Heydər Əlirza oğlu adi bir ailədə dünyaya gəlib milyonların, elin övladına çevrilmişdi. Dünyadan köçəndə isə təkcə evdən və eldən yox, millətdən getdi.

Azərbaycanımızın son otuz ildən artıq bir dövrü ümummilli liderimizin adı ilə bağlıdır. Bu illər ərzində ictimai-siyasi, iqtisadi və mədəni həyatımızın bütün sahələrində nə qazanmışıqsa, nəyə nail olmuşuqsa, hamısı bu dahi şəxsiyyətin xidmətidir. Bunu təkcə biz demirik. Qardaş Türkiyənin 9-cu Prezidenti Süleyman Dəmirəl kimi görkəmli siyasətçilərin dilindən də səslənir: “Azərbaycanda nə varsa, hamısı Heydər Əliyevin xidmət göstərdiyi vaxt yaradılmışdır”. O, daim canından artıq sevdiyi Azərbaycanın tərəqqisi üçün çalışmış, xalqının zəngin mədəniyyəti, böyük tarixi keçmişi ilə fəxr etmişdir. Ölkəmiz məhz bu Böyük Azərbaycanlının rəhbərliyi altında bir dövlət kimi zamanın ağır və sərt sınaqlarından çıxmışdır.

Bu siyasət nəhəngi və dövlət xadimi, dünya azərbaycanlılarının şəksiz lideri hələ sağlığında canlı əfsanəyə çevrilmişdi. Uzaqgörən şəxsiyyət kimi tarixi hadisələrin gedişini irəlicədən görən, taleyüklü qərarlar qəbul edilərkən əsl vətənpərvər mövqeyi nümayiş etdirən, xalqın, Azərbaycan dövlətinin mənafeyini hər şeydən uca tutan Heydər Əliyev fenomeni həmişə diqqəti cəlb etmiş, onun heyranlıq doğuran siyasi fəaliyyəti dünya miqyasında yüksək qiymətləndirilmişdir.

Onun 1993-cü ilin yayında hakimiyyətə qayıdışını ümid və sevinclə qarşılamışdıq. Millətinin şöhrətli oğlu bu ümidləri doğrultdu. Qədirbilən xalqımız həmin günü Milli Qurtuluş günü kimi müstəqil Azərbaycanın tarixinə yazmışdır. Ötən on il müddətində müdrik dövlət başçısının rəhbərliyi altında on əsrə bərabər yol keçmişik, ölkəmizin sosial-iqtisadi həyatının bütün sahələrində yüksəlişə nail olmuşuq. Ümummilli liderin irəli sürdüyü “Azərbaycançılıq” ideyası artıq 50 milyonluq bir xalqın məfkurəsinə çevrilmişdir. Dünya azərbaycanlılarının lideri Azərbaycanı onların hamısının vətəninə çevirə bilmişdir, güclü diaspor formalaşmaqdadır. Bu gün Heydər Əliyevin məharəti sayəsində Azərbaycan həm bölgədə, həm də dünyada nüfuz qazanmışdır. Dünya siyasət meydanında cərəyan edən proseslərə təsir baxımından öz sözü, öz sanbalı ilə seçilən Heydər Əliyevin siyasi zəkası sayəsində Azərbaycanın beynəlxalq aləmdən təcrid olunmaq təhlükəsi arxada qalmışdır...

Qırx gündür ki, millət ovunmur, için-için göynəyir. Heydərsevərlər bu böyük şəxsiyyətin yarımçıq qalmış işləri üçün təəssüf hissi keçirir. Deyirlər ki, həyatda əvəzolunmaz heç nə, heç kəs yoxdur, bütün yaralar əvvəl-axır sağalır. Lakin müasir dünyanın ən aktual çağırışlarına cavab vermək bacarığı ilə son yüzilliyin tanınmış siyasi xadimləri sırasında həmişəlik öz layiqli yerini tutmuş, xalqımızın yetirdiyi nadir dövlət xadimlərindən olan Heydər Əliyev itkisi əvəzsizdir, bir çox siyasi xadimin edə bilmədiyini və edə bilməyəcəyini gerçəkləşdirmiş Heydər Əliyev itkisi qaysaqlanmayan yaradır.

...18 yanvar 2004-cü il. Xəzrinin bir az da artırdığı soyuğa baxmayaraq, sübh tezdən Fəxri xiyabana insan axını başlayır.

Fəxri xiyabanın girişində sıxlıqdır. Paytaxt sakinləri, respublikanın müxtəlif bölgələrindən gəlmiş Heydərsevərlər Böyük Azərbaycanlının müqəddəs ruhu qarşısında baş əyib məzarı üstünə gül qoymaq üçün səbirlə növbə gözləyirlər.

AZƏRTAC-ın müxbiri Beyləqan rayonunun İmamverdilər kəndindən gəlmiş 82 yaşlı QULAM ABBASOVUN ürək sözlərini dinləyir: “Gecə qatarla gəlmişəm. Yol boyu ancaq böyük şəxsiyyət barədə düşünmüşəm. Ürəyim köksümə sığmırdı. Belə nəhəng Kişini itirdiyimizə heç inana bilmirəm. İndicə gülümsər simasını görəndə sanki bir az ovundum. Məzarı önündə ruhuna həmyerlilərim adından dua oxuyub təsəlli tapdım. Rəhmətlik rayonumuzda dəfələrlə olub. Qabaqcıl əmək adamlarını - pambıqçıları, mexanizatorları adbaad tanıyırdı. Söhbət zamanı elə şərait yaradırdı ki, respublikanın rəhbəri olduğunu unudub yaxın yoldaş kimi qəlbindəkiləri açıb tökürdün. Çox humanist adam idi. Prezident olduğu müddətdə dəfələrlə amnistiya haqqında fərman imzalayıb, minlərlə ailəni sevindirib. Hələ mən ona ünvanlanmış ərizələrə əsasən, işlərinə yenidən baxılıb azadlığa buraxılanları, birdəfəlik bəraət alanları demirəm. İki dəfə qəbulunda olmuşam. Hər ikisində məsələm müsbət həll olunub. Millətin atası, güvənc yeri idi. Yaxşı ki, ocağında layiqli övladı qalıb. İnanırıq ki, cavan Prezidentimiz İlham Əliyev atasının - türk dünyasının fəxri Heydər Əliyevin yolunu davam etdirəcək, onun yarımçıq işlərini başa çatdıracaqdır. Allah rəhmət eləsin”.

Ümummilli liderimizin respublikaya rəhbərlik etdiyi 70-ci illərdə müxtəlif məsul vəzifələrdə çalışmış KAMAL ƏZİZOV İsmayıllı rayonundan gəlib: “Məni sübh tezdən buraya əbədi Prezidentimizə məhəbbətim gətirib. Daşı daş üstə qoyana, tikib-yaradana böyük hörmətim var. Belə adamları görəndə rəğbətimi gizlədə bilmirəm. Rəhmətlik qurucu idi. Həm özündən əvvəl tikilənlərin qayğısına qalır, həm də özü tikib ucaldırdı. Respublikamızın şəhərlərinin, demək olar, hamısını gəzmişəm. Onların hər birində neçə-neçə tarixi-memarlıq abidələri vardır. XX əsrin 70–ci illərinə qədər bu abidələr bərbad vəziyyətdə idi. Heydər Əliyev respublikanın rəhbəri olandan sonra həmin yadigarlara yeni həyat verildi. O, Azərbaycan xalqının tarixi keçmişində, mənəvi mədəniyyəti tarixində iz qoymuş böyük şəxsiyyətləri də əbədiləşdirmək qayğısına qalırdı. Heydər Əliyevin bu təəssübkeşliyi sayəsində Bakının ən görkəmli yerlərində xalqımızın milli varlığının daşıyıcısı olan böyük insanların əzəmətli heykəlləri ucaldılmış, ev-muzeyləri yaradılmışdır. İsmayıllı rayonu vaxtilə zəlzələdən xeyli ziyan çəkmişdi. Heydər Əliyevin qayğısı sayəsində rayon mərkəzi yenidən tikildi. Allah rəhmət eləsin, qəbri nurla dolsun”.

...İzdiham getdikcə artır. Lakin ətrafda lal sükutdur. İnsanlar ulu öndərin ruhuna dua oxumaq, eyni zamanda, özləri təskinlik tapmaq üçün hüznlə güllərə qərq olmuş məzarın önündən keçirlər. Mənəvi borclarını yerinə yetirib Fəxri xiyabandan çıxanlara yaxınlaşırıq.

SAMİRƏ İSMAYILOVA ələbə: “Qırx gündür xalqımız üzüntü, kədər içindədir. Çünki öz müdrik və dünya şöhrətli bir oğlunu – Heydər Əliyev kimi dahi şəxsiyyətini itirmişdir. Prezident Heydər Əliyevin elmə, təhsilə diqqətini, gənclərə sonsuz məhəbbətini, atalıq qayğısını, gələcək nəslin sağlam böyüməsi və inkişafı üçün göstərdiyi xidmətləri heç vaxt unutmaq mümkün deyil. Onun əziz xatirəsi qəlblərdə daim yaşayacaqdır. Allah rəhmət eləsin, qəbri nurla dolsun!”

FAMİL MEHDİYEV paytaxt sakini: “Bilirsiniz, dünyada Heydər Əliyev kimi çox nadir şəxsiyyətlər olub ki, ölkəni məhv olmaq təhlükəsindən, xalqın birliyinə nail olsun, hərc-mərclikdən, anarxiyadan qurtarsın, əmin-amanlıq yaratsın və yeni dövlət qursun. Hamımız 1990-cı illərin əvvəllərini, ondan sonrakı dövrlərdə baş vermiş təxribatları, dövlət çevrilişlərinə cəhdləri yaxşı xatırlayırıq. Bütün bunlara sinə gərmək hər oğulun işi deyildi. Ancaq ümummilli liderimiz, sözün əsl mənasında, xalqının çox sevimli oğlu Heydər Əliyev kimi müdrik insan öz qətiyyəti, düşünülmüş siyasəti ilə bunu etdi, xarici və daxili düşmənlərin arzularını gözündə qoydu, ölkəmizi ağ günə çıxardı. Respublikamızın iqtisadi tərəqqisinə nail olan və digər mühüm işlər görən, son dərəcə müsbət keyfiyyətlərə sahib olan belə bir dahi şəxsiyyətin dünyadan getməsi, təbii ki, nəinki Azərbaycan xalqını, həm də bütün türk dünyasını sarsıtdı.

Millətimizin başı sağ olsun. Qoy Allah-Təala ona rəhmət eləsin, yerinə yetirə bilmədiyi arzuları özünün layiqli davamçısı hörmətli Prezidentimiz İlham Əliyev həyata keçirsin”.

...Ulu öndərin məzarını ziyarət etmək üçün Fəxri xiyabana gələnlərin sayı getdikcə artır. Nazirlik, komitə və təşkilatların nümayəndələri ilə yanaşı, ucqar rayonlardan gəlmiş insanlar ümummilli liderimizə olan sonsuz məhəbbətini bir daha nümayiş etdirirlər. Məzarın üstü və ətrafı tər çiçəklər, qərənfillərlə dolur.

AZƏRTAC-ın müxbirinin diqqətini pirani bir qoca cəlb edir. Bu Ağcabədi rayonu Kəbirli kəndinin sakini, iki şəhid atası ƏLİ ÇOBANOVDUR: “Mən bu dünyanın ağrı-acısını çox görmüşəm. İki övladım şəhid olub. Amma tək mənim deyil, minlərlə ata-ananın övladı şəhid olub. Əgər elimizin ağsaqqal, müdrik oğlu, möhtərəm Heydər Əliyev 1993-cü ildə hakimiyyətə qayıtmasaydı, şəhidlərimizin sayı yüz minlərlə olardı. Azərbaycana qayıdan kimi hər şeyi öz nəzarətinə götürdü, müharibəni dayandırdı. Bununla da biz çox şey qazandıq. Heydər Əliyev gəlməsəydi, bəlkə də Ağcabədi, Beyləqan və Bərdəni, digər rayonlarımızı da itirə bilərdik. Varından-yoxundan asılı olmayaraq, kişinin sərvəti onun yaxşı övladının olmasındadır. Heydər Əliyev bizim üçün müstəqil Azərbaycan dövləti yaradıb və məmləkəti ləyaqətlə idarə edə biləcək yaxşı övlad - İlham kimi oğul böyüdüb. Biz indən belə İlham Əliyevin ətrafında birləşməliyik. Ona görə ki, məhz o, bizi xoşbəxt gələcəyə aparacaq”.

HƏSƏN BAĞIROV: “Mən Cəbrayıl rayonunun Soltanlı kəndindən məcburi köçkünəm. Heydər Əliyevin məzarını ziyarət etmək, heç olmazsa, bununla dahi insanın qarşısında borcumuzu ödəmək istəyirik. O, biz qaçqın və məcburi köçkünlərin ümid yeri idi. Onun yoxluğu birinci bizə, doğma yurd-yuvalarından didərgin düşmüşlərə dərddir. Düzdür, dünyada heç kim və heç nə əbədi deyil. Amma Heydər Əliyev tarix boyu bizim qəlbimizdə əbədi yaşayacaq. Allah ona rəhmət eləsin, məzarı nurla dolsun, ruhu şad olsun!”

... Qəmli musiqi sədaları altında tutduğu vəzifəsindən, kimliyindən asılı olmayaraq, insanlar məzara doğru axışır. Polis, hərbçi, dənizçi və daha kimlər, kimlər... Ziyarətə gələnlər arasında Qarabağ müharibəsi əlilləri də var. Onlardan birinə yaxınlaşırıq. QARDAŞXAN MEHDİYEV: “Mən torpaqlarımızın azadlığı uğrunda döyüşlərdə sağlamlığımı itirmişəm. Həyatdan gedə də bilərdim. Amma Heydər Əliyevin qayğısı məni həyata qaytardı. Bu gün o, yoxdur, mən isə yaşayıram. Yaşamağım üçün də ona borcluyam. Çoxları elə bilir ki, o dövrdə müharibə ilə torpaqlarımızı ala bilərdik. Amma bu, mümkün deyildi. Heydər Əliyev hakimiyyətə gələndən bir az sonra atəşkəsə nail oldu. Birinci növbədə ölkəmizin iqtisadi inkişafına diqqət yetirdi. Sonra ordu quruculuğuna başlandı. Ona görə ki, yalnız iqtisadiyyatı güclü olan dövlət hər şeyə qadirdir. Heydər Əliyevin yaratdığı bugünkü ordu da hər şeyə qadirdir. Ümid edirik ki, onun layiqli davamçısı Ali Baş Komandan, Prezident İlham Əliyev bu ordunun gücündən istifadə edib torpaqlarımızı geri qaytara biləcək. Biz yenə də onun əmrini yerinə yetirməyə hazırıq”.

RÜKƏXAN RÜSTƏMOV: “Mən Lerik rayonundan gəlmişəm. Bütün gecəni yol gəlmişəm ki, sübh tezdən dahi şəxsiyyətin məzarını ziyarət edə bilim. Amma, deyəsən, bir az gecikmişəm. Çünki adam çoxdur. Elə bil, bütün respublika buradadır. Hamı onu sevirdi. Azərbaycanın elə bir guşəsi yoxdur ki, orada Heydər Əliyevi sevməsinlər. Bizi də Bakıya gətirən məhz Heydər Əliyevə olan bu sevgi, hörmətdir. İstəyirəm, heç olmasa, məzarını ziyarət etməklə ehtiramımı bildirəm. Bir vaxtlar respublikanın cənub bölgəsi qan içində idi. Bizi bu qandan Heydər Əliyev qurtardı. Allah ona rəhmət eləsin, ruhu şad olsun”.

Ölkəmizin müxtəlif idarə, müəssisə, nazirlik, komitə və təşkilatlarının kollektivləri bir-birini əvəz edir. Onların baxışlarından hiss olunur ki, keçirdikləri hissləri kiminləsə bölüşmək, ürəklərini boşaltmaq istəyirlər. Nəqliyyat Nazirliyinin şöbə müdiri CAVİD NƏCƏFOVUN dediklərindən: “Mən elə bir dövlət başçısı, siyasi xadim tanımıram ki, öz xalqı, ölkəsi üçün bu qədər ölçüyəgəlməz işlər görmüş olsun. Respublikamızda nəhəng quruculuq işləri aparılmışdır. Mən bunların hansını deyim.

Bilirsiniz ki, çalışdığım Nəqliyyat Nazirliyi yeni qurumdur. Ümummilli liderimiz Heydər Əliyevin təşəbbüsü və Fərmanı ilə fəaliyyətə başlayan bu nazirlik ölkəmizin əlverişli coğrafi strateji mövqeyindən səmərəli istifadə etmək üçün mövcud imkanları reallaşdıracaq, yaxın gələcəkdə Azərbaycana külli miqdarda gəlir gətirəcəkdir. TRASEKA layihəsi, qədim İpək yolu, Şimal-Cənub nəqliyyat marşrutu... Bu layihələrdə Azərbaycan ən mühüm qovşaq, dəhliz rolunu oynayacaqdır. İndi nazirliyimizdə həmin layihələrlə bağlı mühüm təşkilati tədbirlər görülür. Təkcə Dəmir Yolları Əməkdaşlıq Təşkilatında respublikamızla yanaşı, Avropa və Asiyanın 34 dövləti iştirak edir. Bir sözlə, möhtərəm Heydər Əliyevin ölkəmizə rəhbərlik etdiyi illərdə hər sahədə nəhəng quruculuq işləri görülmüşdür.

Baş vermiş bu itki, əlbəttə, çox ağırdır. Yeganə təsəllimiz odur ki, bu gün Heydər Əliyev məktəbini keçmiş hörmətli İlham Əliyev Azərbaycan dövlətinə başçılıq edir. Xalqımız ona inanır və həmişə ölkəmizin Prezidentinin ardınca gedəcək, ona arxa olacaqdır.

Fəxri xiyabana ümummilli liderimizə özlərinin son borclarını verməyə gələnlər arasında “Azəriqaz” Səhmdar Cəmiyyəti təmir-tikinti idarəsinin rəisi ŞİRASLAN İBRAHİMOV da vardır. O deyir: “Fəxri xiyabanda bu izdiham bir daha göstərir ki, həyatını doğma Vətəninə, xalqına xidmətə həsr edən böyük şəxsiyyətin xatirəsi qəlblərdə əbədi yaşayacaqdır. Mən deyərdim ki, ümummilli liderimiz Heydər Əliyev müstəqil Azərbaycan dövləti və xalqı, onun xoşbəxt gələcəyi uğrunda canını fəda etdi. Yaxşı əməllər sahibi, xalqın yolunda ömrünü şam kimi əridən, hər yerdə iz qoyub haqq dünyasına köçən insanlar heç vaxt unudulmurlar. Həyatı başqalarına nümunə olan belə dahi şəxsiyyətləri tarix həmişə yaşadır”.

Fəxri xiyabana insan axını isə davam edir. Respublika ictimaiyyətinin ən müxtəlif təbəqələrini təmsil edən insanlar xalqımızın dahi oğlunun əziz xatirəsinə bir daha dərin hörmət və ehtiramlarını bildirir, onun ruhuna dualar oxuyurlar.

Prezident Heydər Əliyevin vəfatından qırx gün keçdi. Bütün bu günlərdə onun məzarını ziyarətə gələnlərin ardı-arası kəsilməmişdir və bu, həmişə davam edəcəkdir. Çünki min ildə bir dəfə doğulan kəslər tarixdə əbədi yaşayırlar. Heydər Əliyev də Azərbaycanın tarixində, xalqımızın qəlbində daim yaşayacaq və onun məzarının ziyarətinin də sonu olmayacaqdır.