Stanislav Pritçin: ŞƏT ilə əməkdaşlıq Azərbaycana Avrasiyada xarici siyasətini şaxələndirməyə imkan verir MÜSAHİBƏ
Moskva, 1 sentyabr, AZƏRTAC
Prezident İlham Əliyevin Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının Bişkek sammitində və ŞƏT+ formatında keçirilən görüşdə iştirakı Bakının Avrasiyanın aparıcı təşkilatlarından biri ilə əməkdaşlığının genişləndiyini göstərir.
Rusiya Elmlər Akademiyasının Dünya İqtisadiyyatı və Beynəlxalq Münasibətlər Milli Tədqiqat İnstitutunun (İMЕMO RAN) postsovet ölkələri üzrə tədqiqatlar mərkəzinin baş elmi əməkdaşı Stanislav Pritçin AZƏRTAC-a müsahibəsində Azərbaycanın ŞƏT ilə əməkdaşlığının perspektivlərindən və ölkənin tranzit potensialının reallaşdırılmasında Çinin rolundan danışıb.
– Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin ŞƏT-in Bişkek sammitində və ŞƏT+ formatında keçirilən görüşdə iştirakını necə qiymətləndirirsiniz? Azərbaycan liderinin təşkilatın sammitlərində müntəzəm iştirakı nədən xəbər verir?
– Məsələyə qlobal miqyasda yanaşsaq, Azərbaycan hələlik ŞƏT-i yaxından öyrənir. Təşkilatla yaxınlaşma istiqamətində ilk addımlar nisbətən yaxın vaxtlarda atılıb.
Əməkdaşlığın növbəti mərhələsinə keçmək üçün ŞƏT daxilində qərarların qəbulunun xüsusiyyətlərini nəzərə almaq lazımdır. Bütün qərarlar iştirakçıların konsensusu əsasında kollegial şəkildə qəbul edilir. Buna görə də təşkilata üzv olan bütün dövlətlərlə konstruktiv münasibətlərin qurulması mühüm əhəmiyyət kəsb edir.
Balanslaşdırılmış yanaşmanın Azərbaycanın ŞƏT-in ayrı-ayrı iştirakçıları ilə mövcud və ya potensial ziddiyyətlərini aradan qaldırmağa imkan verməsi vacibdir. Azərbaycanın həyata keçirdiyi çoxvektorlu strategiya çərçivəsində diplomatiya və praqmatik yanaşma bu kimi məsələləri həll etməyə imkan verir.
– Azərbaycanın Avrasiya məkanında mövqelərinin möhkəmləndirilməsində Orta Dəhliz və ölkə ərazisindən keçən digər beynəlxalq nəqliyyat marşrutları hansı rolu oynayır? Bunlar Çin və ŞƏT-in digər dövlətləri üçün nə dərəcədə əhəmiyyətlidir?
– Çin praqmatik siyasət yürüdür, belə ki, Çin biznesi və dövləti üçün satış bazarlarını genişləndirmək və tranzit potensialından istifadə etmək imkanları olan sahələrdə Pekin bundan maksimum dərəcədə yararlanmağa çalışır.
Son illərdə Azərbaycan-Çin əməkdaşlığının əhəmiyyətli dərəcədə intensivləşməsinin şahidi oluruq. Mövcud dünya iqtisadi sistemində Çin olmadan genişmiqyaslı məsələlərin həlli demək olar ki, mümkün deyil.
Avrasiyada yükdaşımaların əsas mənbələrindən biri Çindir. Buna görə də Pekinlə dərin və praqmatik münasibətlər olmadan tranzit imkanlarının tam reallaşdırılacağına ümid etmək çətindir. Son dövrlərdə Bakı bu istiqamətdə fəal iş aparır.
– Müşahidəçi və dialoq üzrə tərəfdaş statuslarının birləşdirilməsindən sonra Azərbaycan ŞƏT-in tərəfdaşı statusunu əldə edib. Bu format Bakının təşkilatla gələcək əməkdaşlığı üçün hansı imkanları açır?
– ŞƏT-in coğrafi əhatəsini və iqtisadi potensialını nəzərə alsaq, bu təşkilata qoşulmaq Azərbaycana Avrasiya istiqamətində xarici siyasətini maksimum dərəcədə şaxələndirməyə imkan verən ciddi addımdır.
Eyni zamanda, ŞƏT hazırda daxili institusional dərinləşmə ilə müvafiq şəkildə müşayiət olunmadan sürətlə genişlənmə dövrünü yaşayır. İştirakçıların sayı artır, lakin daxili mexanizmlər və institutlar hələlik bu prosesə çata bilmir.
Buna görə də Azərbaycan baxımından ŞƏT çərçivəsində əlaqələrin genişləndirilməsi ciddi müsbət haldır.
Bölmənin digər xəbərləri
