Avropa Şurası Azərbaycanla münasibətləri normallaşdırmaq istəyirsə, selektiv yanaşmadan imtina etməlidir - ŞƏRH
Bakı, 3 iyul, AZƏRTAC
AŞPA Prezidenti Petra Bayrın Azərbaycanla bağlı səsləndirdiyi fikirlər ilk baxışdan qanunun aliliyi və insan hüquqlarının müdafiəsi prinsiplərinə əsaslanan mövqe kimi təqdim olunsa da, son 30 ilin təcrübəsi Assambleyanın Cənubi Qafqaz məsələlərində ardıcıl, qərəzsiz və obyektiv yanaşma nümayiş etdirə bilmədiyini göstərir.
Bu fikirləri AZƏRTAC-a açıqlamasında Milli Məclisin deputatı Rizvan Nəbiyev səsləndirib.
Onun fikrincə, uzun illər ərzində AŞPA beynəlxalq hüququ kobud şəkildə pozaraq Azərbaycan ərazilərini işğal altında saxlayan Ermənistanla Azərbaycan arasında süni tarazlıq yaratmağa çalışmaqla həm öz imicinə, həm də qarşılıqlı etimad mühitinə ciddi zərbə vurub. İşğalçı tərəflə işğaldan əziyyət çəkən tərəfə eyni və balanslaşdırılmış yanaşmanın nümayiş etdirilməsi isə beynəlxalq hüququn mahiyyətinə zidd olmaqla yanaşı, Azərbaycanın Avropa institutlarına olan etimadını da əhəmiyyətli dərəcədə sarsıdıb.
“Azərbaycan 2020-ci ildə öz ərazi bütövlüyünü və suverenliyini bərpa etməklə BMT Nizamnaməsinin, Helsinki Yekun Aktının uzun illər ərzində pozulmuş fundamental prinsiplərinin icrasını faktiki olaraq təmin etdi. Qanunun aliliyini öz fəaliyyətinin əsas prinsipi kimi təqdim edən AŞPA-dan gözlənilən məhz bu reallığı obyektiv qiymətləndirmək idi. Lakin Assambleya öz qərəzli yanaşmasını dəyişmədi, yeni siyasi və hüquqi reallıqları əməkdaşlıq üçün əsasa çevirə bilmədi. AŞPA əvvəlki siyasi stereotipləri modifikasiya olunmuş şəkildə, ayrı-ayrı marginal qüvvələrin maraqlarına uyğun davam etdirdi”, - deyə deputat vurğulayıb.
R.Nəbiyev bildirib ki, ərazilərin işğaldan azad edilməsindən sonra AŞPA-nın Azərbaycana qarşı tənqidlərinin artması həmin qurum daxilindəki bəzi dairələrin ölkəmizə münasibətini açıq şəkildə ortaya qoyur və bu, onların fəaliyyətində də öz əksini tapır. Bunun ən bariz nümunələrindən biri Azərbaycanda ağır hərbi cinayətlər, terror aktları, müharibə cinayətləri və insanlıq əleyhinə cinayətlərdə ittiham olunan bəzi şəxslərin Avropa institutları tərəfindən “siyasi məhbus” kimi təqdim edilməsidir. Bu yanaşma beynəlxalq humanitar hüququn və cinayət ədalətinin prinsipləri ilə uzlaşmır və Azərbaycanda minlərlə müharibə qurbanının hüquqlarına hörmətsizlik kimi qiymətləndirilir.
Deputat, həmçinin qeyd edib ki, AŞPA uzun illər ərzində Azərbaycanın təxminən bir milyon qaçqın və məcburi köçkünün fundamental hüquqlarının pozulması, etnik təmizləmə, yaşayış məntəqələrinin tamamilə dağıdılması, mədəni irsin məhv edilməsi və minlərlə itkin düşmüş şəxsin taleyi ilə bağlı eyni səviyyədə prinsipial mövqe nümayiş etdirməyib. Onun fikrincə, bu selektiv yanaşma insan hüquqlarının universallığı prinsipinə ziddir.
Rizvan Nəbiyevin sözlərinə görə, Azərbaycanın AŞPA ilə münasibətlərində əsas problem dialoqun olmaması deyil, dialoqa yanaşmanın mahiyyətidir. Bərabərhüquqlu tərəfdaşlıq qarşılıqlı hörmət, suverenliyə ehtiram və beynəlxalq hüququn bütün dövlətlər üçün eyni şəkildə tətbiq edilməsini tələb edir. Azərbaycan dəfələrlə bəyan edib ki, Avropa Şurasının əsasında dayanan dəyərlər üzrə konstruktiv dialoqa açıqdır. Lakin bu dialoq qarşılıqlı hörmət əsasında qurulmalı, ikili standartlardan uzaq olmalı və regionda yaranmış yeni siyasi, hüquqi reallıqları nəzərə almalıdır. Təzyiq dili, siyasi şərtləndirmə və selektiv yanaşma isə zəiflədilmiş etimadı bir az da sarsıdır.
“Nəzərə almaq lazımdır ki, Azərbaycan dövlət suverenliyini bərpa etməklə, həm də 30 il ərzində işğal altında pozulmuş fundamental insan hüquqlarının bərpası üçün hüquqi və faktiki şərait yaratdı. Dövlət orqanlarının həmin ərazilərdə yurisdiksiyasının bərpası məhz qanunun aliliyinin təmin olunması deməkdir. Bu reallığın AŞPA tərəfindən fəaliyyətində hələ də nəzərə alınmaması Assambleyanın obyektivliyi ilə bağlı suallar doğurur.
Əgər Avropa Şurası Azərbaycanla münasibətləri həqiqətən normallaşdırmaq istəyirsə, ilk növbədə, selektiv yanaşmadan imtina etməli və Azərbaycanla siyasi ultimatumlar deyil, qarşılıqlı etimad və bərabərhüquqlu tərəfdaşlıq prinsipləri əsasında dialoq qurmalıdır”, - deyə Milli Məclisin deputatı vurğulayıb.