Demokratiyadan danışan ölkələrin şirkətləri yataqların qanunsuz istismarında iştirak ediblər
Bakı, 17 dekabr, AZƏRTAC
Şərqi Zəngəzur və Qarabağ iqtisadi rayonları çox zəngin mineral xammal ehtiyatlarına malikdir. Həmin ərazilərin filiz və qeyri-filiz yataqları otuz ilə yaxın işğalçı rejim tərəfindən qanunsuz olaraq istismar edilib. Acınacaqlısı budur ki, istismarda xarici şirkətlər, xüsusilə də erməni mənşəli biznesmenlərin yaratdığı şirkətlər yaxından iştirak edərək Beynəlxalq konvensiyalar və Azərbaycan qanunlarını ciddi şəkildə pozublar.
Bunu AZƏRTAC-a müsahibəsində Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi Geoloji Kəşfiyyat Agentliyinin İdarə Heyətinin sədri Əli Əliyev deyib.
Ə.Əliyev bildirib ki, hələ 1991-ci ilə qədər Qarabağ və Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonları ərazisində 167 faydalı qazıntı yatağı kəşf edilib, ehtiyatları dövlət və sahə balanslarında qeydə alınmışdı. İşğalaqədərki dövrdə yataqlardan bir qismi istismara cəlb edilmişdi: “Otuz illik qanunsuz fəaliyyət nəticəsində işğalçı rejim həmin yataqların bir çoxunda, xüsusilə iri filiz yataqlarında istismarla məşğul olub. Vətən müharibəsində əldə edilən Zəfərdən sonra azad edilmiş torpaqlarda yataqların monitorinqi və yenidən qiymətləndirilməsi işlərinə başlanılıb. Yenidən qiymətləndirmə işləri əsasən Kəlbəcər, Laçın, Qubadlı, Ağdam, Füzuli, Cəbrayıl və Zəngilan rayonları ərazisindəki bütün yataqlar üzrə icra edilsə də, Rusiya sülhməramlılarının müvəqqəti yerləşdiyi ərazilərdəki yataqlara giriş imkanları olmadığından məsələ açıq qalıb. İki il ərzində aparılmış müşahidələr əsasında müəyyən edilib ki, xüsusilə “Dəmirli” mis-porfir və “Qızılbulaq” qızıl yataqlarında qondarma rejim tərəfindən yenidən istismara başlanılıb. Odur ki, ilkin yanaşmamız hər iki yataqda Rusiya sülhməramlı kontingenti ilə razılaşma əsasında müvafiq monitorinqlərin keçirilməsindən ibarət oldu. Məqsədimiz ekoloji vəziyyətin kompleks müşahidəsini aparmaq və dəymiş ziyanın, formalaşmış neqativ şəraitin qiymətləndirilməsidir. Rusiya sülhməramlı kontingenti ilə danışıqlar əsasında Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi, İqtisadiyyat Nazirliyi, “AzerGold” Qızıl Aypara Cəmiyyəti və Fövqəladə Hallar Nazirliyi tərəfindən monitorinqin yol xəritəsi hazırlanaraq sülhməramlılara təqdim edildi. Lakin mütəxəssislərə həmin yataqlarda monitorinq aparılmasına maneələr törədilməsi və müxtəlif bəhanələrlə imkan verilməməsi ölkə ictimaiyyəti, xüsusilə ekofəallar və digər QHT-lər tərəfindən ciddi etirazlarla qarşılandı”.
Agentliyin sədrinin sözlərinə görə, otuz illik işğal dövründə təkcə “Dəmirli” mis-molibden və “Qızılbulaq” qızıl yataqlarında deyil, eyni zamanda, “Vejnəli” və “Söyüdlü” iri qızıl yataqlarında da ciddi istismar işləri aparılıb. Burada 30-a yaxın şirkət çalışıb ki, onlar da əsasən Kanada, İsveçrə, ABŞ, Avstraliya, Hindistan, İngiltərə və Rusiyada qurulan şirkətlərdir: “Həmin şirkətlər üçüncü bir ölkənin ərazisində - işğal edilmiş ərazilərdə qanunsuz olaraq fəaliyyət göstəriblər. Əslində bunların hamısı beynəlxalq qanunların, konvensiyaların pozulmasıdır. Həmin dövlətlərin hər biri fəaliyyətlərinin cavabdehi olmalı, qanunsuz istismarda iştirak etmiş şirkətlərə qarşı hüquqi tədbirlər icra edilməlidir. Qanunsuz şəkildə Azərbaycanın on minlərlə ton mineral xammal ehtiyatlarını talan edən rejim əldə edilən pulları regionda separatizmi dəstəkləyən qüvvələrin saxlanılmasına sərf edib”.
Bölmənin digər xəbərləri
