Bakı, 3 iyun, AZƏRTAC

İyunun 3-də Sahibə Qafarovanın sədrliyi ilə Milli Məclisin 2025-ci ilin növbədənkənar sessiyasında ilk iclası keçirilib.

AZƏRTAC xəbər verir ki, Sahibə Qafarova növbədənkənar sessiyanı açıq elan etdikdən sonra Dövlət Himni səsləndirilib.

Sonra Milli Məclisin sədri bugünkü iclasda 7 məsələnin müzakirə olunacağını söyləyib. O, gündəliyin birinci məsələsinin “Azərbaycan Respublikasının 2024-cü il dövlət büdcəsinin icrası haqqında” qanun layihəsi (birinci oxunuş) olduğunu bildirib.

Hökumət üzvlərinin, Hesablama Palatasının rəhbərliyinin, digər vəzifəli şəxslərin iştirak etdiyi iclasda məsələ barədə məlumatı Milli Məclisin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsinin sədri Azər Əmiraslanov nəzərə çatdırıb.

O bildirib ki, “Büdcə sistemi haqqında” Qanuna uyğun olaraq, “Azərbaycan Respublikasının 2024-cü il dövlət büdcəsinin icrası haqqında” qanun layihəsi və illik hesabat Prezident İlham Əliyev tərəfindən Milli Məclisin müzakirəsinə təqdim olunub.

Komitə sədri Prezidentin müxtəlif illərdə dövlət büdcəsi ilə bağlı səsləndirdiyi mühüm tezisləri, o cümlədən “Elə etməliyik ki, büdcə maksimum dərəcədə icra edilsin. Eyni zamanda, maliyyə intizamı daha da yüksək səviyyədə olmalıdır”, “Şəffaflıq tam şəkildə təmin edilməlidir”, “Büdcə xərclərinin strukturuna yenidən baxılmalıdır və büdcə vəsaiti qənaətlə xərclənməlidir”, “İqtisadi artım olmadan, sadəcə, büdcə xərcləri hesabına sosial məsələləri həll etmək çətindir”, “Bizim bütün cari xərclərimiz qeyri-neft gəlirləri hesabına malyyələşdirilməlidir” kimi tövsiyələrini xatırladaraq, ölkə Prezidentinin konseptual xarakterli bu fikirlərinin dövlət maliyyəsinin və büdcə siyasətinin hədəf və prinsiplərini çox aydın şəkildə əks etdirdiyini bildirib.

Azər Əmiraslanov ötən ilin dövlət büdcəsinin dürüstləşdirilmiş büdcə olduğunu, həm də artan büdcə kimi xarakterizə olunduğunu qeyd edib. O, sosial və investisiyayönümlü xərclərin uzlaşdırılmasının və bir-birini tamamlamasının icra edilmiş büdcənin əsas cəhətlərindən olduğunu, bununla yanaşı, onun dayanıqlıq meyarlarına cavab verdiyini, ötən il cari xərclərin 90,1 faizinin qeyri-neft-qaz sektoru üzrə daxilolmaların hesabına qarşılandığını bildirib.

Komitə sədri 2024-cü ildə dövlət büdcəsinin xərclərinin proqnozun 95 faizi həcmində və ya 37,7 milyard manat icra edildiyini söyləyib.

Büdcə kəsirinin 551,8 milyon manat və ya təsdiq olunmuş proqnozla, yəni, 3,3 milyard manatla müqayisədə 6,1 dəfə az olduğunu deyib. Qeyd edib ki, işğaldan azad olunmuş ərazilərin yenidən qurulması və bərpasına 5,3 milyard manat vəsait ayrılıb. Həmin vəsaitin 91,1 faizi infrastruktur, 6,6 faizi sosial, 2 faizi minalardan təmizlənmə, 0,3 faizi müdafiə və hüquq mühafizə təyinatlı layihələrin maliyyələşməsinə yönəldilib.

Sonra iclasda Hesablama Palatasının sədri Vüqar Gülməmmədov çıxış edərək “Azərbaycan Respublikasının 2024-cü il dövlət büdcəsinin icrası haqqında” qanun layihəsinə və Azərbaycan Respublikasının 2024-cü il dövlət büdcəsinin icrasına dair illik hesabata Hesablama Palatasının rəyini diqqətə çatdırıb.

O bildirib ki, 2024-cü ilin dövlət büdcəsi ölkə Prezidenti tərəfindən təsdiq edilmiş 2022-2026-cı illəri əhatə edən ölkə strategiyasının ardıcıl olaraq 3-cü ilinin icrası, o cümlədən işğaldan azad edilmiş torpaqlarda bərpa və yenidənqurma işlərinin aparılması üçün büdcədən vəsaitlərin ayrılması, həmin strategiyanın tələblərinə uyğun olaraq ölkədə dövlət maliyyəsinin idarəedilməsi sahəsində aparılan islahatların ikinci mərhələsinin davam etməsi kimi tədbirlərin icrası ilə müşayiət edilib. Hesabat ilində orta illik inflyasiya son 10 ildə ən aşağı səviyyədə olub, qeyri-neft sektoru üzrə real artım tempi 6,1 faiz təşkil edib, neftin qiymətinin büdcədə nəzərdə tutulandan daha çox olması səbəbindən büdcə göstəricilərinin yaxşılaşması, həmçinin strateji valyuta ehtiyatlarının həcminin bir qədər artması müşahidə edilib.

Palata sədri 2024-cü il dövlət büdcəsinin icrası haqqında qanun layihəsi barədə fikirlərini açıqlayaraq bildirib ki, dövlət büdcəsinin gəlirlərinin icrasını təmin edən qurumların təqdim etdiyi hesabatlar əsasında 2024-cü ildə 36,0 milyard manat məbləğində daxilolmalar təhlil edilib ki, bu da dövlət büdcəsinin ümumi gəlirlərinin 96,8 faizinə bərabər olub. Aidiyyəti qurumlardan alınmış hesabatlardakı göstəricilərin 2024-cü il dövlət büdcəsinin icrasına dair illik Hesabatda əks etdirilmiş göstəricilərlə əsasən uyğunluq təşkil etdiyi müəyyən olunub. O, həmçinin xərclərin ümumi məbləği, o cümlədən xərc istiqamətləri üzrə məbləğlərlə bağlı qeyd edib ki, 173 qurum üzrə 32,1 milyard manatı əhatə edən və vəsaitlərin icrasını təsdiq edən xəzinə üzləşmə aktları və digər sənədlər nəzərdən keçirilib ki, bu da icra edilmiş dövlət büdcəsi xərclərinin 85,2 faizini təşkil edir. Qanun layihəsinin “Büdcə sistemi haqqında” Qanunun 20.6-cı maddəsi ilə müəyyən edilmiş tələblərə, əsasən uyğun olduğu söylənilib.

V.Gülməmmədov Milli Məclisə təqdim edilmiş “Azərbaycan Respublikasının 2024-cü il dövlət büdcəsinin icrası haqqında” qanun layihəsinin və 2024-cü il dövlət büdcəsinin icrasına dair illik hesabatın qanunvericiliyin müvafiq tələblərinə uyğun hazırlandığını söyləyib.

Məsələ ətrafında aparılan müzakirələrdə çıxış edən deputatlar öz fikirlərini bildiriblər, bəzi qeyd və təkliflərini səsləndiriblər.

Milli Məclisin sədri bütün çıxışlarda müsbət fikirlərin söylənildiyini, verilən təkliflərin Hökumət üzvləri tərəfindən nəzərə alınacağını bildirib və məsələni səsə qoyub.

“Azərbaycan Respublikasının 2024-cü il dövlət büdcəsinin icrası haqqında” qanun layihəsi birinci oxunuşda qəbul edilib.

Sahibə Qafarova gündəliyin növbəti məsələsinin Meşə Məcəlləsində, Mülki Məcəllədə, Vergi Məcəlləsində, Şəhərsalma və Tikinti Məcəlləsində, “İcra haqqında” və “Daşınmaz əmlakın dövlət reyestri haqqında” qanunlarında dəyişiklik edilməsi barədə qanun layihəsi olduğunu bildirib. O qeyd edib ki, qanun layihəsi uyğunlaşdırma xarakteri daşıyır və “Normativ hüququ aktlar haqqında” Konstitusiya Qanununun tələbinə əsasən bir oxunuşda baxılıb qəbul ediləcək.

İclasda məsələ barədə Hüquq siyasəti və dövlət quruculuğu komitəsinin sədri Əli Hüseynli məlumat verib. O bildirib ki, layihə "Azərbaycan Respublikasının Şəhərsalma və Tikinti Məcəlləsində dəyişiklik edilməsi haqqında" 2023-cü il 30 may tarixli qanunun icrası və qanunvericilikdə olan normalar arasında uyğunluğun təmin edilməsi məqsədilə hazırlanıb.

Qanun layihəsi səsə qoyularaq qəbul edilib.

Sahibə Qafarova növbəti beş məsələnin ikinci oxunuşda qanun layihələri olduğunu bildirib.

Komitə sədri Azər Əmiraslanov Vergi Məcəlləsində və “Hüquqi şəxslərin dövlət qeydiyyatı və dövlət reyestri haqqında” Qanunda dəyişiklik edilməsi barədə (ikinci oxunuş) qanun layihəsini təqdim edib. Komitə sədri qeyd edib ki, layihədə biznes prosedurlarının sadələşdirilməsi və biznes mühitinin yaxşılaşdırılması istiqamətində bir sıra dəyişikliklər nəzərdə tutulur.

Sonra komitə sədri Əli Hüseynli Torpaq Məcəlləsində, Mülki Prosessual Məcəllədə, Mülki Məcəllədə, “Notariat haqqında” və “İcra haqqında” qanunlarda dəyişiklik edilməsi barədə (ikinci oxunuş) qanun layihəsinə dair məlumat verib. Diqqətə çatdırılıb ki, layihə üzrə əsas dəyişikliklər Mülki Məcəlləyə təklif edilir, digər qanunlara isə mülki qanunvericilikdən irəli gələn düzəlişlər nəzərdə tutulur.

Sonra İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsinin üzvü Rövşən Muradov “Yaşayış minimumu haqqında” Qanunda dəyişiklik edilməsi barədə qanun layihəsi (ikinci oxunuş) ilə bağlı məlumat verib. Layihə üzrə məruzəçi bildirib ki, sənədin birinci oxunuşunda təklif olunan dəyişikliklərin məqsədi, zərurəti, layihənin əhatə dairəsi kimi məsələlər barədə ətraflı məlumat verilib. O, sənədin birinci oxunuşda müzakirəsində deputatların səsləndirdikləri qeyd və təkliflərə komitənin münasibətini diqqətə çatdırıb və vurğulayıb ki, qanun layihəsinin qəbulundan sonra onun icrası çərçivəsində tibb, təhsil və sosial sahəyə aid müəssisələrdə şəxslərin yeni qida normaları hazırlanacaq. Məruzəçi həmin müəssisələrdə gücləndirilmiş qida rasionunun tətbiq olunması fikri ilə bağlı vurğulayıb ki, təhsil və sosial sahəyə aid müəssisələrdə şəxslərin qalma müddətindən və yaşından asılı olaraq, tibb müəssisələrində isə xəstələrin yaşından və xəstəliyindən asılı olaraq yeni qida normalarının təsdiq edilməsi nəzərdə tutulur.

“Pambıqçılıq haqqında” Qanunda dəyişiklik edilməsi barədə qanun layihəsini (ikinci oxunuş) təqdim edən Aqrar siyasət komitəsinin sədri Tahir Rzayev diqqətə çatdırıb ki, birinci oxunuşda layihə barədə ətraflı məlumat verilib. Komitə sədri qeyd edib ki, layihənin ikinci oxunuşunda da sənədlə bağlı komitəyə heç bir təklif daxil olmayıb.

Gündəliyin sonuncu məsələsi olan "Qiymətli kağızlar bazarı haqqında" Qanunda dəyişiklik edilməsi barədə qanun layihəsini (ikinci oxunuş) təqdim edən İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsinin üzvü Vüqar Bayramov bildirib ki, birinci oxunuşda layihə ilə bağlı ətraflı məlumat verilib. Dəyişikliklərin qısa mahiyyətini diqqətə çatdıran məruzəçi vurğulayıb ki, sənəddə bütün səhmləri dövlətə məxsus müəssisələrin səhmlərinin (növbəti səhmlərinin) buraxılışı və yerləşdirilməsi prosedurları sadələşdirilir.

Qanun layihələri səsə qoyularaq ikinci oxunuşda qəbul edilib.

Bununla da Milli Məclisin plenar iclası başa çatıb.