BDU-da “Azərbaycan məcburi köçkünlərinin pozulmuş hüquqlarına dair kompleks beynəlxalq hesabat” təqdim olunub
Bakı, 12 oktyabr, AZƏRTAC
Bakı Dövlət Universitetində (BDU) həyata keçirilən “Azərbaycan məcburi köçkünlərinin pozulmuş hüquqlarına dair kompleks beynəlxalq hesabatın hazırlanması” layihəsi uğurla başa çatıb. Hesabat Azərbaycan və ingilis dillərində nəşr olunub.
AZƏRTAC xəbər verir ki, BDU-nun professor-müəllim heyəti, ölkəmizin tanınmış hüquqşünasları və əcnəbi nüfuzlu hüquqşünas-alimlərin - ABŞ, Rusiya, Ukrayna, Qazaxıstan və Türkiyənin tanınmış mütəxəssislərinin iştirakı ilə hazırlanmış hesabatın oktyabrın 12-də BDU-da təqdimat mərasimi keçirilib.
Tədbirdə Azərbaycanın ərazi bütövlüyü uğrunda şəhid olmuş Vətən övladlarının əziz xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad edilib.
Mərasimdə çıxış edən layihənin ideya müəllifi və rəhbəri, BDU-nun rektoru Elçin Babayev Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, Silahlı Qüvvələrin Ali Baş Komandanı İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə rəşadətli Ordumuzun işğalçı Ermənistan üzərində tarixi Qələbəsindən söz açaraq, öz dədə-baba torpaqlarından didərgin düşmüş soydaşlarımızın bu möhtəşəm Zəfərdən sonra doğma yurdlarına qayıtmaq imkanı əldə etdiklərini vurğulayıb.
Rektor qeyd edib ki, rəşadətli Ordumuzun parlaq Qələbəsindən sonra BDU-da başlayan akademik layihələrdən biri də “Azərbaycan məcburi köçkünlərinin pozulmuş hüquqlarına dair kompleks beynəlxalq hesabatın hazırlanması” olub. Beynəlxalq hesabatın hazırlanmasında əsas məqsəd - təqribən 30 ilə yaxın müddətdə Azərbaycan ərazilərinin Ermənistan tərəfindən işğalı nəticəsində həmin ərazilərdən olan məcburi köçkünlərin pozulmuş hüquqlarının, dəymiş ziyanın əhatə dairəsinin və istiqamətlərinin müəyyən edilməsi, beynəlxalq təcrübəni öyrənməklə pozulmuş hüquqların bərpası, nəhayət, dəymiş ziyanın Ermənistan tərəfindən ödənilməsi üçün beynəlxalq hüquqi mexanizmlərin təhlil edilməsidir. Azərbaycanın Ermənistan tərəfindən təcavüzə məruz qalmış və uzun müddət işğal altında qalmış ərazilərindən olan məcburi köçkünlərin işğala qədər, işğal dövründə və işğaldan azad olunandan sonra əsas hüquq və azadlıqları beynəlxalq sənədlərlə tanınır və onların pozulmuş hüquqları bərpa edilməlidir.
Hesabat hazırlanarkən beynəlxalq təşkilatların təcrübəsinə, beynəlxalq müqavilə və məhkəmə təcrübəsinə, nəhayət müxtəlif dövlətlərin milli qanunvericilik təcrübəsinə geniş istinad olunub.
Sonra Milli Məclis sədrinin birinci müavini Əli Hüseynli, təhsil nazirinin müavini Muxtar Məmmədov, hesabatın işçi qrupunun həmsədri Əmir Əliyev, Azərbaycan Respublikasının İnsan Hüquqları üzrə Müvəkkili (Ombudsman) Səbinə Əliyeva, Xarici İşlər Nazirliyinin Mətbuat xidməti idarəsinin rəisi Leyla Abdullayeva, Pakistanın Azərbaycandakı səfiri Bilal Hayee, Türkiyənin Azərbaycandakı səfirinin birinci müavini Barış Sayqın, Mədəniyyət Nazirliyinin Aparat rəhbəri Vasif Eyvazzadə, hesabatın işçi qrupunun həmsədri Turqay Hüseynov, Daxili İşlər Nazirliyinin Beynəlxalq əməkdaşlıq idarəsinin rəisi Elnur Aslanov və İşçi qrupunun üzvü Samirə Mərdanlı çıxış edərək kompleks beynəlxalq hesabatın əhəmiyyəti haqqında öz fikirlərini bildiriblər.
İşçi qrupunun üzvləri - Ukrayna Dövlət Vergi Xidməti Milli Universitetinin professoru, hüquq elmləri doktoru Leonid Timçenko, Əl-Fərabi adına Qazax Milli Universitetinin professoru, hüquq elmləri doktoru Aron Salimqerey, Türkiyə Ankara Universitetinin Beynəlxalq hüquq kafedrasının professoru, hüquq elmləri doktoru Cavid Abdullazadə tədbirə videobağlantı ilə qoşularaq hazırlanan hesabatın Azərbaycan Respublikasının məcburi köçkünlərinin pozulmuş hüquqlarının bərpası işi istiqamətində mühüm əhəmiyyətə malik olduğunu vurğulayıblar.
Çıxış edənlər Azərbaycanın məcburi köçkünlərinin bir sıra mühüm hüquq və azadlıqlarının 30 il Ermənistan tərəfindən kütləvi, sistematik və kobud şəkildə pozulduğunu, dünyada məcburi köçkünlərin pozulmuş hüquqlarının bərpasına dair mövcud olmuş beynəlxalq təşkilati mexanizmlərin həmin təcrübədən istifadə edilməklə və beynəlxalq sənədlərin müddəaları əsas tutulmaqla Azərbaycan məcburi köçkünlərinin hüquqlarının da bərpasına dair spesifik beynəlxalq təşkilati mexanizmin yaradılmasını tam şəkildə şərtləndirdiyini qeyd ediblər.
Hesabat giriş, ümumi yanaşma və metodologiya, uzun müddət Azərbaycanın Ermənistan tərəfindən işğal edilmiş əraziləri haqqında ümumi məlumatlar, Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsi ilə əlaqədar qəbul edilmiş beynəlxalq sənədlərin təhlili, məcburi köçkünlərin pozulmuş əsas hüquq və azadlıqları, Ermənistan tərəfindən beynəlxalq hüququn əsas prinsiplərinin pozulması və törədilən beynəlxalq cinayətlər, işğalla əlaqədar vurulmuş ziyanların təxmini əhatə dairəsi, mövcud beynəlxalq mexanizmlər, digər dövlətlərin təcrübəsi, beynəlxalq məhkəmə mexanizmləri, Ermənistanın beynəlxalq hüquqi məsuliyyəti, 2020-ci ilin sonlarına qədər işğalda olmuş və hazırda işğaldan azad edilmiş Azərbaycan əraziləri üçün zəruri olan ilkin humanitar yardım və s. bölmələrdən ibarətdir. Hesabatın nəticə hissəsində Azərbaycan məcburi köçkünlərinin pozulmuş hüquqlarının bərpası ilə yanaşı, beynəlxalq hüquqa və beynəlxalq təşkilatlara da bir sıra təkliflər edilib. Hesabatda ilk dəfə olaraq Azərbaycan tarixi, dini və mədəniyyət abidələrinin ingiliscə siyahısı verilib.
Hesabat beynəlxalq hökumətlərarası və qeyri-hökumətlərarası təşkilatlar, xarici dövlətlərin müvafiq dövlətdaxili qurumları və qeyri-hökumət təşkilatları, o cümlədən insan hüquqları sahəsində tədqiqat aparan elmi-tədqiqat müəssisələri və tədqiqatçılar, Azərbaycanın müvafiq dövlət qurumları və təhsil müəssisələri üçün təcrübi baxımdan əhəmiyyətli mənbədir.
Azərbaycan və ingilis dillərində nəşr olunmuş hesabatın bütün beynəlxalq hökumətlərarası və qeyri-hökumət təşkilatlarına, insan hüquqlarının beynəlxalq sahədəki mexanizmlərinə, o cümlədən müxtəlif dövlətlərin dövlət və qeyri-hökumət qurumlarına göndərilməsi nəzərdə tutulur.
Qeyd edək ki, təqdimat mərasimində dövlət və hökumət nümayəndələri, Milli Məclisin deputatları, ölkəmizdəki diplomatik korpusun təmsilçiləri, BDU-nun professor-müəllim heyəti, eləcə də xarici ölkələrdən nüfuzlu hüquqşünas alimlər iştirak ediblər.
Bölmənin digər xəbərləri
