Donald Tusk: Avropa İttifaqı postsovet məkanındakı münaqişələrə münasibətdə tanımama siyasətini dəyişməyəcək
21 may, AZƏRTAC
Avropa İttifaqı Şurasının prezidenti Donald Tuskun təşəbbüsü və “Şərq Tərəfdaşlığı” Proqramının iştirakçısı olan ölkələrin Riqa sammiti ərəfəsində mayın 19-da Brüsseldə Aİ prezidentinin məhdud sayda jurnalistlərlə görüşü olub. Görüşdə Azərbaycan, Gürcüstan, Ukrayna və Belarusun hər birindən bir jurnalıst və “Azadlıq” radiosundan bir jurnalist iştirak edib. Səmimi və demək olar, qeyri-rəsmi şəraitdə keçən görüşdə jurnalistlərin respondentə təmsil etdikləri ölkələrin cəmiyyətlərini daha çox narahat edən sualları vermək imkanı olub.
Məsələn, D.Tusk AZƏRTAC-ın xüsusi müxbirinin Avropa İttifaqının postsovet məkanındakı münaqişələrə münasibətdə ikili standartları və Brüsselin Ermənistanın Azərbaycana təcavüzü və Dağlıq Qarabağ regionun işğal etməsi səbəbindən Yerevana qarşı sanksiya tətbiq etmək istəməməsi barədə sualına cavabında deyib ki, ola bilsin, Avropa İttifaqının bütün bu münaqişələrdə vahid məqsədə çatmağa dair vasitə və metodları müxtəlifdir. Amma strateji məqsəd və standartlar eynidir: qəsbkarlığın və beynəlxalq sərhədlərin zorla dəyişdirilməsinin tanınmaması.
D.Tusk deyib: “İstər Dnestryanı bölgə, istər Krım, istər Şərqi Ukrayna, yaxud Cənubi Osetiya, Abxaziya və Qarabağ olsun, hər bir vəziyyətin öz spesifikası var. Bəli, onlar çox oxşayır, lakin tam eyniyyət təşkil etmir. Fikir vermisinizsə, Avropa ittifaqı bu böhranlardan hər birinə hər dəfə müxtəlif cür reaksiya verir, lakin bu zaman əsas məsələni - tanımama siyasəti deyilən ümumi münasibəti dəyişmır. Əgər xatırlayırsınızsa, Avropa İttifaqı Dnestryanı bölgə, Abxaziya və Cənubi Osetiyada baş verənlərdən sonra heç bir sanksiya tətbiq etməyib. Bu baxımdan, Dağlıq Qarabağ istinad etmək üçün hansısa xüsusi, yaxud yeganə hal deyil”.
Onun sözlərinə görə, Brüssel VAHİD məqsədə çatmaq üçün müxtəlif vasitələr seçməyə məcburdur. Dağlıq Qarabağa gəldikdə isə həm Ermənistan, həm də Azərbaycan Aİ-nin “Şərq Tərəfdaşlığı” Proqramı üzrə tərəfdaşlarıdır. Bu da həmin münaqişəni başqalarından bir qədər fərqli edir. Aİ-nin prezidenti AZƏRTAC-ın xüsusi müxbirini əmin edərək deyib: “Azərbaycan üçün əhəmiyyətli olan məsələ budur ki, Avropa İttifaqı sərhədlərin zorakılıq yolu ilə dəyişdirilməsinin tanınmaması siyasətinə sadiq qalacaq”.
D.Tusk eyni zamanda vurğulayıb ki, Avropa İttifaqı hər iki tərəfi - Bakını və Yerevanı münaqişəni dialoq yolu ilə həll etməyə çağırır, çünki onun başqa çıxış yolu yoxdur. D.Tusk Ukraynada Avropadan hərbi kömək gözləyən bəzi qüvvələrin real olmayan gözləntilərini nümunə gətirib. Respondent deyib: “Biz hamımız realist olmalıyıq, bizim vasitələrimiz də məhduddur. Odur ki, biz yalnız Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin hər iki tərəfini - Ermənistanı və Azərbaycanı bu münaqişəni dialoq yolu ilə həll etməyə çağıra bilərik”.
Avropalı siyasətçi iki ölkənin rəhbərlərini birbaşa görüş keçirmək üçün Riqa sammitindən faydalanmağa çağırıb. O, ATƏT-in Minsk qrupunun fəaliyyətini yenidən aktivləşdirməyi (!) təklif edib. D.Tusk iki prezidentin birbaşa görüşünü təşkil etməyə hazır olduğunu da bildirib.
Ötən il və bir neçə həftə əvvəl Romada keçirilən və Avropa Parlamentinin bir sıra deputatlarının, “No TAP” və “Platform One” təşkilatlarının Aİ üçün həyati əhəmiyyət kəsb edən “Cənub” qaz dəhlizi layihəsinə faktiki olaraq hücuma keçdikləri iki şübhəli tədbirin Avropa İttifaqı tərəfindən sponsorlaşdırılması barədə suala cavab verən Avropa İttifaqının başçısı təəccübünü ifadə edib və belə tədbirlərin maliyyələşdirilməsi məsələsini araşdıracağını vəd edib. O, eyni zamanda əmin edib ki, enerji təhlükəsizliyi və Avropanın təchizat yollarının şaxələndirilməsi Brüssel üçün həyati əhəmiyyət kəsb edir. “Cənub” qaz dəhlizi Aİ-nin Energetika İttifaqı proqramının mühüm vəsiləsidir. D.Tusk deyib: “Buna görə də Brüssel onu dəstəkləməyə bilməz”.
Vüqar Seyidov
AZƏRTAC-ın xüsusi müxbiri
Brüssel