Oxçuçay sanki sənaye tullantılarının kollektoru rolunu oynayır
Bakı, 13 dekabr, AZƏRTAC
Otuzillik işğal dövründə Ermənistan Azərbaycana qarşı geniş miqyasda beynəlxalq cinayətlər törədib. Ermənistanın işğal altında saxladığı Azərbaycan ərazilərində törətdiyi ağır cinayətlər sırasında ekoloji cinayətlərin də sayı kifayət qədər çoxdur.
Bu fikirləri AZƏRTAC-a müsahibəsində Milli Məclisin Təbii ehtiyatlar, ekologiya və energetika komitəsinin üzvü Fatma Yıldırım deyib.
O bildirib ki, 44 günlük Vətən müharibəsi nəticəsində Azərbaycan öz torpaqlarını əsarətdən xilas etdikdən sonra hər kəs Ermənistanın uzun illər işğal altında saxladığı torpaqlarımızda təbiətə qarşı da bəslədiyi düşmən münasibətin şahidi oldu: “Ermənilərin törətdiyi terror nəticəsində regionun ekologiyası üçün ciddi təhlükələr yaranıb. Belə ki, həmin ərazilərdə bioloji müxtəlifliyə, flora və fauna növlərinə, xüsusi mühafizə olunan təbiət ərazilərinə ciddi zərər vurulub, ərazilər yandırılıb, qiymətli ağac növləri ilə zəngin olan meşələr məhv edilib. Ümumilikdə yeraltı və yerüstü sərvətlərin məqsədli şəkildə talan edilməsi nəticəsində bu bölgədə ekoloji tarazlıq pozulub və Azərbaycanın ekologiyasına ciddi ziyan dəyib. Ən təhlükəli məqamlardan biri də budur ki, su mənbələri də çirkləndirilib, çaylara radioaktiv tullantılar sulara axıdılıb. Bütün bunlar beynəlxalq cinayətlərdir”.
Transsərhəd çay olan Oxçuçayın Ermənistan ərazisində daim kəskin çirklənməyə məruz qaldığını diqqətə çatdıran F.Yıldırım deyib: “Hələ ötən il Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi aparılan monitorinqlə bağlı ətraflı məlumat yaymışdı. Monitorinqin nəticələrindən də göründüyü kimi Qafan və Qacaran dağ-mədən sənayesinin tullantıları ilə hədsiz dərəcədə çirkləndirilən Oxçuçay sanki sənaye tullantılarının kollektoru rolunu oynayır. Bu günlərdə isə Azərbaycan Respublikasının işğaldan azad edilmiş ərazilərində məsələlərin mərkəzləşdirilmiş qaydada həlli ilə bağlı Əlaqələndirmə Qərargahının nəzdində fəaliyyət göstərən İdarələrarası Mərkəzin Ekoloji məsələlər üzrə İşçi Qrupunun növbəti iclasında da Oxçuçayın transsərhəd çirklənməsinin qarşısının alınması, ekosistemin bərpası, suyun keyfiyyətinin yaxşılaşdırılması üçün elmi cəhətdən əsaslandırılmış tədbirlərin müəyyənləşdirilməsi və müvafiq təkliflərin hazırlanması üçün aparılmış biomonitorinqlər haqqında məlumat verilib. Oxçuçayın suyunun çirklənmə səviyyəsinin müəyyənləşdirilməsi məqsədilə ötən həftə aparılmış monitorinqlər zamanı suyun rəngində ciddi dəyişikliklər müşahidə edilib və kəskin qoxu müəyyən edilib. Transsərhəd çaylarda, o cümlədən Zəngilan rayonunun Şayıflı kəndində Oxçuçayda quraşdırılmış yeni nəsil avtomat hidroloji stansiyalardan ötürülən məlumatların təhlili də çirklənmənin artdığını təsdiq edib. Oxçuçayın Ermənistan ərazisindən davamlı çirkləndirilməsi nəticəsində çayın və onun ekosisteminin ekoloji böhranı və kritik vəziyyəti barədə məlumatlandırma və çirklənmənin qarşısının alınması çağırışları ilə beynəlxalq təşkilatlara müraciətlər edilib. Həmçinin Oxçuçayın əsas çirklənmə mənbələrindən biri kimi Ermənistan ərazisindəki “Qacaran mis molibden” kombinatının səhmdarı olan Almaniyanın “Cronimet Holding” şirkətinə ünvanlanmış müraciət və çağırışlara baxmayaraq, heç bir əməli tədbir görülməyib və çayın çirkləndirilməsi bu gün də davam edir”.
“Azərbaycanın müvafiq qurumları ekoloji terror ilə bağlı müvafiq beynəlxalq təşkilatlara müraciətlər ünvanlayır. Beynəlxalq birlik Ermənistanın təbiətə, ətraf mühitə və ekologiyaya qarşı törətdiyi vandalizmi, ekoloji terroru kəskin şəkildə pisləməli və buna qarşı beynəlxalq hüquq çərçivəsində addımlar atılmalıdır”, - deyə Fatma Yıldırım qeyd edib.