Azərbaycan hökuməti Dünya Ticarət Təşkilatına üzvlük istiqamətində tələb olunan bütün şərtlərə əməl edir
Bakı, 17 fevral (AZƏRTAC). Azərbaycanın Dünya Ticarət Təşkilatına (DTT) üzvlüyündə əsas məqsəd ölkənin iqtisadi inkişafının stimullaşdırılmasıdır. O da vurğulanmalıdır ki, DTT sazişləri və qaydaları çərçivəsində qurum üzvləri üçün iqtisadiyyatın, yerli sənayenin və yerli bazarın qorunması imkanları mövcuddur.
Azərbaycan bu quruma üzv olmaq üçün uzun və planlı mərhələlərdən keçmişdir. Üzvolma niyyətini əks etdirən müraciət 1997-ci il iyunun 23-də təşkilatın katibliyinə təqdim edilmişdir. İyulun 16-da DTT katibliyində Azərbaycan üzrə işçi qrupu yaradılmışdır. İşçi qrupunun 1-ci iclası 2002-ci ildə Cenevrədə keçirilmişdir. 2004-cü ildən başlayaraq işçi qrupunun iclasları hər il keçirilir. 2002-ci il iyunun 7-də Azərbaycan üzrə işçi qrupunun birinci iclasının keçirilməsi ilə respublikamızın DTT-yə üzv olması prosesinin növbəti - danışıqlar mərhələsi başlanmışdır.
Cenevrədə DTT-nin 28 üzv ölkəsinin iştirakı ilə keçirilmiş Azərbaycan üzrə işçi qrupunun birinci iclasında xarici ticarət rejimi haqqında Memorandum və üzv ölkələrin suallarına verilmiş cavablar müzakirə edilmişdir. Üzv ölkələr üzvolma istiqamətində aparılan işlərdə Azərbaycana hər cür kömək göstərilməsinə hazır olduqlarını bildirmişlər. Türkiyə, Avropa İttifaqı, Amerika Birləşmiş Ştatları və eləcə də bir sıra beynəlxalq təşkilatların xətti ilə Azərbaycana texniki və institusional yardımın göstərilməsi xüsusi qeyd olunmuşdur. İclasda Kanada, Avstraliya, Avropa İttifaqı, eləcə də ABŞ tərəfindən yenidən çoxsaylı suallar təqdim olunmuşdur.
Beşinci iclasın sonunda Azərbaycan üzrə ilk ümumiləşdirici sənədin - Faktlar İcmalının hazırlanmasına dair qərar qəbul edilmişdir. Sənəd DTT katibliyi tərəfindən hazırlanaraq Azərbaycan tərəfinə təqdim olunmuşdur. Sənədə əlaqədar qurumlar tərəfindən baxılmış və rəy bildirilmişdir.
2010-cu ilin oktyabrında Cenevrədə Azərbaycanın DTT-yə üzv olması üzrə işçi qrupunun 8-ci iclası keçirilmişdir. İclasda danışıqlar qrupunun rəhbəri, xarici işlər nazirinin müavini Mahmud Məmmədquliyev Azərbaycan hökumətinin davamlı sosial-iqtisadi inkişaf, ölkə iqtisadiyyatının şaxələndirilməsi və qeyri-neft sektorunun inkişafı məsələlərinə mühüm əhəmiyyət verdiyini vurğulamış, bu istiqamətdə son dövrlərdə görülən işlər barədə məlumat vermişdir. Bildirilmişdir ki, Azərbaycanın milli iqtisadi maraqlarını və həssaslıqlarını özündə təsbit edən mallar, xidmətlər üzrə təkmilləşdirilmiş təkliflər və digər sənədlər hazırlanaraq DTT katibliyinə və əlaqədar ölkələrə təqdim olunmuşdur, növbəti ikitərəfli danışıqların keçirilməsi planlaşdırılır. Nazir müavini Azərbaycan tərəfindən hazırlanmış “inkişaf etməkdə olan ölkə” statusu ilə əlaqədar əsaslandırma, Azərbaycan Respublikası qanunvericiliyinin DTT qaydalarına uyğunlaşdırılması istiqamətində aparılan işlər, ötən il hazırlanmış və təsdiq olunmuş normativ-hüquqi sənədlər haqqında da məlumat vermişdir. İclasda iştirak edən bir sıra ölkələrin - Türkiyə, ABŞ, Kanada, Hindistan, Pakistan, Norveç, Yaponiya, habelə Aİ nümayəndələrinin çıxışlarında Azərbaycanın DTT-yə üzvlüyünün dəstəkləndiyi, ölkəmiz tərəfindən bu istiqamətdə həyata keçirilmiş tədbirlər və onların nəticələrinin müsbət qiymətləndirildiyi bildirilmişdir.
Azərbaycan DTT-yə üzvlüklə bağlı indiyədək 4 ölkə ilə ikitərəfli protokol imzalamışdır. İlk ikitərəfli protokol 2007-ci ildə Türkiyə, 2008-ci ildə isə Oman və Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri ilə imzalanmışdır. 2010-cu ildə isə Azərbaycan Gürcüstanla ikitərəfli protokol imzalamışdır.
Azərbaycan hökuməti bu quruma üzvolma istiqamətində tələb olunan bütün şərtlərə əməl edir. Qanunvericilik bazası təkmilləşdirilir, ölkənin dünyadakı statusunun yüksəldilməsi istiqamətində islahatlar aparılır. Üzvolma prosesi çərçivəsində Azərbaycan Sorğu Mərkəzi də yaradılmışdır. Sorğu Mərkəzini yaratmaqla ölkəmiz Dünya Ticarət Təşkilatına daxilolma istiqamətində vacib addımlardan birini atmışdır.
Hazırda ölkəmizdə antikorrupsiya və antiinhisarçılıq tədbirləri geniş vüsət almışdır. Bu da ticarətin inkişafındakı maneələrin aradan qaldırılmasına və Azərbaycanın DTT qarşısında etibarının daha da artmasına təkan verəcəkdir.
Azərbaycanın bu quruma nə vaxt daxil olacağı barədə suala gəldikdə isə, buna indi dəqiq cavab vermək mümkün deyildir. Adətən hər hansı bir vaxt məhdudiyyətindən söhbət gedə bilməz, çünki bu, danışıqların təbiətindən irəli gəlir. Burada nəzərə alınmalıdır ki, Azərbaycan istənilən halda öz milli inkişaf məqsədlərinin və maraqlarının müdafiəsini əsas götürür. Lakin yeni üzv olmuş dövlətlərin təcrübəsinə əsasən demək olar ki, bu müddət 5-10 il həddindədir. Bəzi hallarda isə bu, daha çox davam edir. Məsələn, bu proses Çində 15 il, Ukraynada 14 il və Səudiyyə Ərəbistanında 13 il davam etmişdir.
Aygün Əliyeva
AZƏRTAC-ın müxbiri
Bölmənin digər xəbərləri
