Fevralin 28-də Baş Prokurorluqda respublika hərbi, Naxçıvan Muxtar Respublikası, Bakı şəhər prokurorluqlarının rəhbər heyətinin, rayon (şəhər) və ərazi hərbi prokurorlarının iştirakı ilə Azərbaycan prokurorluğu orqanları tərəfindən 2002-ci ildə görülmüş işlərin müzakirəsinə həsr olunmuş geniş kollegiya iclası keçirilmişdir. 

Kollegiya iclasında hesabat məruzəsi ilə çıxış edən Baş prokuror Zakir Qaralov qeyd etmişdir ki, Azərbaycan xalqı və bütövlükdə respublikamız üçün uğurlu bir dövr olan 2002-ci il ərzində ölkə Prezidenti Heydər Əliyevin müdrik rəhbərliyi altında həyata keçirilən uzaqgörən və məqsədyönlü siyasət nəticəsində dövlətçiliyimizin və ictimai-siyasi sabitliyin daha da möhkəmləndirilməsi, demokratik, hüquqi dövlət quruculuğu, xalqın maddi rifahının durmadan yüksəldilməsinə real təminatlar yaradan iqtisadi tərəqqinin təmin edilməsi yolunda mühüm addımlar atılmışdır.

Kollegiya iclası Azərbaycan Prezidenti Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə “Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasına dəyişikliklər edilməsi haqqında” referendum aktı layihəsinin ümumxalq səsverməsinə çıxarılması böyük siyasi əhəmiyyətə malik olan tədbir kimi yüksək qiymətləndirilmiş, cəmiyyətimizin daha da demokratikləşdirilməsi, insan hüquq və azadlıqlarının daha etibarlı müdafiəsi üçün yeni təminatlar yaradılması yolunda mühüm əhəmiyyət kəsb edən referendum aktı layihəsinin əhali arasında təbliği işində prokurorluq əməkdaşlarının yaxından iştirakı qeyd edilmişdir.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2000-ci il aprelin 26-da prokurorluq orqanlarının rəhbər işçiləri ilə görüşündən sonrakı dövr ərzində prokurorluqda həyata keçirilən hərtərəfli islahatlar və struktur dəyişiklikləri prosesi əsasən başa çatdırılmış, prokurorluq mahiyyətcə yenidən formalaşdırılmış, onun səmərəli və məqsədyönlü fəaliyyəti üçün qanunvericilik əsasları və digər təminatlar yaradılmışdır. Respublika Prezidenti tərəfindən təsdiq edilmiş “Prokurorluğa işə qəbul olunmaq üçün namizədlərlə müsabiqə keçirilməsi qaydaları haqqında” Əsasnaməyə müvafiq olaraq, ötən il 60 ştat vahidi üzrə prokurorluğa işə qəbulun test imtahanı və söhbətdən ibarət müsabiqə əsasında həyata keçirilməsi məhkəmə-hüquq islahatları çərçivəsində prokurorluqda aparılan islahatların mühüm uğuru kimi dəyərləndirilmişdir.

Dövlətimizin başçısı Heydər Əliyevin “Azərbaycan Respublikası prokurorluq orqanları işçilərinin maddi və sosial təminatı haqqında” 2002-ci il 8 oktyabr tarixli Sərəncamı ilə prokurorluq əməkdaşlarının əmək haqlarının əhəmiyyətli dərəcədə artırılması, onların maddi və sosial təminatı məsələlərinin beynəlxalq standartlara uyğunlaşdırılması dövlət səviyyəsində göstərilən etimad və qayğının nəticəsi kimi yüksək qiymətləndirilmişdir.

Daha sonra baş prokuror cinayətkarlığa qarşı mübarizənin kəsərliliyinin daha da artırılmasını, digər hüquq-mühafizə orqanları, ilk növbədə daxili işlər və milli təhlükəsizlik nazirlikləri ilə işgüzar münasibətlərin qurulması nəticəsində hesabat dövründə respublika üzrə qeydə alınan qəsdən adamöldürmə, quldurluq və oğurluq, qəsdən bədənə ağır xəsarət yetirmə və dələduzluq kimi təhlükəli cinayətlərin sayının əhəmiyyətli dərəcədə azalmasını, bir sıra ağır və xüsusilə ağır, o cümlədən keçmiş illərdə törədilməklə açılmamış qalan cinayətlərin açılmasının, cinayətkarların məsuliyyətə cəlb olunmalarının təmin edilməsini xüsusi vurğulamışdır. Respublika Baş Prokurorluğu və Daxili İşlər Nazirliyi tərəfindən həyata keçirilmiş birgə istintaq və əməliyyat-axtarış tədbirləri nəticəsində 1994-2000-ci illər ərzində törədilmiş 10-na yaxın adam oğurluğu cinayətlərinin açılması, belə təhlükəli əməlləri törədən 25 nəfərin məsuliyyətə cəlb edilməsi və məhkəmələr tərəfindən uzunmüddətli azadlıqdan məhrumetmə cəzalarına məhkum olunması müsbət tədbirlər kimi qiymətləndirilmişdir.

Hesabat ili ərzində Bakı şəhər prokurorluğu orqanları tərəfindən şəhərin digər hüquq-mühafizə orqanları ilə əlaqəli şəkildə cinayətkarlığa qarşı mübarizə işinin səmərəliliyinin artırılması istiqamətində görülən tədbirlərin də müəyyən müsbət nəticələrə gətirib çıxardığı, müxtəlif kateqoriyadan olan ağır cinayətlərin sayının əhəmiyyətli dərəcədə azaldığı, keçmiş illərdən açılmamış qalan 4 qəsdən adam öldürmə cinayətinin açılması və təqsirkar şəxslərin məsuliyyətə cəlb edilməsi diqqətə çatdırılmışdır.

Azərbaycanda kriminogen durumun 1993-cü ildən başlayaraq sabitləşməsi prosesi, ilk növbədə, ölkə Prezidenti Heydər Əliyev tərəfindən respublikada əmin-amanlıq və ictimai-siyasi sabitlik yaratmaq istiqamətində həyata keçirilən dövlət siyasətinin məntiqi nəticəsi olduğu xüsusi vurğulanmışdır.

Hesabat dövründə cinayətkarlığa qarşı mübarizə sahəsində müsbət nəticələrin əldə edilməsinə baxmayaraq, qeydə alınmış ölümlə nəticələnən yol-nəqliyyat hadisələrinin, xuliqanlıq və avtonəqliyyatın qaçırılması cinayətlərinin əhəmiyyətli dərəcədə artmasının, bir sıra ağır və xüsusilə ağır cinayətlərin açılmamış qalmasının digər hüquq-mühafizə orqanları ilə birlikdə mübarizə işinin düzgün təşkili üçün əlavə tədbirlərin görülməsinə, fəaliyyət istiqamətləri üzrə prokurorluğun işinin səmərəliliyinin artırılmasına ciddi zərurət yaratdığı diqqətə çatdırılmışdır.

Azərbaycan prokurorluğunun beynəlxalq əlaqələrinin daha da inkişaf etdirilməsi istiqamətində həyata keçirilən tədbirlər içərisində 80-dən çox dövlətin prokurorlarını birləşdirən Beynəlxalq Prokurorlar Assosiasiyası İcraiyyə Komitəsinin növbəti iclasının ötən il mayın 16-17-də Bakı şəhərində keçirilməsi, İcraiyyə Komitəsinin üzvlərinin dövlətimizin başçısı Heydər Əliyev tərəfindən qəbul edilməsinin əhəmiyyəti qeyd edilmişdir.

Kollegiya iclasında həmçinin “Prokurorluq haqqında” Qanunda nəzərdə tutulmuş fəaliyyət istiqamətləri üzrə işin səmərəliliyinə mənfi təsir göstərən nöqsan və çatışmazlıqlar ətraflı təhlil olunmaqla ibtidai araşdırmaya prosessual rəhbərliyin, istintaq və dövlət ittihamının müdafiəsi işinin keyfiyyətinin daha da artırılması, müəyyən edilmiş istintaq müddətlərinin və təqsirləndirilən şəxslərin müdafiə hüquqlarının pozulması, hüquqi və fiziki şəxslərə vurulmuş maddi zərərlərin ödənilməməsi kimi halların aradan qaldırılması, ibtidai araşdırmaya prosessual rəhbərliyin səmərəliliyinin artırılması üçün konkret vəzifələr müəyyənləşdirilmişdir.

Azərbaycanda bazar iqtisadiyyatının, özəl sektorun və azad sahibkarlığın inkişafına maneçilik törədən əsassız yoxlamalar keçirilməsi təcrübəsinə birmənalı münasibət bildirilərək, bu halların aradan qaldırılması üçün konkret vəzifələr nəzərdə tutulmuş, ölkəmizdə həyata keçirilən islahatların mənafeyinə qəsd edən belə hərəkətlərin qarşısının alınması üçün ən qəti tədbirlərin görülməsi bütün tabe prokurorlardan tələb edilmişdir.

Hesabat məruzəsində kadrların seçilib yerləşdirilməsi, onların nəzəri və peşə hazırlıqlarının artırılması, prokurorluğun kadr korpusunun sağlamlaşdırılması istiqamətində görülən tədbirlərdən də ətraflı bəhs edilərək, 2002-ci ildə xidməti vəzifələrinin icrasına məsuliyyətlə yanaşan və peşəkarlığı ilə seçilən 19 prokurorluq əməkdaşının prokuror vəzifələrinə irəli çəkilmələri müsbət hal kimi qiymətləndirilmişdir. Eyni zamanda, kadrların nəzəri və peşə hazırlıqlarının artırılması işinin daha da təkmilləşdirilməsi, Baş Prokurorluğun Ali Attestasiya Komissiyasının, fəaliyyəti yeni məzmunda bərpa edilmiş Kadrlar idarəsinin tədris mərkəzinin fəaliyyətinin səmərəliliyinin artırılması, bütün tabe prokurorluqlarda icra və əmək intizamının möhkəmləndirilməsi üçün konkret vəzifələr müəyyənləşdirilmişdir.

Prokurorluq orqanlarının qarşısında duran vəzifələrin düzgün həllində, fəaliyyət istiqamətləri üzrə işin səmərəliliyinin artırılmasında çapdan buraxılmış “Azərbaycan Respublikası Baş Prokurorunun əsas əmr və göstərişləri” kitabı və “Azərbaycan Respublikası prokurorluq orqanları işçilərinin attestasiyasının keçirilməsində istifadə olunacaq suallar toplusu”nun əhəmiyyəti diqqətə çatdırılmışdır. Kollegiya iclasında çıxış edənlər hesabat məruzəsində qaldırılan məsələlərə münasibətlərini bildirmiş, prokurorluğun işinin zəruri tələblər səviyyəsində təşkili və mövcud çatışmazlıqların aradan qaldırılması yolları barədə öz təkliflərini bildirmişlər.

Kollegiya iclasına yekun vuran Baş prokuror Zakir Qaralov qeyd etmişdir ki, aparılmış islahatlar nəticəsində tamamilə yeniləşmiş Azərbaycan Respublikası Prokurorluğu orqanları bundan sonra da öz fəaliyyətlərini ölkə rəhbəri tərəfindən göstərilən etimada və qayğıya layiq səviyyədə təşkil edəcək, dövlətçiliyimizin maraqlarının, qanunun aliliyinin, insan hüquq və azadlıqlarının etibarlı müdafiəsinin, cinayətkarlığa qarşı səmərəli və kəsərli mübarizənin təmin olunması üçün zəruri tədbirlər görəcəkdir.