BMT: Çoxsaylı münaqişə fonunda qadınlara qarşı zorakılıq halları artır
Bakı, 5 mart, AZƏRTAC
BMT Qadınlar Təşkilatının çərşənbə günü açıqladığı hesabata görə, münaqişələrin çoxalması gender əsaslı zorakılığın əhəmiyyətli dərəcədə artmasına səbəb olduğundan, dünyanın hər yerində qadınlar əksər ölkələrdə ayrı-seçkilik qanunları ilə bağlı “ədalət boşluğu” ilə üzləşirlər.
AZƏRTAC təşkilatın məlumatına istinadla xəbər verir ki, BMT-nin Qadınlar üzrə siyasət, proqram və hökumətlərarası koordinasiya bölməsinin direktoru Sara Hendriks Nyu-Yorkda keçirilən brifinqdə jurnalistlərə bildirib: “Dünya demokratik geriləmə, artan münaqişələr, iqtisadi təzyiqlər və vətəndaş məkanının daralması ilə üzləşdikcə, gender bərabərliyinə və qadın hüquqlarının geriləməsinə qarşı getdikcə daha mütəşəkkil bir müqavimət mövcuddur”. O bildirib ki, ədliyyə sistemləri bu təzyiqlərdən kənarda durmur, əslində, onları əks etdirir.
Bölmə direktorunun sözlərinə görə, “Qadınlar və qızlar üçün ədalətin təmin edilməsi və gücləndirilməsi” adlı hesabatda qanunların qadınların azadlıqlarını məhdudlaşdırmaq, səslərini susdurmaq və nəticəsiz zorakılığa yol vermək üçün necə yenidən qurulduğu göstərilir. O xəbərdarlıq edir ki, qadınlar və qızlar onları qorumaq üçün nəzərdə tutulmuş sistemlər tərəfindən uğursuzluğa düçar olurlar və gender bərabərliyinə qarşı reaksiya gücləndikcə, cəzasızlıq şəraitində zorakılığa, ədalətsizliyə məruz qalırlar.
Hesabatda BMT-nin apardığı sorğuda iştirak edən ölkələrin təxminən 70 faizində kişilərə nisbətən ədalət qarşısında daha böyük maneələrlə üzləşən qadınlar və qızlar üçün ədalətli nəticələrə mane olan beş əsas sahə göstərilib. Qeyd olunub ki, ayrı-seçkilik yaradan hüquqi çərçivələr, sosial normalar, qanunlar və tətbiq arasındakı boşluqlar, dövlətdən asılı olmayan ənənəvi ədalət sistemləri və münaqişə mühitləri bərabərsizliyi gücləndirməyə və qadınlar üçün mənalı ədalətin irəliləməsinə mane olur. Bu maneələr o deməkdir ki, dünya miqyasında qadınlar kişilərin qanuni hüquqlarının 64 faizinə malikdirlər, ölkələrin 54 faizində isə təcavüzün razılığa əsaslanan hüquqi tərifləri yoxdur. “Hakimiyyətin qeyri-bərabər qaldığı yerdə ədalət nadir hallarda neytral fəaliyyət göstərir. Gender bərabərliyindən geri çəkilmənin çox nəzərə çarpdığı məqam da məhz budur”, -deyə Hendriks vurğulayıb.
Qlobal münaqişələrin artması qadın hüquqlarını daha çox təhdid edir. 2024-cü ildə 676 milyon qadın və qız ölümcül münaqişə zonalarında yaşayırdı (1990-cı illərdən bəri ən yüksək). Nəticədə münaqişə ilə əlaqəli cinsi zorakılıq pozuntularında 87 faiz artım qeydə alınıb.
BMT-nin gender bərabərliyi agentliyi çərşənbə günü bildirib ki, dünyanın heç bir ölkəsində qadınlar və kişilər arasında tam hüquqi bərabərliyə nail olunmayıb. Hendriks bu bəyanata əlavə olaraq qeyd edib: “Ədliyyə sistemləri inkişaf edə bilər, onlar transformasiya edə bilər. 1970-ci ildən bəri ailə hüququ islahatı sayəsində 600 milyondan çox qadın iqtisadi imkanlara çıxış əldə edib. Lakin qadın və qızlara qarşı zorakılığa son qoymaq üçün çalışan təşkilatların təxminən 90 faizi zəruri xidmətlərin azaldığını bildirir, yalnız 5 faizi mövcud vəziyyəti iki ildən çox davam etdirə biləcəklərinə inanır”.
Bölmənin digər xəbərləri
