzərə alınıb.

S.Qafarova növbəti məsələnin üçüncü oxunuşda “Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinin Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabinetinə etimad məsələsinin həll edilməsi hüququnun əlavə təminatları haqqında” Azərbaycan Respublikasının Konstitusiya Qanununda dəyişiklik edilməsi barədə Konstitusiya qanununun layihəsi olduğunu deyib.

Sonra Hüquq siyasəti və dövlət quruculuğu komitəsinin sədri Əli Hüseynli bu məsələ barədə məlumat verib. O, əvvəlki oxunuşlarda sənədin ətraflı müzakirə edildiyini, səslənən fikirlərə münasibət bildirildiyini söyləyib, layihənin olduğu kimi səsə qoyulmasını xahiş edib.

Sənəddə nəzərdə tutulan dəyişikliyə uyğun olaraq Nazirlər Kabinetinin hesabatının vaxtı iki orqan arasında razılaşdırılmaqla və hər iki orqanın iş qrafikinə daha uyğun vaxtda müəyyən ediləcək. Layihədə hesabatın verilməsi vaxtının martın 31-dək, yəni ilin I rübü ilə məhdudlaşıdırlması təklif olunur.

Konstitusiya Qanununun layihəsi səsə qoyularaq üçüncü oxunuşda qəbul edilib.

Sahibə Qafarova xatırladıb ki, Konstitusiya qanunları Milli Məclisdə iki dəfə səsə qoyulur. O, bu gün birinci səsvermənin keçirildiyini, 6 aydan sonra bu Konstitusiya Qanununa ikinci səsvermədə münasibət bildiriləcəyini qeyd edib.

Milli Məclisin sədri növbəti məsələnin “Azərbaycan Respublikası Hökuməti ilə Çin Xalq Respublikası Hökuməti arasında ümumvətəndaş pasportlarına malik vətəndaşların vizadan qarşılıqlı azad edilməsi haqqında Saziş”in təsdiq edilməsi barədə qanun layihəsi olduğunu deyib. O, beynəlxalq sazişlə bağlı olduğuna görə bu qanun layihəsinin “Normativ hüquqi aktlar haqqında” Konstitusiya Qanununun tələbinə uyğun olaraq, bir oxunuşda baxılıb, qəbul ediləcəyini söyləyib.

Sonra Beynəlxalq münasibətlər və parlamentlərarası əlaqələr komitəsinin sədri Səməd Seyidov həmin qanun layihəsini təqdim edib. O, dünyanın aparıcı ölkələrindən olan Çin Xalq Respublikası ilə imzalanmış bu sənədin xüsusi önəm kəsb etdiyini deyib. Azərbaycanla Çin arasında münasibətlərin iqtisadi, humanitar, nəqliyyat, enerji, beynəlxalq təhlükəsizlik sahələrində strateji xarakter daşıdığını bildirib. Hər iki ölkənin bir-birinin ərazi bütövlüyünü və suverenliyini dəstəklədiyini qeyd edib.

Sazişə əsasən, hər iki ölkənin ümumvətəndaş pasportuna malik vətəndaşları qarşı tərəfin ərazisinə vizasız şəkildə daxil ola bilər və orada hər dəfə maksimum 30 gün, həmçinin ardıcıl 180 günlük müddət ərzində ümumilikdə 90 gündən artıq olmamaq şərti ilə qala bilərlər. Saziş yalnız qısamüddətli səfərləri əhatə edir. Qarşı tərəfin ərazisində 30 gündən artıq qalmaq, yaşamaq, əmək fəaliyyəti ilə məşğul olmaq, təhsil almaq, media və digər icazə tələb edən sahələrdə fəaliyyət göstərmək üçün vətəndaşlar əvvəlcədən viza və müvafiq icazə almalıdırlar.

Qanun layihəsi səsə qoyularaq qəbul edilib.

Parlamentin spikeri gündəliyin növbəti beş məsələsinin ikinci oxunuşda qanun layihələri olduğunu bildirib.

Sonra parlamentin Hüquq siyasəti və dövlət quruculuğu komitəsinin üzvü Bəhruz Məhərrəmov Cinayət Məcəlləsində və Cinayət-Prosessual Məcəllədə dəyişiklik edilməsi haqqında (ikinci oxunuş) qanun layihəsi barədə söhbət açıb. O, birinci oxunuşda təqdimat zamanı sənəd haqqında ətraflı məlumat verildiyini deyib və onun növbəti dəfə dəstəklənməsini xahiş edib.

İclasda Hüquq siyasəti və dövlət quruculuğu komitəsinin üzvü Əminə Ağazadə Azərbaycan Respublikasının Cinayət Məcəlləsində, Cinayət-Prosessual Məcəlləsində və İnzibati Xətalar Məcəlləsində dəyişiklik edilməsi haqqında qanun layihəsini (ikinci oxunuş) təqdim edib. O, birinci oxunuş zamanı məsələ barədə ətraflı məlumat verildiyini, komitəyə əlavə təklifin daxil olmadığını deyib, sənədin olduğu kimi səsə qoyulmasını xahiş edib.

Sonra parlamentin Səhiyyə komitəsinin sədri Əhliman Əmiraslanov Əmək Məcəlləsində, “Əhalinin sağlamlığının qorunması haqqında”, “Özəl tibb fəaliyyəti haqqında” və “Dərman vasitələri haqqında” qanunlarda dəyişiklik edilməsi barədə (ikinci oxunuş) qanun layihəsinə dair məlumatı təqdim edib.

Qeyd edilib ki, sənədin qəbulu ölkəmizdə tibb mütəxəssislərinin bilik və bacarıqlarının səviyyəsinin artırılmasını təmin edəcək, əhaliyə keyfiyyətli tibbi xidmətlərin göstərilməsinə mühüm töhfə verəcək.

Sonra Hüquq siyasəti və dövlət quruculuğu komitəsinin sədri Əli Hüseynli “Pasportlar haqqında” və “Dövlət qulluğu haqqında” Azərbaycan Respublikasının qanunlarında dəyişiklik edilməsi barədə qanun layihəsini (ikinci oxunuş) təqdim edib. O, birinci oxunuş zamanı məsələ barədə ətraflı məlumat verildiyini və sənədin deputatlar tərəfindən dəstəkləndiyini bildirib, ikinci oxunuşda səsə qoyulmasını xahiş edib.

Komitə sədri Əli Hüseynli isə İnzibati Xətalar Məcəlləsində dəyişiklik edilməsi haqqında qanun layihəsi (ikinci oxunuş) barədə məlumat verib. O qeyd edib ki, layihənin məqsədi bütün inzibati xətalar haqqında protokol və qərarları ümumiləşdirərək, onun uçotunun izlənilməsi üçün "İCMAL" informasiya sisteminin yaradılmasıdır.

Qanun layihələri səsə qoyularaq ikinci oxunuşda qəbul edilib.

Milli Məclisin sədri gündəliyin son iki məsələsinin birinci oxunuşda qanun layihələri olduğunu bildirib və deputatlardan çıxışlar zamanı birinci oxunuşun tələblərini nəzərə almalarını xahiş edib.

Sonra “İcra məmurları haqqında”, “İcra haqqında” və “Ədliyyə orqanlarında qulluq keçmə haqqında” qanunlarda dəyişiklik edilməsi barədə qanun layihəsi birinci oxunuşda müzakirəyə təqdim olunub. Qanun layihəsinin əhəmiyyətindən söz açan Hüquq siyasəti və dövlət quruculuğu komitəsinin sədri Əli Hüseynli təklif olunan dəyişikliklərin ədliyyə orqanlarında keçirilən islahatların yeni mərhələsi ilə bağlı olduğunu deyib. Bildirilib ki, təqdim olunan qanun layihəsinin əsas mahiyyəti ədliyyə orqanlarının xüsusi xəzinə hesabının yaradılmasından ibarətdir. Bu hesabın yaradılmasında məqsəd nazirliyin hesabına daxil olan maliyyə vəsaitlərinin vahid hesaba cəmlənməsi, həmin vəsaitlər hesabına ədliyyə orqanlarında çalışan əməkdaşların maddi təminatının və sosial müdafiəsinin gücləndirilməsidir.

Gündəliyin sonuncu məsələsi - Vergi Məcəlləsində, “Bələdiyyələrin statusu haqqında”, “Bələdiyyələrin maliyyəsinin əsasları haqqında”, “Bələdiyyə torpaqlarının idarə edilməsi haqqında”, “Yerli (bələdiyyə) vergilər və ödənişlər haqqında” və “Bələdiyyələrin vergi xidməti orqanı haqqında Əsasnamənin təsdiq edilməsi barədə” qanunlarda dəyişiklik edilməsi haqqında qanun layihəsi (birinci oxunuş) ilə bağlı Regional məsələlər komitəsinin sədri Siyavuş Novruzov məlumat verib.

Bildirib ki, Azərbaycan Prezidentinin Sərəncamı ilə təsdiq edilmiş “Korrupsiyaya qarşı mübarizənin gücləndirilməsinə dair 2022-2026-cı illər üçün Milli Fəaliyyət Planı”nda yerli özünüidarəetmə sahəsində korrupsiyaya şərait yaradan səbəblərin aradan qaldırılması ilə bağlı tədbirlərin görülməsi və bu sahədə qanunvericiliyin təkmilləşdirilməsi nəzərdə tutulur. Qeyd edilib ki, təklif olunan müvafiq dəyişikliklər də Milli Fəaliyyət Planında qeyd edilən tədbirlərin təmin edilməsi məqsədi ilə hazırlanıb. Belə ki, "Bələdiyyələrin statusu haqqında" Qanuna təklif olunan yeni maddə bələdiyyələrin vahid informasiya sisteminin yaradılmasını nəzərdə tutur. Vahid informasiya sisteminin yaradılması bələdiyyələrin fəaliyyətində hüquqpozmaların qarşısının alınmasına və şəffaflığın artırılmasa xidmət edəcək. Sözügedən sistemin yerli büdcənin gəlirləri hesabına maliyyələşdirilməsi təklif olunur. Qanun layihəsində təklif olunan digər dəyişikliklər isə, bələdiyyə bildirişlərinin elektron qaydada göndərilməsini nəzərdə tutur.

Deputatların fikirləri dinlənildikdən sonra hər iki qanun layihəsi səsə qoyularaq birinci oxunuşda qəbul olunub.

Gündəlikdəki məsələlər başa çatdıqdan sonra Milli Məclisin sədri bildirib ki, bu gün yaz sessiyasının son iclasıdır. O qeyd edib ki, Konstitusiyanın 88-ci maddəsinin II hissəsinə uyğun olaraq, 85 deputat növbədənkənar sessiyanın çağırılması üçün ona müraciət edib və iyun ayında Milli Məclisin növbədənkənar sessiyası olacaq.

Sonra yaz sessiyasının yekunları barədə məlumat verən Milli Məclisin sədri qeyd edib ki, sessiya ərzində parlamentin 14 iclası keçirilib, 65 qanun qəbul edilib. Başqa sözlə, 55 qanunda, o cümlədən 2 Konstitusiya qanununda dəyişiklik qəbul edilib, 8 beynəlxalq sənəd təsdiqlənib.

Sahibə Qafarova Milli Məclisin yaz sessiyasını bağlı elan edib.

İclasın sonunda Azərbaycan Respublikasının Dövlət Himni səsləndirilib.

Bununla da Milli Məclisin 2025-ci il yaz sessiyasının sonuncu plenar iclası başa çatıb.