Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi

MƏDƏNİYYƏT

Memarlıq incilərində sovet dövrünün koloriti

Bakı, 11 iyun, Vahid Şükürov, AZƏRTAC

Sovet dövründə memarlıq təkcə mühüm ideologiya vasitəsi deyildi, o həm də şəhər mühitinin müasirləşməsində və transformasiyasında əhəmiyyətli rol oynayıb. Sosializm ideyalarının və sənayeləşmə səylərinin təsiri ilə bir çox şəhərin memarlıq mənzərəsi yeni dövrün başlanğıcını və müasir həyat tərzi arzusunu əks etdirən əhəmiyyətli dəyişikliklərə məruz qalıb. Bu baxımdan, mühüm mədəni və iqtisadi mərkəz olan Bakı onun simasında əks olunan intensiv memarlıq inkişafının şahidinə çevrilib.

AZƏRTAC xəbər verir ki, Bakının memarlıq və şəhərsalma prosesinin inkişafında sovet dövrü həm ucaldılan binaların kəmiyyəti, həm də keyfiyyəti baxımından ən maraqlı və zəngin mərhələlərdən biridir. Bakının memarlığında “Sovet konstruktivizmi”, ”Stalin imperiyası”, “Sovet modernizmi” adlanan və XX əsri əhatə edən bütün bu tarixi dövrlərin demək olar ki, hər biri Azərbaycan paytaxtının inkişafında silinməz izlər qoyub, şəhərə yeni üslub bəxş edib, onu öz zəmanəsinin unikal memarlıq nümunələri ilə zənginləşdirib.

Stalin ampiri və ya sovet monumental klassikliyi adlanan və 1930-cu illərin sonundan 1950-ci illərədək SSRİ-də məşhur olan memarlıq istiqaməti üslubunda bir çox bina məhz İosif Stalinin göstərişi ilə inşa edilib.

“Ampir” sözü fransız dilindəki “empire” sözündən tərcümədə “imperiya” deməkdir. Bu memarlıq istiqaməti XIX əsrin əvvəllərində Fransada ortaya çıxıb. O illərdə inşa olunan binalar hündürdür, çoxlu sayda sütunlara, ciddi kompozisiyaya malikdir. Xarici görünüşünə görə onlar Qədim Yunanıstan və Roma imperiyasının binalarını xatırladır. Sovet memarları da Roma və Yunanıstan tikililərindən ilham aldıqlarından, Stalin ampirinin binaları klassik proporsiyalara uyğun olaraq monumentaldır, lakin onlarda digər istiqamətlərin xüsusiyyətləri də öz əksini tapıb.

Belə binalardan biri “Gənclik” metro stansiyasının yaxınlığındakı Nəsibbəy Yusifbəyli küçəsində yerləşir. O, ötən əsrin 30-cu illərində tikilib və əsas özəlliyi sovet memarlığının milli arxitektura məktəbinin elementləri ilə ahəngdar birləşməsindədir. Üslubların bu qarışığı pəncərələrin quruluşunda nəzərə çarpır: onlar simmetrik şəkildə düzülüb, pəncərələrin işləmələri isə uzaqdan şüşəbəndi xatırladır.

Bina formaların lakonikliyi və funksionallığın vurğulanması ilə xarakterizə olunur. Konstruksiyanın əsası dəmir-betondan ibarətdir ki, bu da strukturun möhkəmliyini və davamlılığını təmin edir. Binanın fasadı isə əhəngdaşındandır. Fasadın şaquli və üfüqi xətləri konstruksiyanın ciddiliyini və sadəliyini vurğulayır. Binanın daxili hissələri məkandan optimal istifadə üçün nəzərdə tutulub. Kabinetlər, zallar və texniki otaqlar işçilərin maksimum səmərəliliyini təmin edəcək şəkildə yerləşir. İnteryerdə ciddi xətlər və minimalizm üstünlük təşkil edir. Hündür tavanlar və geniş otaqlar açıqlıq və azadlıq hissi yaradır. Binada parlaq sovet simvolizmi qorunaraq saxlanılıb.

Sovet dövründə binada xüsusi antenalar, ötürücülər və qəbuledicilər də daxil olmaqla, unikal hərbi avadanlıqlar yerləşib. O, xüsusi mühafizə olunan obyekt sayılırdı.

Bu bina 1930-cu illərin memarlıq və mühəndislik sənətinin bariz nümunəsidir, özündə funksionallığı, gücü və minimalizm estetikasını birləşdirir. Hazırda burada təmir-bərpa işləri həyata keçirilir.

Xəbəri sosial şəbəkələrdə paylaşın

Bizi sosial şəbəkələrdə izləyin

Bayden: Trampla danışıq yaxşı keçdi

Avro-2024: İspaniya və İngiltərə yığmaları arasında final oyunu başlayıb

Paris hava limanının əməkdaşları Olimpiada ərəfəsində tətil edəcəklər

Azərbaycanın qızlardan ibarət basketbol yığması ardıcıl ikinci dəfə Avropa çempionu olub

On üç yaşlı uşaq Nabranda hovuzda boğulub

Avro-2024: Final oyunu üçün start heyətləri açıqlanıb

Netanyahu ABŞ-a səfəri zamanı Baydenlə görüşəcək

Türkiyə ilə Səudiyyə Ərəbistanı arasında ticarət həcminin 30 milyard dollara çatdırılması nəzərdə tutulur

Amerika Kuboku: Bu gecə çempion məlum olacaq

Türkiyədə xaricə qaçmağa cəhd edən 10 FETÖ üzvü saxlanılıb

Media: Trampa sui-qəsddə şübhəli bilinən şəxsin avtomobilində partlayıcı qurğu aşkarlanıb

Azərbaycan gimnastları beynəlxalq turnirdə 8 medal qazanıblar

Vətən müharibəsi şəhidi Səlimxan Bayramovun 26-cı doğum günü qeyd edilib

İngilislərin Londonda Avropa çempionatı coşğusu - FOTOLAR

Vitse-prezident: Türkiyə demokratiyaya hücumların əleyhinədir

Belarusda qeyri-sabit hava şəraiti nəticəsində ölənlər var

Zelenski: Ukrayna daha üç ölkə ilə təhlükəsizlik zəmanəti imzalayacaq

Avropa çempionatı: Azərbaycan basketbol millisi İrlandiyaya uduzub

Qaxda iki minik avtomobili toqquşub, üç nəfər xəsarət alıb VİDEO

Yaşar Güler: Türkiyə Silahlı Qüvvələri Kiprdə sülh və sabitliyin təminatçısıdır

Azərbaycanın Milli qəhrəmanları Polad Həşimov və İlqar Mirzəyevin xatirəsi yad edilib VİDEO

Teylor Sviftin Milan konserti izdihamlı keçib

Nazir: Türkiyə enerji asılılığını minimuma endirməyi hədəfləyir

İtaliyada anomal istilər üç nəfərin ölümünə səbəb olub

I və IV ixtisas qrupları üzrə qəbul imtahanı başa çatıb

Müdafiə Nazirliyi həftəlik icmalı təqdim edib VİDEO

Əlli beş il əvvəl başlayan Heydər Əliyev yolu ölkəmizi dünyanın aparıcı dövlətləri sırasına yüksəltməkdədir

Peşəkar mühasib sertifikatı almaq istəyən namizədlər üçün test imtahanının I mərhələsi keçirilib

DİM təsviri sənət üzrə qabiliyyət imtahanlarına qatılan abituriyentlərə müraciət edib

Şəkidə I və IV ixtisas qrupları üzrə qəbul imtahanı 8 mərkəzdə aparılıb

DİN və DSX birgə əməliyyat keçirib, 6 kiloqram marixuana, 1800 ədəd metadon həbi dövriyyədən çıxarılıb

Azərbaycanda sabaha olan hava proqnozu açıqlanıb

Türkiyə XİN: Trampa qarşı törədilən sui-qəsd cəhdi həm də xalqın iradəsinə hücumdur

Avropa Universitet Oyunları: İdman Akademiyasının futzal komandası dörddəbir finalda

Türkiyə Prezidenti: Trampa qarşı sui-qəsdin təhqiqatının ən effektiv şəkildə aparılacağına inanıram

Çin Yay Olimpiya Oyunlarına 405 atletlə qatılacaq

Bakı Hərbi Kollecində “Məşəl kimi yanan ürək” adlı tədbir keçirilib

Avropa çempionatı: Azərbaycan basketbol millisi İrlandiya ilə qarşılaşacaq

FHN: Kür çayında batdığı ehtimal olunan iki nəfərin axtarışları davam edir VİDEO

Amerika Kuboku: Uruqvay millisi üçüncü yeri tutub

“Sirun jan” mahnısının bir sıra yutub səhifələrində silinməsinə nail olunub, işlər davam etdirilir

Bəzi dağlıq və dağətəyi rayonlarda qısamüddətli leysan yağıb - FAKTİKİ HAVA

Azərbaycanın qızlardan ibarət basketbol yığması Avropa çempionatında final oyununa çıxacaq

Qardaşlığın yeni erası: Getdikcə möhkəmlənən Azərbaycan-Pakistan münasibətləri - ŞƏRH

Bu gün Avropa çempionatının qalibi bəlli olacaq

Prezident İlham Əliyev: Trampa qarşı siyasi zorakılıq aktını şiddətlə qınayırıq

İsti havada ehtiyatla qəbul edilməli olan dərmanlar açıqlanıb

Azərbaycanın tərəqqi və Zəfər yolunun başlandığı tarix - 14 iyul 1969-cu il

Oxşar taleli qəhrəmanlar: Polad Həşimov və İlqar Mirzəyev

Neftçalada Ulu Öndər Heydər Əliyevin ilk dəfə siyasi hakimiyyətə gəlişinin ildönümü ilə bağlı tədbir keçirilib

DİM: 2500-dən çox namizədin peşəkar mühasib sertifikatı imtahanı verməsi gözlənilir

Bu gün ali məktəblərə I və IV ixtisas qrupları üzrə qəbul imtahanı keçirilir

Azərbaycanlı restorançılar Malayziyada keçirilən Dünya Kulinariya Müsabiqəsində parlaq çıxış ediblər

Türkiyəli nazir: FETÖ terrorçularının 40 faizi ABŞ və Almaniyadadır

Trampa qarşı sui-qəsd zamanı iki nəfər ölüb

Daşkənddə ikinci qastronomik küçə salınacaq

ABŞ-da prezidentliyə namizəd Donald Trampa qarşı sui-qəsd olub

Britaniyalı rejissor yazıçı Emili Brontenin məşhur romanını ekranlaşdıracaq

Fransanın idman naziri dalğıc geyimində Sena çayında çimib

Hindistan Ermənistana “SSS Defence” şirkətinin snayper tüfənglərini satır

ABŞ Dövlət katibinin müavini Paşinyanla regiondakı vəziyyəti müzakirə edib

Bu il Türkiyədə son 53 ilin ən isti iyun ayı qeydə alınıb

Sabirabadda gənc qız su kanalında boğularaq ölüb

“Sumqayıt” heyətinə yeni hücumçu qatıb

Hindistanda ildırım vurması nəticəsində 63 nəfər ölüb

Şəhid polkovnik-leytenant Raquf Orucovun xatirəsinə cüdo turniri keçirilib

Türkiyəli deputat: Azərbaycanın Zəfəri Türk dünyasında birlik mühitini möhkəmləndirib

Xətai rayonunda Ulu Öndər Heydər Əliyevin hakimiyyətə gəlişinin 55-ci ildönümünə həsr olunmuş konsert keçirilib

Türkiyədə 15 iyul qəhrəmanlarının xatirəsinə həsr olunmuş çoxsaylı tədbirlər keçiriləcək

Özbəkistanda ilk dəfə “yaşıl” şəhərlərin reytinqi tərtib edilib

Azərbaycanın İstanbuldakı baş konsulluğunda Türkiyədə məskunlaşan həmvətənlərimizin qəbulu başlayıb

Klassik avtomobillərin yürüşünə qeydiyyat başlayır

“Beşiktaş” tanınmış hücumçunun transferini açıqlayıb

Avropa Universitet Oyunları: Azərbaycan şahmatçıları blits yarışlarında gümüş medal qazanıblar

Fərid Qayıbov Avropa Gimnastikasının tədbirində çıxış edib

Xorvatiyalı qapıçı: “Qarabağ” karyeram üçün mükəmməl klubdur

BMT: Dünya əhalisinin sayı 2080-ci ilə qədər pik həddə çatacaq

İslamabad məhkəməsi İmran Xan barəsində hökmü ləğv edib

“14 iyul – müasir Azərbaycan tarixinin dönüş mərhələsidir” adlı tədbir keçirilib

FHN Bakı İstintaq Təcridxanasında təlim keçirib VİDEO

İspaniyalı futbolçu “Atletiko”dan ayrılıb

Cəlilabadda qaz kəmərinin zədələnməsi nəticəsində 2300 abonent qazsız qalıb

FHN: Pirşağıda dənizdə çimənlərin biri xilas edilsə də, digərinin cəsədi çıxarılıb

“Araz-Naxçıvan”ın baş məşqçisi: Çempionatda uğur qazanmaq üçün daha çox tər tökməliyik

Mehriban Ələkbərzadə MDB Parlament Assambleyasının Çingiz Aytmatov mükafatına layiq görülüb

Türkiyədə təşkil edilən beynəlxalq düşərgənin bağlanış mərasimi keçirilib

Litvanın “Broswarm” startapı minaların aşkar edilməsi texnologiyalarını işləyib hazırlayır

Sevil Kərimova: “Digital art” yaradıcılığı kətan üzərində rəsm çəkməkdən asan proses deyil

İtaliyanın “sevgi qoxulu” liman şəhəri: Portofino - FOTOREPORTAJ

Xırdalanda Ümummilli Liderin ölkəmizdə siyasi hakimiyyətə gəlməsinin 55 illiyinə həsr olunan tədbir keçirilib

MSK “Ekspert qruplarının üzvləri üçün yaddaş” kitabçası hazırlayıb

Azərbaycan Hökuməti ilə BMT-nin İqlim Dəyişmələri üzrə Çərçivə Konvensiyasının, Kioto Protokolunun və Paris Sazişinin Katibliyi arasında Razılaşma təsdiqlənib - FƏRMAN

Keyt Middlton “Uimbldon” turnirinin finalında iştirak edəcək

“Azərbaycan Respublikası Hökuməti ilə Birləşmiş Millətlər Təşkilatının İqlim Dəyişmələri üzrə Çərçivə Konvensiyasının, Kioto Protokolunun və Paris Sazişinin Katibliyi arasında Razılaşma”nın təsdiq edilməsi haqqında
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fərmanı

“Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Vətəndaşlara Xidmət və Sosial İnnovasiyalar üzrə Dövlət Agentliyi ilə Efiopiya Federativ Demokratik Respublikasının Dövlət Xidməti Komissiyası arasında Anlaşma Memorandumu”nun təsdiq edilməsi haqqında
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fərmanı

Dövlət Neft Fondu ölkə iqtisadiyyatının sabitliyini və inkişafını dəstəkləyir

“Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Vətəndaşlara Xidmət və Sosial İnnovasiyalar üzrə Dövlət Agentliyinin fəaliyyətinin təmin edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2012-ci il 5 sentyabr tarixli 706 nömrəli Fərmanında dəyişiklik edilməsi barədə
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fərmanı

Azərbaycan-ATƏT əməkdaşlıq gündəliyinin perspektivləri müzakirə edilib

Avropa Liqası: "Zirə" - "Şerif" oyununun hakimləri bəlli olub

Gürcüstan Milli Bankının beynəlxalq ehtiyatları azalıb