MDB-yə üzv ölkələr vərəmlə mübarizədə süni intellektin tətbiqini müzakirə ediblər
Bakı, 9 iyun, AZƏRTAC
Moskvada keçirilən MDB-nin iştirakçı dövlətlərinin vərəm üzrə İşçi Qrupunun iclasında tibbin gələcəyi və vərəmin müalicəsində süni intellektdən istifadənin yeni imkanları əsas müzakirə mövzularından biri olub. Həmin qrup İqtisadi Şurasının qərarı ilə MDB-nin iştirakçı dövlətlərinin HİV/AİDS, vərəm və malyariya problemləri üzrə Əlaqələndirmə Şurası yanında yaradılıb.
AZƏRTAC xəbər verir ki, bu barədə Təşkilatın İcraiyyə Komitəsinin mətbuat xidməti məlumat yayıb.
Ekspertlərin görüşü “MDB ölkələrində respirator təbabət: diqqət mərkəzində sosial əhəmiyyətli infeksiyalar” mövzusunda II Beynəlxalq Respirator Sağlamlıq Mütəxəssisləri Konqresi çərçivəsində keçirilib. Tədbirin təşəbbüskarı Rusiyanın Səhiyyə Nazirliyinin dəstəyi və MDB İcraiyyə Komitəsinin iştirakı ilə Rusiyanın Ftiziopulmonologiya və Yoluxucu Xəstəliklər üzrə Milli Tibbi Tədqiqat Mərkəzi olub.
İclasda Azərbaycan, Ermənistan, Belarus, Qazaxıstan, Qırğızıstan, Rusiya, Tacikistan, Türkmənistan və Özbəkistan nümayəndələri iştirak ediblər. Müzakirələrə, həmçinin Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının Avropa Regional Bürosunun, Beynəlxalq Qırmızı Xaç Komitəsinin Rusiya və Belarusdakı regional nümayəndəliyinin, eləcə də MDB İcraiyyə Komitəsinin təmsilçiləri qoşulublar.
İştirakçılar əsas diqqəti müasir rəqəmsal texnologiyaların və süni intellekt sistemlərinin ftiziatriya praktikasında tətbiqinə yönəldiblər. Müzakirələrin mərkəzində təcrübə mübadiləsi, texnoloji nailiyyətlərin təqdimatı və vərəmlə mübarizə sahəsində mövcud problemlərin həlli yollarının axtarışı dayanıb.
İclasda qeyd olunub ki, Birlik ölkələrinin ftiziatriya xidməti dərin texnoloji modernləşmə mərhələsindən keçir. Region ölkələri vərəmə yoluxma və bu xəstəlikdən ölüm göstəricilərinin azalması baxımından dünyada ən yüksək nəticələrdən birini nümayiş etdirirlər. Bununla yanaşı, dərmanlara davamlı vərəm formalarının yayılması və infeksiyanın aradan qaldırılması prosesinin sürətləndirilməsi zərurəti yeni yanaşmaların tətbiqini tələb edir. Belə həllərdən biri ənənəvi monitorinqdən epidemioloji vəziyyətin rəqəmsal idarə olunmasına keçiddir.
MDB ölkələrində neyroşəbəkə texnologiyalarının ilkin səhiyyə xidmətlərinə inteqrasiyasına yönəlmiş pilot layihələr həyata keçirilir və genişləndirilir. Avtomatlaşdırılmış rentgen skrininqi (CAD-CXR) artıq geniş tətbiq olunur. Bu texnologiya ucqar və əhalisi az olan ərazilərdə müayinələrin aparılmasına imkan verir. Kompüter görmə texnologiyalarından istifadə edən sistemlər flüoroqrafiya və rentgen görüntülərini təhlil edərək vərəmin ilkin, klinik əlamətlər yaranmamış mərhələlərini aşkar edə bilir. Eyni zamanda, süni intellektin yalnız vərəmi deyil, ağciyərlərin digər xəstəliklərini də müəyyən etməyi öyrənməsi vacib vəzifələrdən biri kimi qiymətləndirilir.
Mütəxəssislər bir çox dərmana davamlılığa malik vərəm probleminə xüsusi diqqət yetiriblər. Bu problem Birlik ölkələrində müasir ftiziatriyanın qarşısında duran əsas çağırışlardan biri olaraq qalır. Onun həlli üçün proqnozlaşdırıcı analitika və iri həcmli məlumat bazasın emal etməyə qadir texnologiyalardan daha fəal istifadə olunması təklif edilib.
Ekspertlərin fikrincə, maşın öyrənməsi metodlarının tətbiqi elektron tibbi kartların, törədicinin genotipləşdirilməsi nəticələrinin və pasiyentlərin molekulyar-genetik biomarkerlərinin kompleks təhlilinə imkan verir. Bu məlumatlar əsasında süni intellekt sistemləri vərəm əleyhinə fərdi müalicə sxemlərinin seçilməsinə kömək edə, toksik fəsadların riskini əvvəlcədən qiymətləndirə və müalicənin effektivliyini başlamazdan əvvəl proqnozlaşdıra bilir.
Bundan əlavə, MDB ölkələrində süni intellekt əsaslı biometrik identifikasiya texnologiyalarından istifadə edən videonəzarətli terapiya üçün mobil IT platformaları artıq tətbiq olunur. Belə həllər pasiyentlərin müalicə rejiminə əməl etməsinə məsafədən fərdiləşdirilmiş nəzarət etməyə və ambulator mərhələdə müalicənin fasiləsizliyini təmin etməyə imkan yaradır.
Vərəm əleyhinə tibbi yardımın daha da rəqəmsallaşdırılması məsələləri MDB iştirakçısı olan dövlətlərin 2027-2030-cu illər üçün vərəmin yayılmasının qarşısının alınmasına dair birgə fəaliyyət planı layihəsində də əksini tapıb. Sənəd cari ilin iyununda MDB-nin İqtisadi Məsələlər Komissiyasının müzakirəsinə təqdim olunub və xəstəliklə mübarizə praktikasında rəqəmsal alətlərin və intellektual sistemlərin daha geniş inteqrasiyasını nəzərdə tutur.
Bölmənin digər xəbərləri
