MİLLİ MƏCLİS 2003-CÜ İL DÖVLƏT BÜDCƏSİ LAYİHƏSİNİN MÜZAKİRƏSİNƏ BAŞLAMIŞDIR
Milli Məclisin noyabrın 1-də keçirilən ümumi iclasında deputatlar “Azərbaycan Respublikasının 2003-cü il Dövlət büdcəsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun layihəsini müzakirə etmişlər. İclasa baş nazir Artur Rasizadə, iqtisadi inkişaf naziri Fərhad Əliyev, maliyyə naziri Əvəz Ələkbərov, digər nazirlər və dövlət komitələrinin sədrləri dəvət olunmuşdular.
İclası giriş sözü ilə Milli Məclisin sədri Murtuz Ələsgərov açdı. O, bildirdi ki, Qanun layihəsi parlamentin beş daimi komissiyasının birgə iclasında müzakirə edilmişdir. Onlar bu sənədi bəyənmiş və ümumi iclasın müzakirəsinə vermişlər. Parlamentin sədri dedi ki, Azərbaycan Prezidenti Heydər Əliyevin uğurlu daxili və xarici siyasəti nəticəsində 1995-ci ildən ölkədə iqtisadi inkişaf yoluna çıxmışdır. Makroiqtisadi göstəricilər xeyli yüksəlmiş, 1996-2002-ci illərdə ümumi daxili məhsulun real artımı 54 faiz olmuşdur. Gələn il ölkə iqtisadiyyatına 2,3 milyard dollar sərmayə qoyulacaqdır. Diqqətəlayiq haldır ki, büdcənin 56,4 faizi sosial ehtiyaclara yönəldilmişdir ki, bu da keçən ilki göstəricilərdən 13,7 faiz çoxdur.
Sonra maliyyə naziri Əvəz Ələkbərov çıxış etdi. O, cari ilin 9 ayı ərzində ölkə iqtisadiyyatında əldə olunmuş uğurlardan ətraflı danışdı. Nazir bildirdi ki, həmin dövrdə ümumi daxili məhsulun artımı 1,8 trilyon manat təşkil etmişdir. Bu, 2001-ci ilin müvafiq dövründəkinə nisbətən 9,8 faiz çoxdur. Adambaşına məhsul istehsalı 9 faiz artmışdır. Əhalinin banklardakı əmanətləri 24,8 faiz artaraq, 669 milyard manata çatmışdır. Dövlət büdcəsinin mədaxil hissəsi 99,9 faiz yerinə yetirilmiş və 3 trilyon 744 milyard manat təşkil etmiş, məxaric hissəsi isə 88,6 faiz icra olunmuşdur. Sosial ehtiyaclara ötən ildəkindən 245 milyard manat çox vəsait yönəldilmişdir. Nazir həmçinin dedi ki, bu il 17 rayonda və xaricdəki 3 səfirlikdə yoxlamalar aparılmışdır. Nəticədə böyük çatışmazlıqlar aşkara çıxarılmış, Dövlət büdcəsinə 2,4 milyard manat məbləğində büdcə vəsaiti və büdcədənkənar vəsait qaytarılmışdır.
Sonra iqtisadi inkişaf naziri Fərhad Əliyev çıxış edərək, 2003-cü il üçün ölkənin sosial-iqtisadi inkişaf konsepsiyasından və əsas proqnoz göstəricilərindən danışdı. O dedi ki, əhalinin həyat səviyyəsinin ardıcıl surətdə yüksəldilməsi, yoxsullugun azaldılması, iqtisadiyyatın yüksək artımının təmin olunması sahəsində Azərbaycan Prezidentinin müəyyənləşdirdiyi öncül istiqamətlərə uyğun olaraq, gələn il bir sıra tədbirlər görüləcəkdir. Yerli və xarici sahibkarlar üçün sərmayə qoyuluşu və təsərrüfatçılıq şəraitini yaxşılaşdırmaq, vergi və gömrük sistemlərinin səmərəliliyini yüksəltmək, tarazlı büdcə siyasəti aparmaq, təbii inhisarçıların tariflərini təkmilləşdirmək və s. nəzərdə tutulur. Fərhad Əliyev bildirdi ki, gələn il ümumi daxili məhsul 32,8 trilyon manata çatacaq, real artım sürəti isə 9,5 faiz təşkil edəcəkdir. Kiçik və orta sahibkarlığın inkişafının təmin edilməsinə 50 milyard manat ayırmaq nəzərdə tutulur ki, bu da özəl sahibkarlığın ÜDM-də xüsusi çəkisini 72,5 faizə çatdırmağa imkan verəcəkdir. 2003-cü ildə bütün maliyyə mənbələri üzrə sərmayə qoyuluşları 2,6 milyard dollar, xarici sərmayələrin xüsusi çəkisi isə 77,8 faiz olacaqdır.
Nazir dedi ki, 2003-cü il Dövlət büdcəsinin layihəsi ölkənin sosial-iqtisadi inkişaf konsepsiyası və əsas proqnoz göstəriciləri əsasında hazırlanmışdır. Bu zaman əsas diqqət pensiyaların artırılmasına (layihədə bunun üçün 224 milyard manat təklif olunur), təhsil işçilərinin (bunun üçün 141 milyard manat ayırmaq nəzərdə tutulur), digər büdcə təşkilatları işçilərinin əmək haqqının qaldırılmasına yönəldilmişdir. Büdcə təşkilatları işçilərinin əmək haqqının artırılması üçün ümumiyyətlə, 283 milyard manat ayırmaq planlaşdırılır. Yeni büdcənin layihəsində müdafiə xərclərini 12,3 faiz artırmaq nəzərdə tutulur. Büdcə layihəsinə daxil edilmiş ən əsas məsələlərdən biri bölgələrin, xüsusən dağlıq və dağətəyi rayonların inkişafı üçün xeyli vəsait ayrılmasından ibarətdir.
Milli Məclisin iqtisadi siyasət daimi komissiyasının sədri Səttar Səfərov parlamentin 2003-cü il Dövlət büdcəsinin layihəsinə münasibətindən danışdı. O, xüsusi vurğuladı ki, Dövlət büdcəsinin layihəsi ilə yanaşı, ölkənin sosial-iqtisadi inkişaf konsepsiyasının və əsas proqnoz göstəricilərinin də daxil edildiyi sənədlər paketi Azərbaycan Prezidenti Heydər Əliyevin yanında keçirilən iclasda və Nazirlər Kabinetində müzakirə olunmuşdur. Parlament üzvlərinin konkret təkliflərinə gəldikdə, Səttar Səfərov onların arasında qarşılıqlı borcların yaranmasına yol verilməməsi mexanizminin yaradılması, büdcə kəsirinin tədricən azaldılması təkliflərini xüsusi qeyd etdi. O, Dövlət büdcəsinin layihəsini ətraflı müzakirə etmiş beş daimi komissiyanın rəyini bildirdi. Komissiyaların fikrincə, struktur balansı və sosial ehtiyaclara yönümlülük baxımından layihə əvvəlkilərdən xeyli yaxşıdır.
İclasda vergilər naziri Fazil Məmmədov, Dövlət Gömrük Komitəsinin, digər nazirlik və komitələrin nümayəndələri də çıxış edərək, Qanun layihəsinə dair təkliflərini verdilər.
Parlament “Azərbaycan Respublikasının 2003-cü il Dövlət büdcəsi haqqında” Qanun layihəsinin müzakirəsini növbəti iclaslarında davam etdirəcəkdir.