Bütün insanlar yaşamaq və ədalət hüququna malikdirlər
Vilnüs, 4 aprel, AZƏRTAC
Litvanın Lazdiyay şəhərindəki gimnaziyada qeyri-ənənəvi dərs keçirilib: bu dərsi müəllim kimi hərbi jurnalist, Xocalı soyqırımının şahidi Riçardas Lapaytis aparıb. Azərbaycanın böyük dostu olan Riçardas Lapaytis AZƏRTAC-a müsahibəsində bildirib ki, bu, gimnazistlərlə onun ikinci görüşüdür. Polşa-Litva sərhədinin yaxınlığında yerləşən Lazdiyay şəhərində yazıçıların “Lazdiyu myane” klubunun prezidenti, Litva Jurnalistlər İttifaqının üzvü, “Avrasiya-Press” Beynəlxalq Fondunun Litvadakı nümayəndəsi, “Sonsuz dəhliz” adlı sənədli filmin baş qəhrəmanı olan R.Lapaytis əsir düşmüş insanların, o cümlədən indiyə qədər ermənilərin əsirliyində saxlanılan azərbaycanlıların xilas edilməsi üzrə qrupun üzvüdür. R.Lapaytis deyir:
-Müəllimlər məni gimnaziyaya dəvət edərkən əmin idilər ki, Dağlıq Qarabağ müharibəsinin canlı şahidi müharibə barədə yalnız kitablarda oxumuş gənc nəslin mənəvi tərbiyəsinə, onların həyatda öz məqsədlərinin mənasını yenidən dərk etməsinə təsir göstərəcək.
Gimnaziya şagirdləri müharibə iştirakçısı olmuş və bu barədə söhbət açan Ernest Heminqueyin və digər yazıçıların əsərlərini öyrənərək bu qənaətə gəliblər ki, insan hətta ən ağır şəraitdə də insan olaraq qalmalıdır. Şagirdlər anlamaq istəyirdi: bizim günlərdə müharibə necə olur? Jurnalist nə üçün bu dərəcədə təhlükəli bir yol - müharibəni öz gözü ilə görmək yolunu seçir? Başqalarının apardığı müharibədə həlak ola biləcək insanı buna sövq edən nədir?
Dərsin əvvəlində gimnazistlər özləri keçən əsrin ən dəhşətli faciələrindən biri - Azərbaycanın Xocalı şəhərində törədilmiş faciə barədə bildiklərini söylədilər.
Mən Xocalı sakinlərinin, xüsusən o qanlı gecədə vəhşicəsinə işgəncələrə məruz qalmış uşaqların faciəli taleyi barədə gimnaziya şagirdlərinə ətraflı məlumat verdim. Uşaqları hiddətləndirən bu idi ki, Xocalı faciəsini törətmiş cəlladlar hələ də cəzalandırılmayıblar. Onlar inana bilmirdilər və məndən dönə-dönə soruşurdular: doğrudurmu ki, Ermənistanın indiki prezidenti Xocalı qırğınında şəxsən iştirak edib?
Mən hərbi əməliyyatlarla etnik təmizləmələr, məsələn, ermənilərin işğal etdikləri Azərbaycan ərazilərində apardığı etnik təmizləmələr arasındakı fərqi izah etdim.
Daha sonra mən uşaqlara söylədim ki, bu gün mən beynəlxalq “Avrasiya-Press” fondunun dəstəyi ilə Dağlıq Qarabağın işğal edilmiş cəbhəyanı zonasında işimi davam etdirirəm. Mən orada Ermənistanın indiki rəhbərləri tərəfindən Azərbaycanın cəbhəyanı kəndlərinin dinc sakinlərinə qarşı törədilən yeni cinayətləri qeydə alıram.
Şagirdlər soruşanda ki, mən orada həlak olacağımdan qorxmurammı, belə cavab verdim: Xilas edilmiş hər bir insan həyatı təkcə şəxsi qələbə deyil, bu, hər bir sağlam düşüncəli insanın qələbəsidir. Burada hansı məzhəbə və ya hansı mədəniyyətə mənsub olmağın fərqi yoxdur - bütün insanlar yaşamaq və ədalət hüququna malikdirlər.
R.Lapaytis qeyd etdi ki, o, hər il məktəblərdə, kitabxanalarda, müxtəlif təşkilatlarda onlarca görüş keçirir. İnsanlar həmin görüşlərdə bu dəhşətli müharibənin canlı şahidindən həqiqəti eşitmək istəyirlər. Litvalı jurnalist deyir:
-Mənim gündəliklərimdə indiyə qədər heç yerdə dərc edilməmiş əhvalatlar barədə qeydlər çoxdur. Bu əhvalatlar vaxtilə indiki gənc dinləyicilər kimi yeniyetmələr olmuş sadə insanların şikəst edilmiş taleləri ilə bağlıdır. Mənim qəhrəmanlarımın çoxu sağ qalsaydı, onlar məşhur alimlər, yazıçılar, ən başlıcası - yaxşı insanlar ola bilərdi. Təəssüf ki, onlar başabəla siyasətçilərin və millətçilərin, Daşnaksutyun kimi müxtəlif terror təşkilatlarının ucbatından başlanmış mənasız müharibədə həlak olublar.
R.Lapaytis dedi ki, yaxın vaxtlarda Litvanın müxtəlif məktəblərində daha bir neçə görüş təşkil edilməsi nəzərdə tutulur. Onun Londona səfəri gözlənilir. Orada “Sonsuz dəhliz” sənədli filmi göstəriləcək, yerli jurnalistlərlə görüş olacaq.
R.Lapaytis qeyd etdi ki, o, Avropa Azərbaycan Cəmiyyətinin dəstəyi ilə Paris, Brüssel, Strasburq, Berlin, Moskva, Cenevrə, Praqa və başqa şəhərlərdə böyük dinləyici auditoriyaları qarşısında çıxış edib.
Riçardas Lapaytis söhbətimizin sonunda dedi:
-Mən həqiqəti insanlara damla-damla çatdırmaq istəyirəm. Əlbəttə, bu, heç də hamının xoşuna gəlmir. Özünüz fikirləşin, kiçik bir ölkə olan Azərbaycanda bir milyon qaçqın var, ərazilərinin 20 faizi erməni işğalı altındadır. Məni tez-tez qınayırlar ki, kiməsə tərəfkeşlik edirəm. Azərbaycan Ermənistan tərəfindən elan edilməmiş müharibəyə cəlb edilən ölkədir və mən həqiqətin tərəfdarıyam! Mən həqiqəti bilirəm və görmüşəm!
Nigar Cəfərli
AZƏRTAC-ın xüsusi müxbiri
Vilnüs
Bölmənin digər xəbərləri
